Opinie Waardegerichte zorg

Psychiaters, hou de deur open voor waardegerichte zorg: ‘Met deuren slaan past psychiaters niet bij het oplossen van de uitdijende ggz’

Louter negatieve reacties op het voorstel van Menzis om psychiatrische hulp te betalen naar resultaat. Er wordt te snel geoordeeld

Het hoofdkantoor van zorgverzekereaar Menzis. Beeld ANP Xtra

Het voornemen van zorgverzekeraar Menzis om behandelaars in de ggz deels te belonen op basis van gerealiseerde zorguitkomsten is niet goed gevallen. De reacties van zowel journalistieke commentatoren als psychologen en psychiaters op het voorstel van Menzis waren zeer negatief.

Commentator Hans Wansink van de Volkskrant zag in het voorstel een blijk van wantrouwen tegen behandelaars en verweet Menzis een gebrek aan ‘kennis van zaken in de materie’.

Damiaan Denys, het boegbeeld van de psychiatrie in Nederland, hoogleraar psychiatrie aan de Universiteit van Amsterdam en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVP) zei in een reactie bij de NOS: ‘Afrekenen op resultaat voor iets dat ook een kunde is -  we hebben het immers over de geneeskunst -  vind ik echt een minachting voor het vak.’

Zoals wel vaker waren de reacties op sociale media nog extremer en van dik hout zaagt men planken.

De negatieve reacties lijken de deur dicht te gooien voor beloning op basis van zorguitkomsten. Het is teleurstellend dat de beroepsvereniging voor psychiaters zo aangeeft niet te willen nadenken over, wat Menzis noemt, waardegerichte inkoop van zorg.

Ggz-instellingen lijken opener te staan voor beloning van gerealiseerde zorguitkomsten dan psychiaters. Menzis geeft op zijn website aan dat achttien ggz-instellingen belangstelling hebben getoond om afspraken te maken over waardegerichte inkoop van zorg.

Andere onderdelen van de geneeskunde tonen ook minder koudwatervrees voor het belonen van gerealiseerde zorguitkomsten. Zo heeft Menzis inmiddels met cardiologen, orthopeden en oogartsen afspraken gemaakt waarbij de beloning voor hartzorg, knie-, heup- en cataractbehandelingen deels afhangt van gerealiseerde zorguitkomsten.

Bij deze afspraken vallen twee dingen op. Het eerste is dat in overleg met de behandelaars wordt bepaald welke zorguitkomsten worden beloond. Draagvlak onder behandelaars over de zorguitkomsten die worden beloond is essentieel voor het slagen van waardegerichte zorg. Het tweede kenmerk van de afspraken is dat maar een heel klein deel van de beloning voor zorg afhankelijk wordt gemaakt van de gerealiseerde zorguitkomsten. Het is dus zeker niet zo, zoals in de reacties op het ggz-voorstel van Menzis wordt gesuggereerd, dat de beloning volledig afhankelijk wordt van zorguitkomsten.

De volstrekt negatieve reactie van de NVP leidt er toe dat geen discussie kan worden gevoerd over de vraag welke zorguitkomsten in de ggz relevant en realiseerbaar zijn en in hoeverre de beloning van ggz-behandeling afhankelijk kan worden gemaakt van gerealiseerde zorguitkomsten.

Nergens ter wereld wordt zo veel gebruikgemaakt van de ggz als in Nederland. Het valt zeer te waarderen dat de NVP inziet dat het ggz-gebruik uit de hand dreigt te lopen. Tegenover de NOS zei Damiaan Denys hierover dat een rigoureuze aanpak nodig is en dat de psychiatrie veel kleiner moet worden.

Het zou goed zijn als de NVP ook open zou staan voor een discussie over hoe door meer waardegerichte zorg de omvang van de ggz kan worden teruggedrongen. Met deuren slaan past psychiaters niet bij het oplossen van de uitdijende ggz.

Wim Groot en Henriëtte Maassen van den Brink zijn hoogleraren economie aan de Universiteit Maastricht en de Universiteit van Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.