Column

Reduceert de nikab vrouwen tot object?

Moslima met Nikab. Beeld ANP

Het is er altijd één. Een in nikab gehulde vrouw die over mijn markt loopt. Soms loop ik een stukje achter haar aan, nog nooit heb ik haar aangesproken. Onlangs verscheen Hoofddoek en maagdenvlies, de essaybundel van Mona Eltahawy (47), een Egyptisch-Amerikaanse journaliste en essayiste, die uitgroeide tot een van de voornaamste commentatoren op het gebied van vrouwenrechten in het Midden-Oosten. De ondertitel luidt: Waarom het Midden-Oosten een seksuele revolutie nodig heeft. (Soortgelijke opinies koester ik vooral aangaande mensen. Regelmatig tref ik iemand van wie ik denk: Mijn hemel, jij hebt dringend een seksuele revolutie nodig.)

Zoals vaker het geval is bij feministische woordvoerders, spreekt Eltahawy in de wij-vorm: wij vrouwen, wij onderdrukten. Dit roept in mij een onfortuinlijke instinctieve reactie op. Ik voel me niet aangesproken en committeer me vervolgens niet aan haar strijd, die natuurlijk niet haar strijd is. Het is een strijd die door zowel vrouwen als mannen gevoerd moet worden, wil ze ooit gewonnen kunnen worden.

Interessant zijn de passages over de nikab. Een vrouw in een nikab sprak haar ooit aan: 'Waarom draag je geen nikab?' Eltahawy antwoordde: 'Is wat ik draag niet genoeg?'

De vrouw: 'Als je een snoepje wilt, heb je dan liever een snoepje dat in papier is verpakt of een onverpakt snoepje?'

Eltahawy: 'Ik ben een vrouw, geen snoepje.'

Analogieën die leren dat de vrouw een gewild, mooi, lekker object is, leren in de eerste plaats dat de vrouw een object is. De nikab verhindert de vrouw aldus op een menselijke manier deel te nemen aan de wereld.

Maar de nikabdiscussie (denk aan afgeleide aberraties als de kopvoddentaks) is uitermate ingewikkeld, omdat het veelal niet na te gaan is waarom een nikab wordt gedragen. Eltahawy: 'Het dragen van een nikab is beladen met betekenissen: onderdrukte vrouw, pure vrouw, conservatieve vrouw, sterke vrouw, aseksuele vrouw, boze vrouw, bevrijde vrouw.'

Wat haar 'heel erg dwarszit' in de Europese discussie over sluieren is dat 'vrijwel alleen islamofobe en xenofobe rechtse figuren' een verbod nastreven. Als zij eens wordt gesteund, is het door de verkeerde mensen. Maar wie zijn dan de juiste mensen, en behoor ik daar wel toe?

Het antwoord op die vraag hangt samen met het soort discussie dat wordt gevoerd. Is de sluierdiscussie een feministische, een religieuze of een culturele kwestie? Wie zijn in staat daarover te oordelen?

Uiteindelijk is misschien de beste leidraad het gevoel dat ik heb wanneer de mevrouw in nikab over de markt loopt: gesmoorde nieuwsgierigheid, en weemoed omdat mijn wereld onoverbrugbaar verschilt van de hare, omdat ik weer naar huis zal gaan zonder een woord met haar te hebben gewisseld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden