Opinie

Poetins terugkeer loopt via Syrië

En de prijs, die zal worden betaald in Oekraïne.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Noah Feldman

In: Bloomberg View

Wat is Vladimir Poetins Syrië-spel? Assad redden en de burgeroorlog laten voortduren is geen doel op zich voor Poetin. Waarschijnlijker is dat de Russische president een oplossing wil bereiken waarin een romp-Syrië blijft bestaan met een Alawitische meerderheid. Ofwel, Poetin steunt Assad zodat hij hem later in de uitverkoop kan doen.

Wil Poetin de aandacht afleiden van zijn expansionistische beleid in Oekraïne? Dat is te simpel. Poetin zoekt iets om te kunnen ruilen voor het toestaan van verdere Russische consolidatie in Oekraïne. Het gaat niet om afleiding - maar om invloed.

Er zijn in de wereld niet al te veel plekken waar Rusland iets te bieden heeft dat het Westen nodig heeft. Syrië is wel zo'n plek. De vluchtelingencrisis maakt de Syrische burgeroorlog tot een binnenlandse Europese aangelegenheid. De VS hebben belang bij beëindiging van de burgeroorlog omdat deze de expansie van IS bevordert. Noch Europa noch de VS kan de Syrische oorlog beëindigen.

Rusland heeft geen fundamenteel strategisch belang in Assad of Syrië. Poetin maakt gebruik van de situatie. Assad moet dit weten - maar hij is wanhopig om zijn bewind in stand te houden.

Dus Poetin voert de steun aan Assad op om een diplomatiek akkoord te bereiken dat hij kan gebruiken in zijn getroebleerde relatie met het Westen. Kan Poetin zo'n akkoord ook voor elkaar krijgen? En zo ja, zou dat de prijs waard zijn?

Klein-Syrië

De enige denkbare oplossing is een klein-Syrië, dat militair door Rusland gegarandeerd wordt. Of dat de prijs waard zou zijn, is een moeilijke vraag. Het zou acceptatie betekenen van Poetins agressie in Oekraïne, of dat nu hardop wordt gezegd of niet. Dat zou Poetin consolideren als gevaarlijke expansionist - maar ook als buitenlands-politieke virtuoos.

Maar de menselijke prijs van de oorlog in Syrië is zo hoog dat het dom zou zijn op voorhand een Russische deal uit te sluiten. Poetin speelt nu zijn kaarten uit. De VS moet zien waartoe dat leidt en of Obama nog afscheid kan nemen als president die tenminste is begonnen met het herstel van enige stabiliteit in Syrië.

Noah Feldman is hoogleraar internationaal recht aan Harvard University.

Frankfurter Allgemeine

Een toverformule voor Syrië heeft de Bondsregering niet. Merkels uitspraak dat ook met de tot dusver in het Westen verketterde Assad moet worden gesproken, oogt eerder als een teken van radeloosheid dan als een geniale schaakzet die de geschiedenis als het Plan-Merkel zal ingaan.

Maar wie weet? Het Kremlin, dat Assads moordlustige bewind ondersteunt, verwelkomde direct dat ook Merkel nu de 'legitieme president' va het land bij een oplossing wil betrekken. Een mooi resultaat voor Assad, komend van de kanselier van de morele grootmacht Duitsland.

De zonder plan opererende Obama ontmoet Poetin, Merkel looft haar voorganger Schröder - zijn we hier getuige van een poging Poetin weer aan boord te hijsen, zolang hij bereid is Assad tenminste op de middenlange termijn te laten vallen? Met de opbouw van zijn steunpunten in Syrië verhoogt Poetin daarvoor de prijs. Men kan slechts hopen dat het niet Oekraïne is dat op een dag die prijs moet betalen.

Berthold Kohler.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden