Opinie

Rector Islamitische Universiteit zet aan tot intolerantie

De school van een religieuze fanaticus wordt door de overheid de hand boven het hoofd gehouden.

Ahmet Akgündüz, rector magnificus Islamitische Universiteit. Beeld anp

Het zag er allemaal veelbelovend uit toen in oktober 2003 het nieuwe schoolgebouw, de vroegere Willem de Zwijger HBS aan de Bergsingel in Rotterdam, feestelijk in gebruik werd genomen.

Rector en collegevoorzitter Ahmet Akgündüz sprak de hoop uit dat de IUR zich zou ontwikkelen tot kenniscentrum en vraagbaak voor allerlei islamkwesties. Wonderlijk genoeg uitte niemand kritiek op het misleidende karakter van de naam. IUR staat namelijk voor Islamitische Universiteit Rotterdam en het streven van die instelling was op dat moment de opleidingen erkend te krijgen als hoger beroepsonderwijs.

Accreditatie

Die erkenning door de NVAO, de Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie, volgde in 2010. Sedertdien beschikt de IUR over twee formeel erkende opleidingen: hbo-bachelor islamitische theologie en hbo-master islamitische geestelijke verzorging. Dat betekent overigens niet dat de instelling door de overheid wordt bekostigd, maar wel dat de studenten, omdat ze aan een erkende instelling studeren, recht hebben op studiefinanciering en ov-jaarkaart.

Nog voor die accreditatie was Akgündüz herhaaldelijk in het nieuws geweest vanwege zijn uitspraken die weinig bijdragen aan de verrijking van stad en land en nog minder aan de vrede in de wereld.

Goedkeuring

Als hij het in 2005 in een gesprek met NRC Handelsblad heeft over wat de school de studenten wil bijbrengen noemt hij als voorbeeld: 'Als een moslim accepteert in een niet-moslimland te wonen dan moet hij de plaatselijke wetten volgen. Dat is een bevel van God. Toch kunnen we ons geloof leven. Bijvoorbeeld: ik sta overspel van mijn kinderen niet toe, ik sta mezelf en mijn familieleden geen homoseksualiteit toe, maar anderen kan ik het niet verbieden.'

Daarmee geeft hij dus zijn goedkeuring aan de terreur die moslims ervaren van familieleden: omdat ze homo zijn, geen hoofddoek dragen, of anderszins niet doen wat ouders, ooms of neven goeddunkt.

Ook had hij in zijn theologische geschriften al interessante opvattingen verkondigd die de vrijheid van denken betreffen. Bijvoorbeeld waar hij de specifiekere betekenis van het begrip 'fitnah' toelicht. 'Dat is 'de mensen tegen elkaar opzetten, de orde verstoren'. Daarom zegt de Almachtige: 'Fitnah veroorzaken is een grotere zonde dan het doden van een persoon.' Het veroorzaken van onrust bij mensen, de mensen verbijsteren en ze aanzetten tot geweld of tot extremiteiten door controversiële onderwerpen naar voren te brengen of door onnodige discussies op de agenda van de mensen te zetten wordt gezien als een soort van geestelijke fitnah.'

Ook was van hem bekend dat hij tegenstander is van culturele interactie van soennitische moslims met alevieten, aanhangers van een tolerante, vrouwvriendelijke moslimvariant die ongeveer eenderde deel uitmaken van de 80 miljoen Turken. Ook verdedigt hij de achterstelling van alevieten in Turkije.

Leo Prick

Accreditatierapport

Niettemin vermeldt het accreditatierapport: 'De IUR heeft expliciet tot doelstelling om te fungeren als aanvliegpunt voor alle moslimgroeperingen in de samenleving. Soennitische, sjiitische en andere islamitische stromingen vinden een plaats binnen haar muren. Hiermee kan de IUR een centrale plaats krijgen in de islamitische gemeenschap in Nederland.'

De accreditatiecommissie heeft zich klaarblijkelijk niet gebogen over de vraag in hoeverre deze expliciete doelstelling met deze rector realistisch is. Ook is in het rapport nergens te vinden in hoeverre binnen het studentenbestand sprake is van de diversiteit die noodzakelijk is om te kunnen fungeren als 'aanvliegpunt' voor alle moslimgroeperingen.

Hoezeer de accreditatiecommissie met een roze bril naar de opleiding heeft gekeken illustreert de volgende passage: 'De commissie was bang dat de overwegend klassieke werkvormen zouden conflicteren met de praktische opleiding. Tijdens het bezoek heeft de commissie hiervan echter een positiever beeld gekregen. De opleiding slaagt erin om tijdens de colleges de studenten in voldoende mate met de praktijk in aanraking te brengen. Zo heeft de commissie van een van de docenten vernomen dat er geregeld casussen besproken worden tijdens de colleges. De commissie ondersteunt het idee van de opleiding dat casussen noodzakelijk zijn om verband te leggen tussen theorie en praktijk.'

Hoezo 'slaagt erin'? En wat zegt dat: 'een van de docenten'?

Ophef

Nu is er ophef ontstaan omdat Akgündüz heeft geschreven dat de mensen die protesteren tegen de Turkse president Erdogan 'goddelozen' zijn en 'aanhangers van Assad die moslims doden'. De demonstranten zijn 'vijand' van hun 'religie en vaderland'. De pro-Koerdische partij HDP noemde hij 'een partij van homo's en Armeniërs'.

Minister Asscher van Integratie heeft gezegd dat Akgündüz zijn uitspraken moet terugnemen. Dat eiste de minister ook twee jaar geleden toen Akgündüz vergelijkbare opvattingen verkondigde, maar in plaats van terugnemen beschuldigde het bestuur van de IUR de media ervan hun rector ten onrechte in een kwaad daglicht te hebben gesteld en voegde daar raadselachtig aan toe: 'Hierin heeft de rector, zich beroepende op de vrijheid van meningsuiting, academische onderwerpen vanuit een islamitisch-wetenschappelijk perspectief toegelicht zonder enige vorm van discriminatie, belediging, haat of afkeer jegens bevolkingsgroepen tot uiting te hebben gebracht.'

Minister Bussemaker liet weten de accreditatie niet te kunnen intrekken, tenzij de onderwijsinspectie zou constateren dat het niveau van de opleiding ondermaats is. Hoewel de school begin dit jaar onder verscherpt toezicht is geplaatst en de inspectie de school dit jaar minstens twee keer bezoekt is dit in de ogen van de inspectie blijkbaar nog steeds niet het geval.

Dat verbaast me zeer. Duidelijk is dat de IUR wordt geleid door een religieuze fanaticus met opvattingen die evident strijdig zijn met in het Westen gangbare normen en waarden. Als bovendien het bestuur zich opstelt achter die rector dan moet toch duidelijk zijn dat door de instelling te erkennen de overheid er aan meewerkt dat vanuit een erkende onderwijsinstelling de onverdraagzaamheid wordt bevorderd.

Ahmet Akgündüz, rector magnificus Islamitische Universiteit. Beeld HH

Vragen

Mei 2013 hebben drie PVV-Kamerleden vragen gesteld over uitlatingen van Akgündüz. Daarop antwoordde Bussemaker onder meer dat Akgündüz bepaalde uitspraken had gedaan 'op persoonlijke titel'. Alsof dat in dit geval wat uitmaakt. De minister antwoordde tevens niet van plan te zijn aan de accreditatie te tornen, waarbij zij zich niet beriep op concrete feiten maar op de voornemens en goede bedoelingen van vertegenwoordigers van de IUR zoals verwoord in het flut-accreditatierapport.

Het is niet bevorderlijk voor het aanzien van de politiek dat vragen van Kamerleden, afhankelijk van de politieke hoek waaruit ze afkomstig zijn, al dan niet serieus worden genomen. Jammer is ook dat de collega-Kamerleden dit laten gebeuren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden