Opinie

Robotisering van auto's voorkomt ongelukken

In afwachting van de robot auto moeten antibumperkleeftechnologie en de snelheidsbegrenzer zo snel mogelijk verplicht worden gesteld.

Minister Melanie Schultz van Haegen van Infrastructuur in een zelfrijdende auto. Beeld ANP

De auto wordt langzaam maar zeker autonoom. In dat geval zit de computer achter het stuur en niet langer de mens. Nu al wordt de automobilist bij tal van rijtaken ondersteund. En sommige rijtaken, zoals inparkeren, kunnen al worden overgenomen. De zelfsturende auto van Google heeft al miljoenen kilometers afgelegd. Dat leidde tot elf ongelukken, maar allemaal de schuld van menselijke bestuurders. Een van hen was met zijn trompet aan het oefenen tijdens het rijden.

De minister van Infrastructuur en Milieu Schultz van Haegen omarmt de robotauto en ziet Nederland internationaal als koploper. De Europese Commissie steunt de robotauto met name vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid. In 2009 waren er op de Europese wegen 35.000 verkeersdoden en anderhalf miljoen gewonden te betreuren.

Naast het menselijke leed kostte dat zo'n 130 miljard euro. Logisch dat de Europese Commissie het aantal verkeersdoden in 2020 met de helft wil verminderen. Omdat meer dan 90 procent van alle ongevallen komen door menselijk falen, wil men diverse rijtaakondersteunende systemen verplicht stellen.

Bumperkleven

De afgelopen jaren is een aantal van die systemen zonder veel verzet ingevoerd. In 2008 werd het antiblokkeerremsysteem (ABS) verplicht gesteld en in 2011 de elektronische stabiliteitscontrole (ESC). In 2018 wordt eCall verplicht. Dit systeem alarmeert automatisch de hulpdiensten bij een ongeval en zou tot 7.500 minder verkeersdoden kunnen leiden.

Ook het precrash-systeem (PCS) staat op het verlanglijstje. Bij een naderend onvermijdelijk ongeluk activeert PCS andere veiligheidssystemen om de gevolgen van de aanrijding te beperken. Zo worden bij hard remmen de veiligheidsgordels automatisch aangespannen.

Nog twee prima kandidaten om het verkeer veiliger te maken: antibumperkleeftechnologie en snelheidsbegrenzers. Bumperkleven veroorzaakt bijna de helft van alle ongevallen op autosnelwegen en is dus niet voor niets de grootste irritatiefactor van de Nederlandse automobilist. Een automatische afstandsregelaar voorkomt het grootste deel van de kop-staartbotsingen.

Snelheid

Naast afleiding en alcohol is snelheid een van de belangrijkste factoren bij ongelukken. Als alle weggebruikers zich aan de snelheidslimiet houden, neemt het aantal verkeersdoden en -gewonden met respectievelijk 21 en 15 procent af. Een ISA-systeem (intelligente snelheidsassistentie) kan het onmogelijk maken de snelheidslimiet te overschrijden.

Hoewel beide systemen al jaren op de markt zijn, durven Europese en Nederlandse politici hun handen niet te branden aan het verplicht stellen daarvan. De politiek denkt dat er geen maatschappelijk draagvlak is voor het technologisch inperken van de vrijheid van de bestuurder.

Studies van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) laten zien dat de bereidheid om dit soort systemen te aanvaarden juist groot is, en dat systemen die daadwerkelijk ingrijpen meer gewaardeerd worden dan systemen die alleen waarschuwen.

Daarnaast is het argument dat dit de vrijheid van de automobilist inperkt niet steekhoudend. De vrijheid van de bestuurder hoeft namelijk niet zo ver te gaan dat deze wettelijke normen overtreedt en tot (levens)gevaar voor andere weggebruikers leidt. De omarming van de robotauto door de Nederlandse overheid leidt tot een derde reden. In een zelfrijdende auto zitten al de bovengenoemde systemen. De keuze voor de robotauto is dus impliciet een beleidskeuze voor rijtaakondersteunende systemen.

Discussie

Gelet op de te verwachten positieve effecten van antibumperkleeftechnologie en snelheidsbegrenzers, heeft de Europese Commissie en de Nederlandse regering de morele plicht om deze systemen zo snel mogelijk verplicht te stellen.

De politiek dient zeker de discussie daarover te gaan voeren. Zo'n debat verheldert de maatschappelijke steun voor de robotauto. Verplichten van deze twee rijtaakondersteunende systemen versnelt de robotisering van de auto. Als Nederland op dat gebied vooruitloopt, wordt het misschien wel echt internationaal koploper op het gebied van de robotauto.

Royakkers en Van Est zijn de auteurs van Overal robots - Automatisering van de liefde tot de dood.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden