columnJean-Pierre Geelen

Rellen in de Schilderswijk: nergens is de ander zo aanwijsbaar als in Den Haag

Jean-Pierre GeelenBeeld de Volkskrant

Als oorlogscorrespondent bezie ik het front. Vanuit de bunker hoor ik sirenes door de straten gaan. Politiehelikopters vliegen boven mijn hoofd. Vorige winter was de binnenstad belegerd door Defensie-trucks, boze boeren terroriseerden de oude straten. Duindorpers verknalden Oudjaar. Afgelopen weekend staken drillrapbendes op de Pier de zomer overhoop. Overleven in Den Haag, het went.

‘Politie arresteert ruim 20 relschoppers Haagse Schilderswijk’, meldde het ANP nu. Aandoenlijk: ‘Vroeg in de avond liepen buurtpreventieteams, jongerenwerkers, buurtvaders en wijkagenten samen door de wijk om in gesprek te gaan met bewoners en de jeugd op straat.’ Een paar uur later sloeg de vlam in de pan. Brandkranen losgedraaid, vernielingen; eieren, stenen en zwaar vuurwerk naar de ME – lachûh.

Niets nieuws onder de zon. Wat voor weer het zou zijn in Den Haag? Snikheet, met permanente dreiging. Elk moment kan een knallend onweer losbarsten.

City of peace and justice’, bedachten de breinwassers van Stadsmarketing ergens ver van de werkelijkheid. Den Haag is één grote conflictzone. De straatstenen gaan er al sinds mensenheugenis door de lucht. Al in de jaren vijftig en zestig was ‘agentje pesten’ geliefd tijdverdrijf. Knokpartijen, plunderingen, kerstboomrellen, ‘vreugdevuren’ – het is zo Haags als maar zijn kan, hier in Belarus aan zee.

De kersverse burgemeester Jan van Zanen (hem was ‘een spijkerbed’ toegezegd voor zijn aantreden, zei hij verheugd tegen Omroep West) is ervoor teruggekeerd van vakantie. Logisch: op zijn netvlies staat hoe partijgenoot Jozias van Aartsen in de zomer 2014 laksheid werd verweten omdat die zijn vakantie niet liet onderbreken door een stel IS-aanhangers in de straten. Pauline Krikke struikelde nadat ze bij het dramatisch verlopen ‘vreugdevuur’ haar kop in het Scheveningse zand had gestoken. Dan kun je in je proeftijd maar beter alert reageren.

Zijn grootste opgave: het raadsel ontcijferen van het Haags geweld. Relletjes zijn op elke jaarkermis. Nergens zo vaak en structureel als hier. Waarom toch?

De relschoppers waren deels wijkbewoners, maar misschien wel meer scooterjongeren van buiten, zei Van Zanen in interviews. Dat hoor je vaker. De drukte en ongeregeldheden op Scheveningen (een verkeersregelaar werd met een ploertendoder geslagen) waren volgens loco-burgemeester Hilbert Bredemeijer mede gevolg van ‘een nieuw soort toeristen’: families uit België en Duitsland van Marokkaanse en Turkse afkomst. En wat zei Jozias van Aartsen in 2015 bij de rellen na de dood van Mitch Henriquez? Veroorzaakt door mensen van buiten. ‘Er kwamen ramptoeristen uit Drenthe en Gelderland.’

Echt, in Den Haag wonen alleen maar lieverdjes.

Of de steekpartij op Scheveningen en de Schilderswijkse rellen een verband hadden, vroeg TV West aan Van Zanen. ‘Helemaal niet’, zei hij. ‘Niets anders dan dat het beide in Den Haag is en in de zomer.’ Dat is nou net het punt. In het hele land staan brandkranen, alleen in Den Haag draaien straatpiraatjes ze open. Leg het maar uit, het geheim van het korte lontje.

Den Haag is veruit de rauwste stad van het land. Het zal de zilte zeelucht zijn. Geen stem zo van schuurpapier als die van de rasechte Hageneis. Nergens is de ander zo aanwijsbaar als hier; een enkele straat is de strikte grens tussen ‘wij’ en ‘zij’, van volkswijken onderling tot aan de ambassadeursvilla’s naast de oude vissershuisjes. Maar sociologie van de koude grond verklaart nog niet ontvlambaarheid.

Die is vermoedelijk een optelsom van veel, maar het meest van leegte, toeval en verveling. Velen snakken naar een tegenstander en bombarderen die tot vijand. ‘Rellen is fun’, zei een sociaal-psycholoog eens in de NRC. De kleinste (ingebeelde) tegenstelling is dan genoeg voor een lekker potje ravotten, als Asterix en Obelix met een vers bataljon Romeinen in zicht.

Tragisch: zit je als oorlogsverslaggever midden in de rellen, valt er niets van te maken. Ook dat hoort bij het raadsel van Den Haag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden