media inrusland

Problemen in Rusland? In Oekraïne is het nog véél erger, aldus Russische media

Gaat iets niet goed in Rusland? Dan krijgen Oekraïne en ‘westerse krachten’, vaak de schuld, leest en hoort correspondent Tom Vennink.

Mensen, waaronder nabestaanden van Oekraïense militairen, nemen deel aan de mars van Verdedigers van Oekraïne op Onafhankelijkheidsdag in Kiev, 24 augustus 2021. Beeld Reuters
Mensen, waaronder nabestaanden van Oekraïense militairen, nemen deel aan de mars van Verdedigers van Oekraïne op Onafhankelijkheidsdag in Kiev, 24 augustus 2021.Beeld Reuters

De redacties van Russische media hadden zich voor­bereid. Vooraanstaande politici waren geïnterviewd, analisten waren gebeld voor duiding. Alles stond klaar om de Russische bevolking dinsdag in detail te informeren over een grootse viering in een buurland: het 30-jarige jubileum van de Oekraïense onafhankelijkheid.

’s Ochtends zetten de medewerkers van Ria, een groot Russisch persbureau, hun pièce de résistance online: ‘Dertig jaar achteruitgang. Wat Oekraïne viert op onafhankelijkheidsdag.’ Staatszender RT (voorheen Russia Today) koos voor: ‘Op weg naar instorting van soevereiniteit.’

Sergej Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, vergeleek de regering van Oekraïne met die van nazi-Duitsland. Russen werden via de media op de hoogte gebracht van afgrijselijke toestanden onder de Oekraïeners, een volk waarmee ze dertig jaar geleden nog samen in een land woonden. De armoede van de Oekraïeners ‘breekt wereldrecords’. De bevolkingsafname is ‘hopeloos’. En sinds ‘een staatsgreep’ in 2014 woedt er in het land ‘een bloedige burgeroorlog’. Kortom, zo analyseert een deskundige op nieuwssite Lenta, de bevolking is ‘al dertig jaar ongelukkig’. En, helaas, er is ook geen hoop, weet dagblad Rossiejskaja ­Gazeta. ‘De trieste toekomst van Oekraïne staat buiten twijfel.’

De oorzaak van alle ellende is simpel, aldus Oekraïne’s oud-­president Viktor Janoekovitsj op de Russische televisie: ‘De grootste fout in onze 30-jarige geschiedenis was de weigering om goede burenrelaties te onderhouden met Rusland.’ Janoekovitsj vluchtte in 2014 naar Rusland na pro-Europese demonstraties en krijgt daar sindsdien onderdak.

De informatie over Oekraïne is geenszins nieuw voor de Russen. Zij worden sinds 2014 – het jaar waarin Rusland het Oekraïense schiereiland de Krim annexeerde en een oorlog ontketende in het oosten van Oekraïne – dagelijks op de hoogte gehouden van de transformatie van hun buurland in ‘een hel op aarde’. Journaal-items over problemen in eigen land worden gevolgd door items over veel grotere problemen in Oekraïne. Gaat er iets niet goed in Rusland, dan is dat regelmatig de schuld van Oekraïne of van ‘westerse krachten achter Oekraïne’. Het 30-jarige jubileum van de ­Oekraïense onafhankelijkheid komt voor de Russische autoriteiten op een uitgelezen moment. Op 19 september houdt Rusland parlementsverkiezingen. In tegenstelling tot Oekraïense verkiezingen is van tevoren al duidelijk wie gaat winnen.

De autoriteiten verdedigen uitsluitingen van oppositiekandidaten door de bevolking erop te wijzen dat hun deelname gevaarlijk is. ‘Ik ben er trots op dat ik probeer te voorkomen dat het land uiteenvalt, dat er stabiliteit is en dat onze bevolking een normaal leven kan leiden’, zei de voorzitter van de Russische kiescommissie vorige maand nadat ze weer een kandidaat had gediskwalificeerd. Alles om ‘Oekraïense toestanden’ te voorkomen.

Iedere demonstrant wordt door de staatsmedia gelijkgesteld aan ‘de coupplegers van de Maidan-revolutie’. Dat geldt niet alleen voor mensen die demonstreren voor politieke vrijheden: ook nabestaanden van slachtoffers van een winkelcentrumbrand werden in 2018 vergeleken met Oekraïense onrustzaaiers, nadat ze zich verzamelden op een plein om antwoorden te eisen over de oorzaak van de ramp.

Onafhankelijke informatie over Oekraïne is er nauwelijks in Rusland. Alle grote media zijn in handen van het Kremlin of Poetin-gezinde oligarchen. Kritische media worden kleingehouden, bijvoorbeeld door ze te bestempelen als ‘buitenlandse agent’, of verboden. In aanloop naar de eigen verkiezingen kunnen de Russen meer Oekraïne-nieuws verwachten. Zo stelde staatskrant ­Rossiejskaja Gazeta te weinig ruimte te hebben voor ‘slechte scores’ van Oekraïne wat betreft economie, corruptie, vrijheid, welvaart en andere zaken. ‘Dat analyseren we in de komende edities.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden