Commentaar

Preventieve opsluiting is verkeerde antwoord in strijd tegen terroristen

Het onvermogen aanslagen te voorkomen mag niet leiden tot een Europese variant op Guantánamo.

Guantánamo Bay. Beeld reuters

Moeten Europese landen de grenzen van de rechtsstaat oprekken in hun strijd tegen jihadistische terroristen? Die vraag is actueel door wederom een aanslag in Frankrijk. Ditmaal werd een stel, waarvan de man een hoge politiefunctionaris was, in koelen bloede in eigen huis vermoord. De dader was een eerder veroordeelde maar weer vrijgelaten aanhanger van IS.

Na de aanslagen in Parijs van vorig jaar klonk al de roep om preventieve opsluiting van alle mogelijke daders van terreuraanslagen. Frankrijk telt ruim tienduizend mensen met een 'fiche S', die vanwege hun betrokkenheid bij de radicale islam als staatsgevaarlijk worden gezien. Oud-minister Wauquiez, behorend tot de Republikeinen van Nicolas Sarkozy, pleitte ervoor. Dit was volgens hem geen 'Guantánamo à la française', want 'er wordt niet gemarteld'.

Die radicale oplossing kreeg nog geen brede politieke steun. Maar naarmate Frankrijk en andere Europese landen vaker met dit soort aanslagen te maken krijgen, ligt populariteit wel voor de hand. In Nederland toonde het CDA zich al voorstander van preventieve opsluiting van Syriëgangers, door fractievoorzitter Buma aangeduid als 'wandelende tijdbommen'. Hoe lang die opsluiting dan zou moeten duren, bleef vaag.

De schijnbare eenvoud van de oplossing is aantrekkelijk nu het veiligheidsapparaat onmachtig lijkt tegenover dit soort daders. Telkens is er de roep om ruimere middelen voor de inlichtingendiensten om verdachten in kaart te brengen en te schaduwen en om betere internationale samenwerking. Dat moet ook zeker gebeuren, maar iedereen beseft dat dit nooit waterdicht is.

Preventieve opsluiting is ook niet het antwoord. Nog afgezien van de praktische problemen (de selectie en de duur) en de risico's (bijeenbrengen van gelijkgestemden) is het voornaamste bezwaar rechtsstatelijk: aan het beginsel dat alleen na tussenkomst van een rechter iemand vanwege een gepleegd strafbaar feit langdurig van zijn vrijheid kan worden beroofd, mag niet worden getornd. De staat behoort al zijn middelen in te zetten om de veiligheid van zijn eigen burgers zo veel mogelijk te garanderen, maar moet er tegelijk voor waken niet in een politiestaat te ontaarden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden