Opinie psychotherapie ggz

Praktijk in de ggz: bezuinigingen, wachtlijsten en afbraak

Isoleercel bij GGZ-instelling de Woenselse Poort in Eindhoven. De regels voor het gebruik van de isoleercel in psychiatrische instellingen worden vanaf volgend jaar strenger. Beeld ANP XTRA

Flip Jan van Oenen stelt in de Volkskrant dat het tijd wordt dat psychotherapeuten een realistisch beeld schetsen van hun kunnen. De psychotherapeut wekt veel te hoge verwachtingen. Het is de vraag of Van Oenen hiermee niet onbedoeld de argumentatie levert om verdere kaalslag in de ggz te legitimeren.

Iedereen die zich in de psychotherapie verdiept, weet dat het heel mooi is als je 50 procent van de cliënten zo kunt helpen dat ze leren leven met een aandoening. Misschien heeft Van Oenen gelijk dat therapeuten, net als medici, veel duidelijker deze kans op verbetering over het voetlicht moeten brengen. Maar een zero-suïcide-beleid claimen is de psychotherapie vreemd. Daarvoor is de praktijk helaas veel te weerbarstig.

De vraag naar het effect van psychotherapie is belangrijk. Die stellen psychotherapeuten zelf ook. Met de boodschap ‘Beter dan nu wordt de psychotherapie niet’, miskent Van Oenen wetenschappelijke resultaten en negeert hij de innovatieve kracht uit de dagelijkse praktijk om de hoogst haalbare effecten te bewerkstelligen.

De voorbeelden die Van Oenen aandraagt om zijn argumenten te onderbouwen, zijn naïef en leiden tot conclusies die ronduit schadelijk zijn. Bijvoorbeeld als hij correlatie en causaliteit verwart. Zo stelt hij dat het optuigen van een suïcide-hulplijn er niet toe heeft geleid dat het aantal suïcides is gedaald. Alsof dat een één op één relatie zou zijn. Hij gaat nog verder en schoffeert een leger aan ggz-collega’s die mensenlevens redden, door te stellen dat psychotherapie geen calamiteiten kan voorkomen met als argument dat ongeveer 10 procent van de anorexiapatiënten toch overlijdt.

Een cliënt met een bipolaire stoornis blijft zijn hele leven bipolair. Met manische en depressieve periodes. Maar een cliënt is vaak dankzij een goede psychotherapie veel beter in staat om te gaan met deze periodes en zijn eigen kwetsbaarheden. Een psychotherapeut die een dergelijke therapie geeft, schept samen met de cliënt een leefbaarder leven.

Van Oenen suggereert dat psychotherapeuten als maar meer van hetzelfde willen en daarmee teleurstelling organiseren. Helaas is de praktijk in de ggz er één van bezuinigingen, wachtlijsten en, zeker in de jeugdzorg, afbraak. Veel cliënten krijgen niet eens de kans om deel uit te maken van de 50 procent voor wie psychotherapie wel effect heeft. Terwijl onderzoek uitwijst dat het maatschappelijk en economisch heel kortzichtig is om cliënten geen evidence-based behandelingen te geven. Dat is de grote teleurstelling.

Kirsten Hauber is psychotherapeut en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden