Gastcolumn Ayaan Abukar

Populistische Denk-campagne draait meer om clickbait dan om inhoud

Als partij van politici met een migratieachtergrond leek Denk een aanwinst voor het Nederlandse politieke landschap. Maar het blijkt de rol van inspirerend leiderschap niet te kunnen vervullen, schrijft gastcolumnist Ayaan Abukar.

Denk-fractievoorzitter Tunahan Kuzu voor hij staande wordt gehouden door Israëlische agenten nabij de Tempelberg in Jeruzalem. Beeld Facebook / Tunahan Kuzu

Terwijl Nederland in afwachting van het Eurovisiesongfestival haar adem inhoudt, is Denk-voorman Tunahan Kuzu op werkbezoek in Israël en de Palestijnse gebieden. Hij publiceert gedetailleerde videoverslagen van zijn reis op sociale media. Zo heeft hij gebeden in de Al-Aqsamoskee, de grootste van Jeruzalem en een van de drie heilige plaatsen van de islam. Ook is hij bij de herdenking van de Nakba, de Catastrofe, zoals Palestijnen de eerste Arabisch-Israëlische oorlog noemen.

Hij grijpt elke kans aan om te tonen hoe erg het is gesteld met de mensenrechten van de Palestijnen in Israël en wat hij ‘de apartheid’ noemt. Zijn meest glorieuze moment is als hij door de Israëlische politie staande wordt gehouden. Onze man op de Westoever is bereid om zich gevangen te laten nemen voor de Palestijnse vlag – op foto’s is te zien hoe hij ermee langs de Al-Aqsamoskee loopt.

Zijn vrijlating deelt hij met de wereld via een bewegende instagramfoto met de moskee op de achtergrond: ‘I am free and one day Palestine will also be free’, is de boodschap. Aan het einde van zijn werkbezoek roept Kuzu op Facebook zijn volgers op om af te reizen naar Jeruzalem in solidariteit met de Palestijnse bevolking, wetende dat de toegang tot Israël voor mensen met een Arabische of islamitische naam vaak geweigerd wordt.

Kuzu is trending op Twitter en ik vermoed dat hij met genoegen terugkijkt op zijn avontuur. Zijn aanhangers zullen ongetwijfeld met trots verwijzen naar het heldhaftige optreden van hun leider en misschien zijn foto met de Palestijnse vlag inlijsten.

Gelukkig is er ook verontwaardiging over zijn provocaties. Hij doet me denken aan kinderen die belletje trekken – in de deuropening hoor je ze giechelen in de bosjes of in het trappenhuis. Alleen is de hoofdrolspeler van Denk in Jeruzalem een democratisch gekozen Kamerlid dat welbewust kiest voor een populistische campagne in een land dat al kampt met spanningen tussen bevolkingsgroepen.

Tenenkrommend verslag

Een vreedzaam leven is er niet vanzelfsprekend, voor niemand en vooral niet voor de Palestijnen met wie hij zo graag solidair wil zijn. Zijn nieuws was voor de meeste kijkers ook nieuws, omdat het om een van de oudste conflicten van onze tijd draait. Zijn verslag van het leven op de Westoever en het Israëlisch-Palestijns conflict is tenenkrommend en doet geen recht aan de pijnlijke realiteit van de Palestijnen en het serieuze gehalte van het conflict.

Bij jonge moslims in Nederland voedt het de afkeer van het Westen en het schaadt hun vertrouwen in het systeem. Ze zijn gevoelig voor nieuws uit de Palestijnse gebieden en voelen zich verbonden met de strijd voor gerechtigheid. Hij laat ze achter met meer boosheid en frustratie en biedt geen oplossing.

Ik begrijp wel een beetje dat het campagnetijd is en dat politieke partijen alles uit de kast halen om zieltjes te winnen, maar het lijkt me ethisch onverantwoord om campagne te voeren over de rug van miljoenen mensen voor wie het conflict een realiteit is. Een Kamerlid heeft de maatschappelijke plicht om te verbinden.

Macho-populisten

Als beweging is Denk opgericht om een stem te geven aan een grote groep mensen die niet werd gehoord in de Nederlandse politiek en om onderwerpen die Nederlanders met een migratieachtergrond aangaan te agenderen. En om die reden kon Denk rekenen op sympathie, ondanks de sceptische manier waarop ze vlak na de oprichting werd bejegend door de mainstream media.

Ook ik zag de vorming van een partij door politici met een migratieachtergrond als winst voor het Nederlandse politieke landschap. Er was behoefte aan inspirerend leiderschap voorbíj de verplichte participatieverklaring van Asscher en optredend tegen het ‘pleur op’ van Rutte en het ‘minder, minder’ van Wilders. Maar Denk blijkt die rol niet te kunnen vervullen, het lijkt erop dat ze maar één doel heeft: het voeren van populistische campagnes die om clickbait draaien en niet om inhoud of toekomstvisie.

Denk opereert in het tijdperk van macho-populistische leiders die tweetend iemand de oorlog kunnen verklaren en bij wie nepnieuws hoogtij viert. Het avontuur van Kuzu in Jeruzalem past precies in die ontwikkeling.

Ayaan Abukar werkt bij Vice Versa, een journalistiek platform over mondiale samenwerking. Ze is in de maand mei op zondagen gastcolumnist op volkskrant.nl/opinie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden