ColumnBert Wagendorp

Regulering van werk klinkt bloedsaai, maar het bepleit een radicale terugkeer naar vroeger

testtestBeeld test

Ik ben gek op radicale voorstellen – toen voormalig premier Balkenende in 2008 zijn plan voor een enorm eiland voor de Nederlandse kust ontvouwde (het had de vorm van een tulp), was ik een en al enthousiasme. Het is mij niet snel krankzinnig genoeg. Japanners die een lift naar de maan willen bouwen, een tunnel tussen Ierland en Amerika: prima. Twee miljard bomen planten in Europa: goed zo. Radicale plannen schudden de boel op en zorgen voor leven in de brouwerij. Grote problemen los je niet op met geneuzel in de marge. Radicale plannen doen wat een goed boek doet, ze kantelen de werkelijkheid. Je denkt: ‘natuurlijk, zo kan het ook. Uitwerken en aan de slag.’

Gisteren presenteerde Hans Borstlap van de commissie Regulering van werk zijn eindrapport In wat voor land willen wij werken? Geen titel waarachter je meteen handenwrijvend iets radicaals zoekt. Nog beter was het geweest om de naam van de commissie ook op het rapport te zetten. In wat voor land willen wij werken? is me te frivool en Regulering van werk had de symboliek van het rapport beter gevangen.

Met Regulering van werk – de commissienaam is vermoedelijk bedacht door voormalig topambtenaar Borstlap zelf tijdens een wandeling met de hond – had je laten zien dat het plan geen grote futuristische vergezichten schetst, maar dat we, als het aan Borstlap ligt, op degelijke wijze teruggaan naar een nieuw verleden. Toen iedereen nog een vaste baan had, zzp’ers een onbekend fenomeen waren, Juliana regeerde en rapporten Regulering van het dijkonderhoud heetten.

Dit wil allemaal niet wil zeggen dat het geen radicaal plan is. Het is zéér radicaal, bijna revolutionair. Het advies bepleit een terugkeer naar de tijd toen arbeid en kapitaal nog min of meer in balans waren en de marktwerking nog niet heilig was verklaard. Goed, er zitten een paar aanpassingen aan de moderne tijd in, maar toch is het advies opzienbarend. Ik weet niet eens zeker of het wel kan, met die mondialisering. Het woord ‘solidariteit’ keert terug en de opstellers schromen niet erop te wijzen dat werk niet alleen een financiële kant heeft, maar ook een morele. Borstlap wil het publieke belang weer boven het eigenbelang stellen. Ik was al bijna vergeten dat dat kan.

Borstlap: ‘We gaan slordig om met de mensen in dit land.’ Dat klopt, vooral met jonge mensen en degenen die laaggeschoold werk verrichten. In tijden van hoogconjunctuur valt dat misschien niet zo op, maar wanneer er straks weer een recessie komt, komen juist die groepen zwaar in de problemen. Regulering is ook een methode om chaos tegen te gaan, er zit noodzaak achter het advies.

Borstlap is niet onmiddellijk op het schild gehesen en onder gejuich door de straten van Den Haag gevoerd. Werkgevers vinden dat ze de flexibiliteit in hun personeelsbezetting kwijtraken, mensen met een vaste baan zien malle fratsen als deeltijdontslag en verkorting van de WW niet zitten, Lodewijk Asscher tweette ‘onacceptabel’. Er zijn zzp’ers die heel graag zzp’er willen blijven.

Wil je de bakens verzetten, zei Borstlap, dan moet je opschudding veroorzaken. Anders verdwijnt je advies in een diepe la. Dat zal met In wat voor land willen wij werken? niet gebeuren. Ik denk dat er brede overeenstemming is dat de doorgeslagen flexibilisering van de arbeidsmarkt in dit land moet worden teruggedraaid. Dat het eerlijker moet en dat we anders een hoop ellende over onszelf afroepen.

Over de details gaan we dan later wel lekker polderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden