Politiek dendert maar door, terwijl hele volksstammen terug willen

De politiek stuurt ons naar het grote, het bevlogene, maar we snakken naar het kleine, het overzichtelijke.

Minister-president Mark Rutte loopt naar buiten om te reageren op de uitslag van het brexitreferendum. Beeld anp

Het trof me als een bliksemschicht, terwijl ik me op dat moment niet eens bezig hield met wat genoemd wordt de maatschappelijke crisis. Voor mijn geestesoog zag ik ineens het beeld voor me, een cartoon nog wel: een holenmens die wordt meegesleept naar een modern gebouw en daar wordt neergezet in een centrum vanwaar raketten naar de maan worden gestuurd: 'aan het werk'. Echt cartoonesk: overdreven, maar de kern rakend.

Inderdaad, hele volksstammen, de holenmens die wij in menig opzicht nog altijd zijn, zijn totaal vervreemd van het leven zoals dat ons wordt opgedrongen. Alleen al de techniek, de tsunami aan ontwikkelingen: internet, smartphones, de wonderlijke chips. De whizzkids, de jongeren weten niet eens waar we het over hebben, maar miljoenen anderen wel: die begrijpen niet eens dat ze ergens in Nederland in bus of tram een kaart voor een glaasje houden waarna er in Utrecht wordt afgerekend.

Daarbij de sociologische en politieke ontwikkelingen. Gestuurd door politiek en overheid, op weg naar waar we niet heen willen: HET GROTE, onverbiddelijk, zonder pardon. Miljoenen zijn gebombardeerd tot wereldburgers, maar ze weten zich kleinburgers. Ze moeten globalisten zijn terwijl ze zich Madurodammertjes voelen, boertjes van buuten, klootjesvolk, jammer maar helaas.

Gezamenlijk worden we gedreven naar het grote, naar Europa, we moeten vriendjes worden van Oekraïne - waar ligt dat precies? - terwijl ook nog eens hun erf, of dat van de buurman, volstroomt met vreemdelingen. Ze kijken naar buiten maar mogen niet bang zijn, en al helemaal niet boos. Zijn ze dat wel, dan gaat die verdoemde elite schelden: ze zijn laagopgeleid - dom bedoelen ze, ze hebben onderbuikgevoelens - alleen zij, zo ze al geen racisten genoemd worden. Na het beschaafde schelden vertrekt de elite weer naar haar vredige buurten, haar mooie huizen, miljoenen in ontreddering achterlatend.

In het stemhokje kunnen ze zich uiten, zij die zich buitengesloten voelen, en - nu pas - schrikken we: geen Europa, geen Oekraïne, geen afbraak van de buurt, niets, alles bij het oude graag. Politiek en ambtenaren hebben alles wat hun vertrouwd is afgenomen, onze plechtankers geconfisqueerd: bejaardentehuizen gesloten, postkantoren opgeheven, jeugdhonken dichtgegooid, de bakker is weg, de Spar failliet, de buurtkroeg verleden tijd: zoek het zelf maar uit. Dorpen moeten fuseren, krijgen een andere naam. Hun voetbalcluppie is opgeheven of overgenomen en stuurloos geworden. Ze kijken naar Barcelona - Real Madrid maar denken aan Holland - België. Andere tijden.

Veel van onze priesters zijn ontmaskerd als knapenschenders - een schok, de ene na de andere kerk wordt gesloten en verbouwd tot koopcentrum, moskeeën zijn verrezen. Nog een schok: de graaicultuur en de vlucht van de financiële wereld. Kortom: miljoenen weten niet wat ze meemaken, zijn ontheemd, zijn gaan zweven, in het gunstigst geval zwevende kiezer geworden maar met miljoenen neigend naar volksmenners die hun taal spreken en net als zij schelden op de toekomst en het heden.

De politiek heeft zich blind getoond, dom ook, misschien wel slecht: zij dendert maar door, terwijl hele volksstammen terug willen. Alle beslissingen gaan lijnrecht naar het grote, bevlogene, terwijl er gesnakt wordt naar het kleine, de verbinding, het overzichtelijke, het vroegere. Nee, ze willen niet groots en meeslepend leven, hou dat voor jezelf maar probeer niet anderen die niet willen mee te trekken en probeer het al helemaal niet af te dwingen. Nu pas gaan we zien wat er is aangericht. Wat miljoenen willen is niet sexy - alleen het woord al - maar klein, burgerlijk, misschien wel benepen, het is niet anders.

De menswetenschappers - waar is de Jan Blokker die hen geselt? - hebben gefaald in de begeleiding van de vroegere mens naar de moderne mens. Tegenover de technici staan ze met 12-0 achter, en het is nog maar rust. De witzilveren snelheidstrein van de techniek schiet high speed door, ver daarachter in een kar met een kreupel paard de miljoenen die het niet kunnen en niet willen bevatten.

Is er nog een weg terug? De filosoof van het sashuis las het nog eens terug en zei nee, ik denk het niet, het is te laat. Hij was verslagen, mompelde: Erbarme dich; heb medelijden; zeg maar dag met je handje.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden