Recessie slaat toe. . .

Razendsnel maakt de Nederlandse economie de omslag door van hoogconjunctuur naar recessie – de cijfers die het CBS vrijdag publiceerde, wijzen op een sterkere krimp dan in welke naoorlogse recessie ook.

Wat staat de overheid onder deze omstandigheden te doen? Aardgasbaten en belastinginkomsten vallen tegen, terwijl de werkloosheidsuitgaven oplopen. Om nu nog binnen de marges van het regeerakkoord te blijven zou maar liefst 20 miljard euro moeten worden bezuinigd.

Dat is een slecht idee. De economische terugval wordt in belangrijke mate door vraaguitval veroorzaakt. De overheid moet dat proces niet nog eens versnellen door radicaal het mes in de eigen uitgaven te zetten. Een oplopend begrotingstekort is onvermijdelijk. Dat is vervelend, want veel inspanningen van de afgelopen jaren waren juist op het wegwerken daarvan gericht. Nederland kan zich troosten met de gedachte dat bijna alle Europese landen met dit probleem kampen. Moet de overheid dat tekort doelbewust verder opvoeren om zo de economie uit het slop te trekken? Her en der is wel gepleit voor een keynesiaans stimuleringsbeleid, zoals in de VS. Een belangrijk verschil met Amerika is dat het effect ervan in ons land al snel ‘weglekt’ naar het buitenland. Ook moet de regering er rekening mee houden dat nog meer miljarden voor de financiële sector nodig zullen zijn – de kredietcrisis is nog allerminst voorbij. Zolang diepte en duur van de crisis nog onzeker zijn, past terughoudendheid.

Drastisch bezuinigen moet worden vermeden, maar de overheid zal er niet aan ontkomen naar de eigen uitgaven te kijken. Daarbij moet voor ogen worden gehouden dat veel maatregelen pas op de langere termijn effect hebben op de begroting. Dat geldt voor een verhoging van de AOW-leeftijd, maar ook voor een beperking van de hypotheekrenteaftrek. Die laatste maatregel ligt ook om een andere reden nu niet voor de hand. De huizenmarkt zou nog verder inzakken en daarmee ook de banken – die voor zo’n 600 miljard aan hypotheken hebben uitstaan – in het nauw kunnen brengen. Dan is afschaffing van de ‘aanrechtsubsidie’ een betere keus. Die maatregel kost niet alleen vier miljard, maar zet ook nog eens een rem op de broodnodige arbeidsparticipatie van vrouwen. Maar ook daar zal niet zijn te ontkomen aan een overgangsregeling.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.