Opinie

Politiek midden, ga samenwerken

Verkiezingen

Hoogste tijd dat fatsoenlijke middenpartijen de handen ineenslaan in deze kille politieke winter.

Sybrand Buma (CDA), Alexander Pechtold (D66) en Halbe Zijlstra (VVD). Beeld anp

'Moeten papa en ik straks ook weg?', vroeg onlangs een jong meisje met een Marokkaans-Nederlandse vader aan haar moeder nadat ze het beruchte deel van de speech van Geert Wilders uit 2014 op het nieuws had gehoord. 'Laat hem zelf weggaan uit Nederland!', voegde ze er in haar emotie aan toe. Wij merken het als biculturele Nederlander allemaal elke dag: de ruimte om onszelf te zijn met behoud van onze bijzondere culturele identiteit, wordt steeds kleiner. Onze frustratie en verdriet nemen gelijktijdig toe. We zijn trotse inwoners van dit prachtige land, maar maken ons oprecht zorgen over onze gezamenlijke toekomst.

De (jeugd)werkloosheid van biculturele Nederlanders is bijna drie keer zo hoog als onder autochtone Nederlanders. Discriminatie op de arbeidsmarkt is aan de orde van de dag, zo blijkt uit diverse onderzoeken. Niet voor niets concludeert het Sociaal en Cultureel Planbureau dat biculturele Nederlanders zich steeds minder thuis voelen in dit land. Vooral jonge biculturele Nederlanders zijn somberder over hun kansen in de samenleving. Onder meer door negatieve beeldvorming en 'framing' in diverse media én door politici. Naast nieuwe en traditionele populistische partijen maken ook andere meer mainstream politieke partijen zich geregeld schuldig aan het negatief wegzetten van groepen Nederlanders, het onnodig uitvergroten van verschillen op grond van etniciteit en culturele achtergrond en doen ze kritiek hierop af als 'slachtoffergedrag'. Nu ook de PvdA beschikt over een lijsttrekker is de tijd rijp om als fatsoenlijke politieke middenpartijen de handen ineen te slaan in deze kille politieke winter.

De kans op een grote verkiezingsoverwinning voor de PVV en zelfs de mogelijkheid van een 'premier Wilders' neemt met de dag toe. De (inter)nationale voortekenen zijn overduidelijk. Het volk is op drift. Het referendum over het associatieverdrag met Oekraïne, de Brexit, de verkiezing van Donald Trump, de opmars van Marine Le Pen en de Duitse populistische partij Alternative für Deutsch-land zijn naast de algehele sentimenten in de hedendaagse maatschappij duidelijke signalen. Deze groepen kiezers hekelen het onbegrensde multiculturalisme, de eurofiele elite en de politieke correctheid. Ze willen daadkracht en dat Nederland weer baas wordt in eigen land. Wensen die we serieus moeten nemen, en ook wensen die juist vragen om politiek leiderschap vanuit moraliteit en niet om het als politiek blind volgen van dergelijke sentimenten.

Om te voorkomen dat de verkiezingsuitslag op 15 maart coalitievorming onmogelijk maakt, maar vooral om te voorkomen dat ons land straks geregeerd wordt door polariserende populisten, roepen wij onze politieke partijen op om nóg meer en minder vrijblijvend de handen ineen te slaan. Het is de hoogste tijd voor een revival van het politieke midden. Het is tijd voor verzoening tussen partijen die zich vanuit moraliteit en idealisme oprecht betrokken voelen bij de toekomst van ons land. Partijen die elkaar niet blind aanvallen, maar die in deze geregeld ongure politiek-maatschappelijke tijden juist de onderlinge verbinding en inclusie zoeken om schouder aan schouder samen het goede te doen voor ons land.

Als de voortekenen ons niet bedriegen, beloven de verkiezingen een strijd te worden tussen de PVV en de VVD. Beter gezegd: tussen de premierskandidaten Wilders en Rutte. Dit terwijl we in ons land de premier niet rechtstreeks kiezen. Op 15 maart draait het zuiver genomen enkel en alleen om het verkiezen van volksvertegenwoordigers. Maar soms is zich verzetten tegen de onzalige praktijk onbegonnen werk.

Als we toch zouden spreken van een informele strijd tussen premierskandidaten, laten we het dan goed doen. Door bijvoorbeeld lering te trekken uit het Italië van jaren geleden. Daar verbonden conservatieve partijen (Casa delle Libertà, 'Huis van de Vrijheden') enerzijds en progressieve partijen (L'Ulivo, 'Olijfboomcoalitie') anderzijds zich in een politiek samenwerkingsverband. Kiezers kunnen nog steeds een keuze maken uit een rijke hoeveelheid politieke partijen, maar weten voorafgaand aan de verkiezingen wel welke coalitie ze willen ondersteunen. Het zijn dan slechts de verhoudingen binnen de geprefereerde coalitie die zullen verschillen. Een politieke verbinding met een premierskandidaat doet recht aan de stem van de kiezer. De kiezer weet vooraf waarvoor hij in onze coalitiepraktijk kiest: een in-houdelijke koers en een leider. Dat is mogelijk zonder de kieswet aan te passen. Deze tijden vragen immers om onorthodoxe maatregelen. Er staat te veel op het spel. Laten we politieke ego's en partijpolitiek achterwege laten en het landsbelang tot een verbindend ideaal verheffen.

Wij stellen daarom voor dat onze middenpartijen zich verzoenen, politieke verschillen niet onnodig groot maken, maar vooral inzetten op samenwerking in naam van fatsoen, optimisme en inclusie. Om iedereen, dus ook jonge meisjes met Marokkaanse roots, hoop te geven op een gezamenlijke toekomst waarin we onszelf kunnen en mogen zijn in een land waar we oprecht trots op kunnen zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.