Media in Zuid-Korea

Regeringspartij nagelt een Koreaanse journalist uit onvrede aan de schandpaal

Wat staat er in de Zuid-Koreaanse media? De regeringspartij nagelt een Koreaanse journalist uit onvrede aan de schandpaal, constateert onze correspondent Jeroen Visser.

Een artikel van nieuwsagentschap Bloomberg kwam de auteur op kritiek te staan van de Zuid-Koreaanse regeringspartij DP.

Toen de Zuid-Koreaanse regeringspartij onlangs een voor haar kritisch artikel onder ogen kreeg, had ze drie keer diep kunnen ademhalen en de zaak met het oog op de persvrijheid en vrijheid van meningsuiting kunnen laten zitten. Maar in plaats daarvan gingen alle remmen los. Het stuk ‘grensde aan hoogverraad’, aldus de partijwoordvoerder, waarna de auteur met naam en toenaam op internet werd gezet.

Het artikel van nieuwsagentschap Bloomberg beschrijft hoe de progressieve Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in afgelopen zomer op allerlei manieren probeerde de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un te portretteren als een betrouwbare onderhandelingspartner. Zo zei Moon over Kim: ‘Ik ken hem als jong, erg openhartig en beleefd, iemand die de ouderen met respect behandelt.’ De wereld moest volgens Moon inzien dat Kim ‘oprecht’ was in zijn vredeswens. Kim had hem immers zelf gezegd: ‘Wat heeft Noord-Korea te winnen met bedrog of door tijd te rekken?’

Toegegeven, de kop was veel te kort door de bocht: ‘Zuid-Korea’s Moon wordt Kim Jong-un’s woordvoerder bij de VN’, stond boven het stuk. Zonder aanhalingstekens, terwijl geen van de geciteerde experts in het artikel dit had gezegd. Sterker nog: een van de experts zegt nadrukkelijk dat hij Moon niet als zegsman van Kim ziet, maar ‘een leider die zich realiseert dat hij zowel Trump als Kim bereid moet zien te krijgen een deal te sluiten’.

Toen het Bloomberg-stuk in september verscheen, was er niets aan de hand. De heisa begon pas toen oppositiepartij LKP deze maand tijdens een Kamerdebat over de mislukte top tussen Kim en Trump in Hanoi het artikel gebruikte om de regering te bekritiseren. De ‘beschamende retoriek’ over Moon als woordvoerder van Kim, dat krijg je van de naïeve toenaderingspolitiek van de Democraten. De Democratische Partij (DP) ging vol in de tegenaanval. Naast de oppositie kreeg de auteur van het stuk ervan langs. Ze werd aangeduid als ‘verrader’ die Moon zou hebben bekritiseerd ‘onder de dekmantel van een Amerikaans nieuwsagentschap’.

De (Koreaanse) correspondent van The New York Times kreeg dezelfde kritiek, omdat hij Moon in eenzelfde soort analyse de ‘agent’ van Kim Jong-un had genoemd. DP-woordvoerder Lee sprak van ‘een artikel geschreven door een zwartharige reporter’. Het woord ‘zwartharig’ verwijst naar de Koreaanse afkomst van de NYT-correspondent en is een aloude manier om de loyaliteit van journalisten werkzaam voor buitenlandse media in twijfel te trekken. Alleen in hun haarkleur zouden zij nog Koreaans zijn. Een smerige truc, die ook tijdens de militaire dictatuur in de jaren ’80 gebruikt werd om journalisten te intimideren.

De zaak laat zien dat Koreaanse journalisten in het democratische Zuid-Korea niet altijd ongehinderd hun werk kunnen doen: de druk van politiek en bedrijfsleven is groot. Dit geldt extra wanneer het gaat om het beleid ten aanzien van Noord-Korea. Zo ontmoedigt de huidige regering actief kritiek op het noorden om de dialoog niet in gevaar te brengen. Vorig jaar werd een politiek verslaggever om die reden geweigerd bij een bijeenkomst van noord en zuid aan de grens.

De beschuldigingen zorgden voor een stortvloed aan vervelende en als bedreigend ervaren berichten aan het adres van de betreffende journalisten. De Seoul Foreign Correspondents Club uitte een zeldzaam protest. ‘Verontrustend dat een politicus een journalist beschuldigt van hoogverraad – een strafbaar feit immers – simpelweg vanwege het verslaan van zaken van publiek belang of voor het uiten van een mening. Dit is een alarmerende vorm van censuur.’

Dagen later kwam de Democratische Partij met een verklaring waarin ze zich verontschuldigde voor ‘het misverstand’ en erkende dat ‘zelfreflectie’ op zijn plaats was. De gewraakte uitingen werden van internet gehaald. Toch laat de affaire een vieze smaak achter, vond ook de krant Joongang Daily. ‘Toen de vorige regering een journalist beschuldigde van laster, zei Moon, toen nog in de oppositie, dat ‘kritiek en onderzoek van publieke figuren maximaal moet worden toegestaan’. Hij dient zich zijn eigen woorden te herinneren.’

Jeroen Visser is correspondent in Seoul.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden