Opinie Commentaar

Populariteit van burgemeesters komt niet dankzij maar ondanks benoemingsprocedure

Burgemeesters functioneren doorgaans uitstekend, maar dat is geen reden om vernieuwing te blokkeren.

Juist de schimmigheid, met geheime sollicitaties en besloten raadsvergaderingen, gaf Femke Halsema een moeizame start. Beeld ANP

Een groep invloedrijke burgemeesters roept de Eerste Kamer op zich te bedenken voordat zij de benoemingsprocedure van de burgemeester uit de Grondwet haalt en daarmee de weg vrijmaakt voor vernieuwing. Hun voornaamste argument: zo slecht gaat het nu toch niet?

Dat is best invoelbaar. Burgemeesters oogsten doorgaans veel waardering. Waarom iets repareren dat niet kapot is? Toch zien de burgemeesters twee dingen over het hoofd.

Eén: die populariteit komt er niet dankzij maar ondanks de benoemingsprocedure. Juist de schimmigheid, met geheime sollicitaties en besloten raadsvergaderingen, gaf mensen als Ahmed Marcouch (Arnhem) en Femke Halsema (Amsterdam) een moeizame start.

Twee: die procedure maakt het burgemeesterskorps tot een te gesloten bastion. Het invloedrijke netwerk van partijgebonden wethouders, raadsleden en provinciebestuurders, die elkaar attenderen op vacatures en partijgenoten voorsorteren, maakt nog altijd de dienst uit. De ingrijpende wijziging in de politieke verhoudingen in de afgelopen twintig jaar, lokaal en landelijk, gaat aan burgemeestersland voorbij. Per definitie wordt zo veel bestuurlijk talent overgeslagen. Dat holt uiteindelijk het ambt uit.

De zorg van de tegenstanders gaat uit naar wat er gebeurt als de Grondwet vernieuwing niet meer blokkeert. Raken de lokale verhoudingen niet totaal in de war? Zou daarover niet eerst duidelijkheid moeten komen voordat deze principiële stap wordt gezet?

Dat zijn relevante vragen, maar juist als het nu al tot in detail wordt ingevuld, loopt de weg weer dood, net als bij de vorige poging in 2005. Dan is immers de vereiste tweederde meerderheid voor een Grondwetswijziging weg en verandert er nooit wat. Precies daarom is dit keer gekozen voor deze route: eerst de barrière tot vernieuwing opruimen, dan debat over de vernieuwing zelf. De burgemeesters zouden hun energie beter kunnen steken in dat debat. En daarbij mogen ze wat minder koudwatervrees aan de dag leggen. Er zijn immers vele voorbeelden van moderne democratieën waar direct gekozen burgmeesters ook uitstekend functioneren

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.