Opinie Protest

Protesten verdienen een debat, geen geweld

We leren studenten dat je van mening mag verschillen. Reageren op een studentenprotest met een aangifte in plaats van een dialoog, geeft het verkeerde voorbeeld, betoogt hoogleraar Selma Leydesdorff.

De politie treedt op bij het P.C. Hoofthuis, bezet door een groep studenten uit protest tegen bezuinigingen en uitholling van het onderwijs, 28 september 2018. Beeld ANP

Decennialang geef ik nu onderwijs aan de Universiteit van Amsterdam (UvA), altijd als staflid van de ‘lastige faculteiten’ (geesteswetenschappen, sociale wetenschappen). Ik probeer bij te dragen aan een open discussie en daarbij de studenten te leren dat je van mening mag verschillen. Dat is immers de essentie van democratie. In landen als Turkije en China zwaait er wat als je het er niet mee eens ben; bij ons gaan we tot het uiterst in gesprek. Soms word ik er dol van: net als de discussie af lijkt, beginnen ze opnieuw. Maar ik ben blij met dit soort aanleren van een tolerante en democratische houding.

Waarom meteen aangifte?

Afgelopen week zijn ‘onze’ studenten na aangifte wegens huisvredebreuk door het College van Bestuur (CvB) uit een bezet gebouw gehaald. Zonder dat de discussie echt is aangegaan, zonder leden van de staf te verzoeken om mediatie. Er is meteen aangifte gedaan. Dat heeft me verbaasd en ik ben er boos over. Er is hard opgetreden tegen ‘mijn’ studenten, die de pech hebben te studeren in een tijd van grote bezuinigingen, bureaucratisering en verandering.

Ze zijn oprecht ontzet over de wereld waarin wij en zij leven. Een wereld waarin rijk steeds rijker wordt en arm steeds armer, waarin je niet ongelukkigerwijs geboren moet worden in een zogenaamd derdewereldland en waarin je zeker geen andere huidskleur moet hebben. Ze krijgen onderwijs van een staf die last heeft van veel te veel werkdruk. Voor dat laatste hebben de studenten alle begrip, en verder hebben ze een aantal eisen die niet binnen het kader van een universiteit opgelost kunnen worden.

Tegelijk geven ze uiting aan hun ongenoegen over bijvoorbeeld het gebrek aan diversiteitsbeleid. Daarover hadden de bestuurders kunnen praten en verregaande toezeggingen kunnen doen met in hun achterhoofd de diversiteitspolitiek die aan de Vrije Universiteit veel succesvoller is dan aan de UvA. Ik weet overigens ook dat er altijd schreeuwlelijkerds zijn met wie je niet kan praten.

Olie op het vuur

We leren studenten dat geweld niets oplost en meestal tegenstellingen nog ingewikkelder maakt. Voor mij als historica laat de geschiedenis dat duidelijk zien. De voorzitter van het CvB stelde dat er een afspraak is niet in universitaire gebouwen te slapen. Maar met wie zijn die afspraken gemaakt? Immers, deze nieuwe generatie studenten kent die afspraken van een paar jaar geleden niet.

Ik behoor tot die beruchte studentengeneratie die heel wat keren in een universitair gebouw bleef slapen. En ook in de autoritaire tijd van de late jaren zestig en zeventig werd niet meteen aangifte gedaan, en er werd gepraat. Het ging over studieprogramma’s, over waar wetenschap toe dient en over wat ons academici bezig hield en houdt.

Ik hoop oprecht dat de kans dat debat te voeren niet vergooid is. Het ware beter geweest als het CvB er bewust vanaf had gezien aangifte te doen, zoals in Groningen gebeurde. Nu is olie op het vuur gegooid, krijgen de studenten een slecht voorbeeld en is de stemming verziekt.

Selma Leydesdorff is emeritus hoogleraar oral history aan de UvA.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.