ColumnMartin Sommer

Politiek begint bij wat je wel wilt, niet bij wat er allemaal onmogelijk is

Let maar op. Hugo de Jonge trekt komende vrijdag van leer in de ministerraad. 

Anderhalf jaar geleden kwamen publicist Paul Scheffer en demograaf Jan Latten onafhankelijk van elkaar tot de slotsom dat Nederland in 2060 wel eens twintig miljoen zielen zou kunnen tellen. De groei komt helemaal voor rekening van de migratie, met alle problemen van dien uiteraard. Dat schoot het demografisch instituut Nidi in het verkeerde keelgat. Twee daaraan verbonden hooggeleerden schreven in de Volkskrant over de ‘paniekverhalen’ en ‘angstvisioenen’ van Latten en Scheffer. Het CBS had immers becijferd dat de kans op twintig miljoen Nederlanders in 2060 niet meer dan 17 procent (?) was. Wie zo’n stelling betrekt als Latten en Scheffer, aldus de Nidi-experts, moet ‘wel met een heel goed verhaal komen’.

Drie weken geleden stelde het CBS de prognose bij. In 2060 heeft Nederland vermoedelijk tussen de 18,1 miljoen en 21,2 miljoen inwoners. Het ‘angstvisioen’ van Latten en Scheffer is nu in zicht van de officiële rekenaars. Het schampere commentaar van het Nidi past in het patroon dat we al decennia kennen als het om migratie, integratie of asiel gaat: eerst worden de aantallen schromelijk onderschat, vervolgens is sprake van een verrijking, en als er echt geen ontkennen meer aan is, kunnen we er gewoonweg niets aan doen vanwege wetten of andere bezwaren.

Vicepremier Hugo de Jonge (CDA) vindt dat Nederland de bevolkingsgroei in het huidige tempo niet kan bijbenen.Beeld ANP

Vorige week zei minister Hugo de Jonge (CDA) dat Nederland de bevolkingsgroei in het huidige tempo niet kan bijbenen. Daar heeft hij helemaal gelijk in. Elk jaar een stad als Alkmaar erbij, louter door migratie, dat wil geen verstandig mens. Een maximaal aanvaardbaar aantal migranten wilde De Jonge evenwel niet noemen, en ook niet hoe hij het tij dacht te keren. Hier moet ik de critici gelijk geven. Na Buma en Hoekstra is De Jonge de derde vooraanstaande CDA’er die vindt dat we ernstig over bevolkingsgroei moeten praten. Donderdag voegde zich VVD’er Ankie Broekers bij dit gezelschap, met de mededeling dat we heel goed over migratie moeten nadenken.

Mogen we na al dat praten en nadenken langzamerhand eens een beetje boter bij de vis? In dat opzicht ben ik het eens met Leo Lucassen. Die schreef in de dinsdagkrant dat al die pleidooien voor minder migratie zonder concreet plan de rode loper uitleggen voor radicale politici. Die hebben namelijk wel een concreet plan met migratie: grenzen dicht. Politici van het midden beperken zich telkens opnieuw tot bezorgd kijken, zeggen dat er duchtig moet worden nagedacht, misschien wel het Canadese systeem nu Geert Mak het ook vindt, maar zeker weten doen we het niet. Daarna is de biecht klaar en met de absolutie van de oprechte bedoeling gebeurt er vervolgens niets.

Desondanks legde Hugo de Jonge de vinger wel degelijk op een zere plek. Om alleen maar één onderdeel van migratie te noemen: in 2004 was de voorspelling dat er veertigduizend werknemers uit Oost-Europa zouden komen. Het zijn er twintig keer zoveel geworden. Dat geeft nu al allerlei problemen, wat betreft woningtekorten, ruimtebeslag, kinderen met leerachterstanden, culturele fricties. Tel uit je winst voor 2060. Maar de reacties op De Jonges uitspraken waren van een ander kaliber. Kan het wel, wat De Jonge wil? Nee, beperking kan niet, vanwege het vrije verkeer van personen in de EU; het vluchtelingenverdrag staat het tegenhouden van asielzoekers in de weg; en een quotum is ook al onmogelijk aangezien Nederland geen Canada is. Het is het lied van de drie aapjes: kan niet, mag niet en wil niet.

Kan het wel, wat De Jonge wil? Nee. Het is het lied van de drie aapjes: kan niet, mag niet en wil niet.Beeld Topfoto

Politiek begint bij wat je wel wilt, niet bij wat er allemaal onmogelijk is. En dus doe ik Hugo de Jonge gratis wat suggesties. Vrijdag al kan hij tijdens de ministerraad zijn collega Van Engelshoven van Onderwijs aanspreken op de universiteiten. Zij heeft verordonneerd dat Nederlands als voertaal de regel moet zijn, tenzij er een dwingende reden is voor het Engels.

Waarom moeten wij dan tachtigduizend buitenlandse studenten faciliteren met lessen in het Engels, enkel omdat zieltogende universiteiten als die van Twente anders het hoofd niet boven water kunnen houden? Laat ze les krijgen in het Nederlands, dat scheelt behoorlijk wat immigratie en druk op de huizenmarkt.

Dan de Oost-Europeanen. Bij het verlenen van asiel is het evident dat wij een morele opdracht hebben tegenover medemensen in nood. Bij arbeidsmigratie sluipt er ook zo’n verplichting binnen. Wie durft de Polen of Bulgaren het recht ontzeggen hier te werken? Maar arbeidsmigratie is een verhouding die tot wederzijds voordeel moet strekken. Als dat niet zo is, moeten we het niet doen.

Lees het Actieplan arbeidsmigratie dat ChristenUnie en SP in december uitbrachten over de beperking van arbeidsmigratie. Malafide uitzendbureaus kunnen worden aangepakt, werkgevers aangezet om hier sociale premies te betalen en niet in Polen; concurrentie op arbeidsvoorwaarden kan veel dringender worden bestreden. Hugo moet vrijdag collega Koolmees (Sociale Zaken) maar eens aan zijn jasje trekken. Die schreef afgelopen zomer een slappe brief over arbeidsmigratie aan de Kamer.

Wouter Koolmees, D66-minister van Sociale Zaken, schreef afgelopen zomer een slappe brief over arbeidsmigratie.Beeld Katja Poelwijk

Tot slot asiel. In het regeerakkoord staat, op instigatie van het CDA, dat er een onderzoek moet komen naar het vluchtelingenverdrag. Dat dateert van de jaren vijftig en moet bij de tijd worden gebracht. Ik hoor wel eens wat maar hier hoor ik stilte. Er zou een zware, internationale commissie komen, maar de bemanning schijnt na twee jaar nog altijd niet rond. Let op mijn woorden, vrijdag trekt Hugo van leer in de ministerraad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden