Column Bard van de Weijer

Relibrabbel bij Google Translate: is de vertaalmachine aan het radicaliseren?

Bard van de Weijer bespreekt de logica en onlogica van technologica. Deze week: Translategate. 

Je vraagt je af hoe iemand het verzint: onlangs ontdekte een gebruiker van internetforum Reddit dat als je negentien keer ‘dog’ (hond) intypt in Google Translate, je aanvinkt dat dit Maori is en de machine vraagt de boel te vertalen naar het Engels, dat Google Translate dan meldt dat het einde der tijden nabij is en Jezus onderweg.

Google’s vertaalcomputer geeft vaker blijk van een religieuze inborst; ook het nonwoord ‘Ag’ vertaald vanuit het Iers blijkt, mits 25 keer ingetikt, pieuze confessies op te leveren. 36 keer ‘Ag’ vanuit het Somalisch: zelfde laken een pak.

Is de vertaalmachine van Google aan het radicaliseren? Als de algoritmen van het zoekconcern met dit soort teksten komen, hoe betrouwbaar is dan de vertaling uit het Duits van een artikel uit de Frankfurter Allgemeine over bijvoorbeeld Deregulierung? Zitten daar soms ook verborgen religieuze boodschappen in verwerkt?

Op Reddit werd de vertaalkronkel al snel omgedoopt tot Translategate. Hier moesten de Illuminati achter zitten, en anders wel Dan Brown, was de strekking van sommige reacties op het forum. Volgens Google is er weinig aan de hand en is zijn vertaalmachine bezeten noch behekst. ‘Als je er onzin in stopt, komt er onzin uit’, aldus een laconieke woordvoerder tegen Motherboard.

Volgens een hoogleraar van Harvard was Google’s intelligente vertaaldoos een beetje aan het hallucineren geslagen, omdat zijn ‘neural machine translation’ werkt als ons brein, dat ook op hol slaat als je het overvoert met gekte. Ook mensen gaan dan al snel Exodus 27:18 citeren.

Google heeft zijn elektrische Antoine Bodar trouwens snel uitgezet, of tenminste de passages gewist waarvan bekend is dat ze relibrabbel opleveren.

Jammer, maar het weerhield me er niet van zelf eens wat te proberen. En verdomd: tik veertien keer ‘Remarque’ in, laat dit van het Duits naar het Russisch omzetten en in het vertaalboxje rechts kunt u ineens het complete AD gratis lezen. Gratis! Inclusief de tv-recensies van Angela de Jong.

Enthousiast gingen we verder en voerden Google Translate de gekste woordcombinaties. En nu weten we hoe het zit met 9/11 (kopietjes in bezit van George van Houts) en de moord op JFK (idem). Ook vertelde Google Translate wie bij Volkswagen verantwoordelijk is voor Dieselgate en waarom Pipo de Clown niet alleen van de sapperdeflap was, maar ook van de oeh la la.

En ik weet nog veel meer. Ook over u. Maar dat valt over het algemeen reuze mee. Wel even dat lekkende tuinkraantje repareren, oké?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.