PSV is misschien niet de grootste, maar wel verreweg de slimste club van Nederland

PSV greep zondag oppermachtig zijn 24ste landstitel tegen rivaal Ajax. Sinds de eeuwwisseling werd de club uit Eindhoven tien van de 19 seizoenen kampioen. Wat is het geheim?

PSV-speler Santiago Arias met de schaal, zondag na de 3-0 overwinning op Ajax. Foto ANP Pro Shots

Vanuit de boezem van het PSV-supporterdom is eens een olijke parodie geschreven op de melodie van de hit Brabant van Guus Meeuwis, het melancholische lied over heimwee naar de provincie. De tekst van het refrein gaat dan zo:

Ik loop hier alleen op een stil Leidseplein
Ik had eigenlijk wel kampioen willen zijn
Maar de mensen ze huilen, de wereld is schraal
En dan denk ik aan Brabant, want daar is de schaal.

PSV, Noord-Brabant met name, heeft tegenwoordig zelfvertrouwen genoeg om liederlijk te sneren naar Ajax, de Randstad. Het andere, veel gezongen lied heet immers: Eens per jaar wordt PSV kampioen. Overdrijving, vormgegeven in vrolijke songs met een kern van waarheid, al zou ‘om het jaar wordt PSV kampioen’, ongeveer de hele waarheid zijn. PSV greep zondag zijn 24ste landstitel, met een oppermachtige 3-0, uitgerekend in het duel met rivaal Ajax. Dat aantal van 24 is nog altijd aanmerkelijk minder dan de 33 kampioenschappen van Ajax, maar de inhaalrace sinds de eeuwwisseling is best indrukwekkend te noemen.

PSV vergaarde tien titels sinds 2000, op een totaal van negentien: in 2000, 2001, 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, dan een grote leegte tot 2015, 2016, 2018, de laatste drie van trainer Phillip Cocu. Ajax steekt daarbij wat schraaltjes af: 2002, 2004, dan de vier op een rij onder Frank de Boer: 2011, 2012, 2013, 2014. Dan blijven nog drie titels over deze eeuw: voor AZ (2009), FC Twente (2010) en Feyenoord (2017).

PSV is een doorgaans rustige topclub, al beleefde ook voetballend Eindhoven in de laatste decennia tijden van groot financieel onheil en verscheen er een rapport over onder meer de verdwenen, typisch Brabantse warmte. Ajax blijft groter, qua uitstraling, qua begroting, qua media-aandacht en omdat Ajax nu eenmaal tal van voetballers opleidde die wereldberoemd werden, van Cruijff tot Rijkaard, van Bergkamp tot Kluivert.

PSV is minder spectaculair van aard. Op trainingscomplex de Herdgang hoor je de vogels fluiten, maar achter dat rustieke decor wordt op alle fronten keihard gewerkt. Wie het terrein bezoekt, moet om grote sleuven heenlopen. Telkens nieuwe velden, mooiere gebouwen, allemaal bedoeld voor een betere opleiding. Ook op de Herdgang doen ze miljoeneninvesteringen in de accommodatie, die steeds moderner, vooruitstrevender oogt.

Ze werken hard om net zulke spectaculaire voetballers voort te brengen als in Amsterdam. Want ze kennen hun natuurlijke achterstand: de Randstad, de regio Amsterdam, met al die duizenden jongens, heeft een veel grotere vijver van talent dan de regio Brabant, al werpt ook AZ nadrukkelijk zijn hengel uit in de regio Amsterdam en is de concurrentie groot. Het moet PSV deugd doen dat spelers als Hendrix, Brenet, Zoet en Bergwijn al jaren voor PSV voetballen, dat ze een groot deel van hun opleiding in Eindhoven genoten.

PSV heeft een professionele, rustige leiding. Al jaren zijn dat Marcel Brands op technisch vlak en Toon Gerbrands als algemeen directeur. Ze brengen duidelijkheid op alle fronten. Grofweg levert Brands de spelers, al lukken lang niet al zijn opzetjes in een wereld met verstikkende rivaliteit, waar jonge spelers vroegtijdig vertrekken naar het buitenland en buitenlandse talenten eerst goed nadenken alvorens naar de uitgeholde Nederlandse eredivisie te verhuizen. Dat PSV erin slaagde een talent als Hirving Lozano binnen te halen, getuigt van klasse en kunde. Gerbrands, afkomstig uit het volleybal, levert de andere voorwaarden, tot alle vernieuwingen toe. PSV is een moderne club, op elk front, tot het gebruik van mentale trainers aan toe.

Ajax had dolgraag de titel willen grijpen, alleen al om emotionele redenen. Middenvelder Appie Nouri werd tijdens het eerste oefenduel van het seizoen getroffen door een hartstilstand en is de rest van zijn leven in comateuze toestand, omdat zijn hersens beschadigd zijn door zuurstoftekort. Zijn shirt met rugnummer 34 hing het hele seizoen in de kleedkamer. Voor hem wilde Ajax de 34ste titel, als gebaar van waardering en vanwege de symboliek. Maar Ajax zou Ajax niet zijn als de club niet de grootste tegenstander was van Ajax zelf. De leiding ruziede nog vóór Nouri’s ongeval over trainer Bosz, daarna over de opvolger van Bosz (Keizer), en daarna over de opvolger van de opvolger van Bosz (Ten Hag).

Als Ajax een politieke partij is met zelfdestructieve trekjes, is PSV een levendige beweging. PSV doorstond een moeilijke beginfase van het seizoen, zag telkens een andere uitblinker opstaan en profiteerde van onder meer de kwaliteit bij spelhervattingen. Een strafschop is bij Van Ginkel altijd een doelpunt. Dertien hoekschoppen leverden een treffer op. Het is vooral een kwestie van training. PSV negeerde alle kritiek dat het spel zo saai en defensief is, dat het ‘schijtbakkenvoetbal’ speelt. De man van die term, Gertjan Verbeek, is alweer ontslagen als trainer van FC Twente, dat vermoedelijk degradeert.

Vlakbij het stadion van PSV ligt de High Tech Campus Eindhoven, waar technologie en zakenleven elkaar treffen. De site van de campus zelf spreekt van ‘de slimste vierkante kilometer van de wereld’. Dat slimme werkt blijkbaar aanstekelijk. Op de tribune in Eindhoven staat politicus en seizoenkaarthouder Klaas Dijkhoff, die een tijd geleden ‘de slimste man van de Nederland werd’.

PSV is misschien niet de grootste, maar wel de slimste club van Nederland. Zeker als het om kampioenschappen gaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.