COLUMNLisa Bouyeure

Racisme doodzwijgen op Instagram is niet meer lucratief

Vijf dagen na de dood van George Floyd vond een hoogblonde influencer dat ze het nu toch echt over kleur moest hebben. Over zwart, om precies te zijn. Want in de begindagen van haar carrière, schreef ze bij een foto waarop ze haar nieuwe fluorroze Louis Vuitton-tas vasthoudt, was haar door pr-bureaus meegedeeld dat ze misschien te schattig zou zijn om met bepaalde ontwerpers samen te werken. De gevolgen waren hartverscheurend: ‘Als een merk me iets wilde geven en naar mijn favoriete kleur vroeg, zei ik zwart, om er maar voor te zorgen dat niemand achter mijn rug zou praten over dat blondje dat altijd roze kiest.’ Haar eenzame strijd tegen vooroordelen had ervoor gezorgd dat ze nu met een grote hoeveelheid zwarte designerspullen zat opgescheept, terwijl ze veel liever blauw of pastel had gehad. Je zou er haast de barricades voor bestormen.

Diezelfde dag nog stond haar foto, samen met die van een aantal andere witte influencers, op de populaire maar gevreesde Instagrampagina Diet Prada, waarop misstanden in de mode-industrie aan de kaak worden gesteld. Want helemaal leuk dat ze allemaal de nieuwste Louis Vuitton-tas hadden gekregen, die ze nu met gepolijste kiekjes aan de vrouw probeerden te brengen, maar kon dit eigenlijk nog wel? Was het in deze tijd nog wel geoorloofd om te doen alsof je neus bloedt en daarmee geld en volgers boven mensenrechten te verkiezen? Het contrast met de beelden uit Oregon, waar een Louis Vuitton-winkel het decor werd van een boze menigte, maakte dat de welbekende zorgeloze influencerplaatjes de vorm van een nóg grotere middelvinger naar de realiteit hadden aangenomen. De antwoorden op de vraag van Diet Prada waren dan ook vrij eensgezind: nee, dit kan niet meer. Met invloed komen verantwoordelijkheden en klappen voor zorgverleners is niet genoeg.

Met gepolijste kiekjes proberen influencers een Louis Vuitton-tas aan de vrouw te krijgen op ­Instagram, terwijl in Oregon een Vuitton-winkel het decor werd van een boze menigte.Beeld Instagram

Sindsdien is de sfeer op Instagram radicaal omgeslagen. Eerst kwamen de obligate plaatjes van gebalde vuisten, de feelgoodfilmpjes van zwarte en witte kleuters die elkaar in de armen vliegen (zij wel) en de quotes van Angela Davis en Desmond Tutu, overgoten met een lieflijk sausje. Daarna ging men de straten op met protestborden (en Chanel-mondkapje) en werden er lange lijsten gedeeld met wat we allemaal zouden moeten lezen, luisteren, kijken, kopen, doneren en doen.

Negin Mirsalehi sprak haar volgers ernstig toe over het belang van de documentaire 13th, Rens Kroes had tussen de zwangerschapstheetjes en komkommer-selderijsapjes tijd weten te vinden voor het boek Me and White Supremacy en Claire Rose schreef bij een foto van haar peperdure zwart-witte outfit: ‘Educate yourself. Listen. Read books about black oppression.’ Er gingen zelfs filmpjes viral van opgedirkte vrouwen die de protesten als achtergrond gebruikten en zich daarna snel uit de voeten maakten. Was activisme nu opeens… modieus?

Toch is het iets te makkelijk om uitgerekend deze pogingen, hoewel rijkelijk laat, af te doen als hypocriet of onecht. Influencers zijn een geliefde kop-van-jut, maar handelen ook weer niet zo anders dan de gemiddelde mens. In een kapitalistisch systeem wordt nu eenmaal vaak de lucratiefste weg gekozen, en zwijgen over racisme is lang goud geweest.

Maar er is in een paar weken tijd zo veel veranderd dat het steeds minder loont om apolitiek te zijn. ‘Kan iemand de influencers taggen zodat we ze kunnen ontvolgen’, schreef een vrouw onder de post van Diet Prada. Mensen kwamen verhaal halen na tamme statements en eisten meer dan antiracisme voor de bühne, en graag over een jaar nog steeds. De Louis Vuitton-tas à 3.000 euro verdween ondertussen heel even achter de horizon, als een vlag op een modderschuit. Vooral de fluorroze variant. 

Lees ook

Alles in mij hapert en trilt door de racismeprotesten, maar waarom juist nu?
Dat mensen wereldwijd de straat opgaan tegen racisme hakt erin bij Volkskrant-journalist Ianthe Sahadat, dochter van een Nederlandse moeder en een Surinaamse vader. Waar komen die emoties vandaan?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden