Roemer kan niet wennen aan kritische vragen

De brieven van 24 september

De ingezonden brieven van zaterdag 24 september.

Emile Roemer (SP) in de plenaire zaal tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. Beeld anp

Brief van de dag: en weer zweeg Roemer oorverdovend

Emile Roemer had deze week zijn zevende Algemene Politieke Beschouwingen. Toen zijn moment kwam om de Kamer toe te spreken, beende hij naar het spreekgestoelte zoals een tweede kelner van een ouderwetse brasserie naar een tafel loopt om de bestelling op te nemen. Hij had grootse plannen.

Alles moest beter, te beginnen met de gezondheidszorg. De mensen in het land waren het spuugzat dat de eigen bijdrage in de zorg leidde tot een twee-deling. Mensen met een kleine beurs mijden steeds vaker medische zorg en dat is niets minder dan een schande in een rijk land als het onze, aldus een verontwaardigde Roemer.

Roemer heeft als grote handicap dat hij maar niet op zijn Noord-Koreaans wordt toegejuicht en onder ovationeel applaus het podium kan verlaten. Nee, hij krijgt kritische vragen om zijn oren. Daar lijkt hij maar niet aan te wennen.

Of misschien is hij de afgelopen zes Beschouwingen gewoon straal vergeten. Op de vraag waar hij de 3,5 miljard vandaan wil toveren die de afschaffing van het eigen risico kost, stotterde hij iets dat leek op 'prietpraat'.

Het was al de zevende maal dat Roemer min of meer hetzelfde overkomt. Hij komt met een vlammend betoog over iets dat de SP per direct wil aanpakken en veranderen, maar als de vraag komt om het plan financieel te onderbouwen, volgt een oorverdovende stilte.

Voor de liefhebbers van de running gag is het natuurlijk uitermate amusant. Maar als je de politiek serieus neemt, is het toch van een absolute armoede dat een politiek leider van een inmiddels toch grote partij en zijn hele gevolg het maar niet voor elkaar krijgen om een adequaat antwoord te formuleren op de aanvallen waarvan iedereen weet dat ze gaan komen.

Ralph Posset, Den Bosch

Verleidelijke val

Nog even en we komen nooit meer ons huis uit. We werken steeds meer thuis, sporten op de Wii, laten kleding en boeken thuisbezorgen en 'ontmoeten' onze vrienden via Facebook. Nu blijkt dat ook supermarktketens producten bij mensen thuis gaan bezorgen (Ten eerste, 23 september). Met lede ogen kijk ik naar deze groeiende onlinemarkt, want leidt dit niet tot (nog) minder beweging en (nog) meer isolement? Mensen, laten we niet in deze verleidelijke val trappen en ons opsluiten. We worden er alleen maar luie wezens van.

Astrid Cevaal, Haaren

Pleur op

Welk parlement behalve het onze is in staat om een dag lang te kissebissen over dit woord? Bijna alle politici beargumenteren hun ongenoegen met de opmerking dat 'wij opkijken tegen politici' - over gevoel van eigenwaarde gesproken - en dat de premier daarom echt van het pad af moet zijn om zoiets als premier te roepen. Nog nooit is mijn interesse in de politiek verder richting nul gezakt dan vandaag.

Jaap van Velzen, Vlissingen

Nuchter verhaal

Goed dat de column van Max Pam naast het artikel van rechtsfilosofe Britta van Beers stond (O&D, 21 september). Het verhaal van Pam is nuchter: als je dood bent, dan ben je er niet meer, dan gaan je nabestaanden over de vraag wat er met je lichaam gebeurt.

Je kunt daarover een wil kenbaar hebben gemaakt, bijvoorbeeld het ondertekenen van een donorcodicil. Maar zij beslissen. Soms de overheid, als het bijvoorbeeld gaat om een niet-natuurlijke dood. Dan onderzoekt het forensisch lab het lichaam. Daar gaan hele tv-series over.

Britta van Beers gaat uit van artikel 11 van de Grondwet, dat de integriteit van het lichaam waarborgt. Maar grondrechten kunnen alleen worden uitgeoefend door levende mensen, niet door doden. Zij wil dat dit grondrecht doorwerkt na de dood. Maar dan moet het grondrecht door levende mensen worden uitgeoefend.

De nabestaanden, dus.

Erik Jurgens, Amsterdam

Waar leg je de grens?

In zijn brief van de dag pleit Lukas van der Drift (O&D, 23 september) ervoor dat wie ongezond leeft de hoofdprijs moet betalen. Hij wil verzekerden indelen in risicogroepen. Onvermijdelijk moet je dan de vraag stellen wat een ongezonde levensstijl is en wie dat gaat controleren.

Want niet alleen roken, drugs- en alcoholgebruikers zijn risicogroepen. Ook managers of politici die 70 tot 80 uur per week werken, met hun stressvolle banen, zijn ongezond bezig. Of wat dacht je van al die paardrijmeisjes die relatief vaker in het ziekenhuis belanden dan de tafeltennisspeelsters. Waar leg je de grens?

Het registreren van alle mensen met allerhande leefgewoonten geeft al een enorme rompslomp en brengt de nodige kosten met zich mee. En dan nog kun je je afvragen of dat de juiste manier is, want wie gaat dat controleren? Iedereen ieder jaar naar de huisarts of zorgverzekeraar om gewicht en bloeddruk op te laten nemen en leefstijl te bespreken?

Als je al wat wilt doen, zorg dan dat ongezonde producten duurder worden en gezonde producten goedkoper. De suiker- en zoutindustrie zullen het niet leuk vinden, maar zo zouden we op een eerlijke manier iets aan de kosten in de zorg kunnen doen.

Richard Boddeus, Kampen

Beeld anp

Gelijke burgers

Volgens Lukas van der Drift zijn alle burgers in principe gelijk (brief van de dag). Daarom zou een inkomensafhankelijke zorgpremie een verkapte belastingmaatregel zijn in strijd met dat gelijkheidsbeginsel. Maar kennelijk zijn ongezond levende mensen toch iets minder gelijke burgers: die moeten van hem juist meer zorgpremie gaan betalen.

Blijkbaar is hij er ook niet van op de hoogte dat in Nederland allang een, op democratische wijze tot stand gekomen, progressief belastingstelsel van toepassing is waarin de hoogste inkomens het meest betalen. Dus vanuit dat standpunt zou een inkomensafhankelijke premie eveneens prima te verdedigen zijn.

Ook is zijn opvatting over solidariteit nogal merkwaardig, want solidariteit is nou juist gebaseerd op het beginsel dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen.

Ton ten Barge, De Heurne

Babyboomers

Julien Althuisius vraagt zich in zijn recensie van vrijdag af of het programma 65 jaar TV: Tijd voor pensioen? niet beter op zijn plek zou zijn in een geschiedenismodule van de studie communicatiewetenschappen, in plaats van primetime op zaterdag bij NPO2.

Ik vermoed dat het voor hem lastig is te aanvaarden dat er nog überhaupt een generatie bestaat die andere, wat meer nostalgische, programma's op tv wil zien. Die groep potentiële (en wellicht nog steeds gretige) kijkers wordt zelfs met het jaar groter.

Ik zou hem dan ook deze raad willen geven, en vergeef mij het jeugdige cliché: babyboomers? Wen er maar aan.

Tom Frohwein, 's-Gravenzande

Steengoed

Bedankt voor de steengoede artikelen over de Algemene Beschouwingen! Met name de artikelen van de debatexperts Roderik van Grieken en Donatello Piras. Daarom lees ik de Volkskrant!

Ellen Langelaan, Leiden

Mannen en vrouwen

De genderdiscussie tussen columniste Asha ten Broeke en wetenschapper-schrijver Dick Swaab (O&D, 23 september) kan eenvoudiger. Klassiek-stereotiepe eigenschappen als 'mannelijkheid' en 'vrouwelijkheid' zijn prima af te zetten in een normaalverdeling (klokkromme van Gauss). Dan zie je dat er zeer mannelijke mannen en zeer vrouwelijke vrouwen bestaan, in lage aantallen, aan de uiteinden van de klokkromme. De bulk bevindt zich in het midden en ontloopt elkaar gemiddeld wel wat maar niet heel veel. Maar ik geef toe: Asha's en Dicks discussie over kokkerellende apinnen is leuker.

Marcel Gerrits Jans, psycholoog, Groningen

Negatieve spaarrente

Nu de negatieve spaarrente nadert (Economie, 23 september), komt de oude sok weer in beeld.

Janus Raaijmakers, Arnhem

Bijklussende artsen

Het meest bijzondere aan voormalig bijzonder hoogleraar farmaceutische geneeskunde Henk Jan Out (Sir Edmund, 17 september) is wel zijn redeneertrant. Helemaal niet academisch. Onafhankelijkheid nodig voor een goed oordeel? Out vindt het onzin. Een verband tussen betaling door farmaceuten en positiever adviseren? Nee joh, ze hebben er gewoon meer verstand van gekregen! Echte experts hebben bijna allemaal banden met de industrie. En wanneer je met alle farmaceuten in bed ligt, trek je er toch niet één voor?, aldus Out.

Dit is exact de verdediging die je hoort van bijklussende artsen, tijdens het biertje na een gesponsorde nascholing. Een enkeling is zelfs zo brutaal om dit soort borrelpraat reeds uit te kramen bij het tonen van zijn eerste sheet aan het begin van zijn praatje.

Echter, onderzoeken laten zien dat ook artsen beïnvloedbaar zijn. Bovendien achten ze vooral anderen beïnvloedbaar. En juist die mensen die zich immuun achten voor beïnvloeding, blijken gemakkelijker te beïnvloeden. De commerciële belangen van farmaceuten stroken niet met het belang van de maatschappij dat artsen kosteneffectieve, veilige geneesmiddelen en als het even kan, geen geneesmiddelen voorschrijven.

Dus liever niet alleen transparant over je banden met de industrie, maar die banden tot een minimum beperken.

Pieter Barnhoorn, huisarts, Leiden

Trotse echtgenoot

Waar ik me in de academische wereld al verbaas over de totale ongelijkheid in man/vrouwverdeling van de hoogste posities, blijkt dit in de zakenwereld al niet anders te zijn (Economie, 21 september). Vrouw wordt baas, staat in de kop. Dat zet direct de toon, want wanneer werd er ooit geschreven 'man wordt baas'?

Vervolgens wordt er uitgebreid stilgestaan bij het plan meer vrouwen aan de top te helpen en de onzekerheid van Emma Walmsley wat betreft trouw aan gezin en eerdere werkgever.

Waar zij inmiddels het imago van een besluiteloos moedertje krijgt toebedeeld, gaat vervolgens - als klap op de vuurpijl - de heldenrol ook nog naar haar briljante man, die de beslissing wél neemt en haar aanmoedigt het aanbod van de toppositie aan te nemen.

Tja Volkskrant, als je in een tekst elf keer benadrukt dat het om een vrouw gaat, houd je het ongrijpbare glazen plafond lekker in stand. Was het niet constructiever geweest te koppen met iets als 'multitalent wordt baas'? Vervolgens de vele talenten van deze knappe dame toe te lichten (hoe anders werk je als leidinggevende van multinationals over de hele wereld) en als kort besluit de onvoorwaardelijke steun van de trotse echtgenoot en het royale gezin aan te stippen.

Dat zou toch veel meer anno 2016 en niet 1620 zijn.

Willemijn Klein, Arnhem

Mythes over suïcide

Zorgvuldigheid is van cruciaal belang bij berichtgeving over suïcide. Het interview met René Diekstra (Sir Edmund, 17 september) was een uitglijder. Voor die berichtgeving bestaat een richtlijn van de Ivonne van de Ven Stichting, onomstreden en wetenschappelijk onderbouwd. Maar die is niet gevolgd.

Dat kan leiden tot kopieergedrag en kan suïcidale mensen het laatste zetje geven. De richtlijn stelt: geen details, geen beschrijving van de methode. In het artikel worden vier methodes voor suïcide benoemd. Een andere aanwijzing: niet romantiseren. Dat wordt in het interview juist wel gedaan in het verhaal over Cleopatra en Marcus Aurelius.

Aan het eind van het artikel wordt de romantiserende kaart nogmaals getrokken als Diekstra een dubbel suïcide van een echtpaar schildert als 'het mooiste afscheid' dat je van het leven kunt nemen.

Dat de media aandacht besteden aan het fenomeen suïcide is van groot belang. Doel hierbij zou moeten zijn om mythes die er bestaan over suïcide te bestrijden. Eén van die mythes is dat het bij suïcide altijd om een zelfbewuste keuze gaat. Diekstra begeeft zich op glad ijs als hij beargumenteert waarom hij het woord zelfmoord afwijst.

Volgens hem impliceert de term zelfmoord dat suïcide 'moreel verwerpelijk' is. En dat zou niet kloppen omdat 'het toch je eigen lichaam is, waarmee je mag doen wat je wil'. Hij suggereert dat suïcide een uiting is van de vrije wil en wekt de suggestie dat mensen die zich suïcideren dit ergens, diep in hun geest hebben gekozen.

En dat is nu bij uitstek een van de mythes die doorbroken moeten worden.

Ida Bontius, Ton Baakman, Ivonne van de Ven Stichting

Verbeterpunt

In de zaak Mitch Henriquez vindt politievakbond ACP dat er goed moet worden gekeken naar de totale context (Ten eerste, 20 september). Als het handelen van de politie verkeerd heeft uitgepakt dan moet er verantwoording worden afgelegd en moet er geleerd worden van de fouten, zegt de bond.

Wat mij heeft verwonderd is dit: politieagenten zijn getraind als 'first responders' bij een reanimatie en leren volgens de ABC-systematiek (airway, breathing, circulation) dat elke reanimatie begint met het vrijmaken van de ademweg, de ademhaling te observeren en bij een afwezige ademhaling de reanimatie te starten.

Agenten kennen daardoor het belang van een vrije ademweg. Door het te krachtig toepassen van de nekklem zoals in de zaak Mitch Henriquez is het mogelijk de ademweg af te sluiten.

Het kan een verbeterpunt zijn politieagenten daarop te wijzen tijdens hun reanimatietrainingen.

Ed van der Meer, Leiderdorp

Beeld anp

Een knuffel op z'n tijd

Ianthe Sahadat heeft een mooi kritisch en overzichtelijk artikel geschreven in de Volkskrant van 17 september met als titel 'Het 'knuffelhormoon' maakt soms juist agressief'. Het artikel is naar aanleiding van een recent onderzoek van neurowetenschapper Saskia Koch aan de Universiteit van Amsterdam.

Naar mijn mening doet zij echter hormoon en neurotransmitter oxytocine tekort door te stellen dan de stof ten onrechte bekend staat als knuffelhormoon.

Het lichaam maakt niet voor niets extra oxytocine aan tijdens een knuffel, tijdens het vrijen, bij een orgasme, bij de geboorte, bij het geven en ontvangen van een compliment, tijdens het luisteren naar muziek, bij warmte en aandacht.

Het is het hormoon van verbinding en vertrouwen en zo ontzettend belangrijk in de huidige samenleving. Wetenschappers doen onderzoek met het synthetische hormoon, maar de natuur heeft haar zaken goed geregeld. We zullen er echter wel bewust van moeten zijn en bewust naar moeten handelen.

Geef elkaar wat vaker een knuffel, aandacht en een compliment. Oxytocine zorgt voor de rest!

Arjen Gutker de Geus, Velserbroek

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.