CommentaarPieter Klok

Positief advies over omroep is een raadsel in het licht van de dreigende schade

Den Haag, 16 juni 2020Tweede Kamer, Geert Wilders, PVV, Ongehoord Nederland, FOTO Martijn Beekman Beeld Martijn Beekman
Den Haag, 16 juni 2020Tweede Kamer, Geert Wilders, PVV, Ongehoord Nederland, FOTO Martijn BeekmanBeeld Martijn Beekman

Omroepen, ook nieuwe, dienen te bewijzen dat de journalistiek bij hen in goede handen is.

Een publieke omroep oprichten is in Nederland een zeer rendabele activiteit. Wie erin slaagt om 50 duizend Nederlanders te verleiden lid te worden en jaarlijks 5,72 euro over te maken (totale opbrengst: 286 duizend euro), kan rekenen op een jaarlijks budget van 3,5 miljoen euro, meer dan tien keer zoveel. Allemaal dankzij de royale Nederlandse belastingbetaler.

De omroepen Ongehoord Nederland en Zwart mogen zich alvast verheugen nu de Raad voor Cultuur heeft geadviseerd hun de status van aspirant-omroep toe te kennen.

Het is wel een advies waar het ongemak vanaf spat. Op basis van de huidige richtlijnen kunnen we niet anders, concludeert de raad, maar geef ons alsjeblieft andere richtlijnen, want op deze manier kan uiteindelijk elke splintergroepering zijn eigen omroep beginnen.

Die wens is terecht, maar om een andere reden. Publiek geld moet de publieke zaak dienen. Voordat de vraag kan worden gesteld of een nieuwe omroep bijdraagt aan de pluriformiteit van het publieke bestel, moet eerst de vraag worden beantwoord of de nieuwe omroep het publiek belang dient. Draagt die bij aan een gezonde samenleving en een gezonde democratie?

Bij een gezonde democratie hoort pluriformiteit, zeker, maar ook respect voor andersdenkenden en vooral ook respect voor de feiten. Omroepen dienen algemeen aanvaarde journalistieke principes te onderschrijven. Ze dienen te bewijzen dat de journalistiek bij hen in goede handen is.

In de huidige omroepwet kan ook een omroep die complottheorieën en nepnieuws verspreidt een licentie krijgen. Er zijn immers geen andere omroepen die dat doen, dus we weten zeker dat de pluriformiteit hiermee wordt gediend. We weten ook zeker dat niemand kan ingrijpen als een nieuwe omroep nonsense gaat verspreiden, want de onafhankelijkheid van de omroepen is heilig.

De Raad van Cultuur ziet dat probleem zelf ook. In het advies pleit de raad daarom voor een orgaan dat de kwaliteit van de omroepen bewaakt. Het zou beter zijn als de raad zelf verantwoordelijkheid neemt voor die kwaliteit. Het blijft een raadsel dat hij positief adviseert over een omroep die, zoals de raad zelf schrijft, ‘dreigt het bestel als geheel aanzienlijke schade toe te brengen’ en ‘afbreuk doet aan het vertrouwen in de journalistiek in zijn totaliteit’.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden