Op het tweede gezicht

Poetins buitenlandminister Lavrov is alles wat hij niet is: een boomlange diplomaat in een maatpak

Olaf Tempelman legt bekende buitenlanders op de sofa. Deze week: Poetin stond vaak met zijn schoenen in de modder, de schoenen van zijn minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov hebben altijd geglommen.

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov zegt dezelfde dingen als Vladimir Poetin, maar niet op dezelfde toon. Beeld Javier Muñoz
De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov zegt dezelfde dingen als Vladimir Poetin, maar niet op dezelfde toon.Beeld Javier Muñoz

Als de leider van Rusland naast zijn minister van Buitenlandse Zaken staat, is het lengteverschil van 20 centimeter het eerste dat opvalt, en zelfs dat berust niet op toeval. Op het Staatsinstituut voor Internationale Betrekkingen van Moskou (Mgimo) waren de jongemannen in de jaren zeventig gemiddeld veel langer dan op zomaar een KGB-opleiding. Studenten die zich voor de meest prestigieuze der Sovjetscholen kwalificeerden, moesten niet alleen over hoge cijfers en goede relaties beschikken, ze moesten óók het goede uiterlijk hebben, aan de wereld ‘toonbaar’ zijn. De diplomatieke dienst van de Sovjet-Unie verschilde in dat opzicht niet van een herenmodezaak. Elke winkeleigenaar prefereert een etalagepop die oogt als Sergej Lavrov boven eentje met de looks van Vladimir Poetin.

Over herenmode gesproken: Poetin droeg in zijn jaren in het middenkader van de KGB vele soorten kleren en schoeisel, vaak liep hij ermee door de modder. Sergej Viktorovitsj Lavrov droeg vanaf zijn eerste werkdag in 1972 maatpakken – hij was toen 22. Zijn schoenen hebben altijd geglommen. Het is onwaarschijnlijk dat hij ze zelf ooit moest poetsen, hij heeft zichzelf ook nooit hoeven rijden. Poetin bestuurde in zijn loopbaan auto’s, Lavrov had chauffeurs.

In de tijd dat Poetin nog vuile klusjes opknapte voor de burgemeester van Petersburg, zag je Lavrov al op CNN, destijds was hij Ruslands permanente vertegenwoordiger bij de VN. Of Poetin in een ander soort maatschappij de top had bereikt, is een interessante vraag: je ziet hem moeilijk ergens anders voor je. Dat het Lavrov was gelukt, behoeft weinig twijfel: mannen met een hoge intelligentie, weinig scrupules, een forse ambitie, een opportunistisch karakter en ‘good looks’ bereiken op flink wat plekken de top. In plaats van Poetins minister van Buitenlandse Zaken had hij ook de bestuursvoorzitter van een bank of een farmaceutisch bedrijf of een hedgefonds kunnen zijn, of de ceo van General Motors.

Poetin en Lavrov zeggen dezelfde dingen, maar niet op dezelfde toon. Bij Poetin is de ondergang van de Sovjet-Unie verbonden met rancune tegen de doodgravers ervan, bij Lavrov niet: voor hem was het een bedrijf. Als Poetin verklaart dat de vergiftiging van oppositieleider Navalny een westers verzinsel is, hoor je weerzin tegen ‘het Westen’ in zijn stem. Lavrov zegt het op de manier waarop een bestuursvoorzitter verlies als winst presenteert. In het bijzijn van de niet zo sluwe EU-buitenlandchef Borrell veegde hij op opgeruimde en geslepen wijze de vloer aan met Brussel. Op 12 februari verklaarde hij assertief doch nonchalant dat Rusland de banden met de EU verbreekt als er serieuze sancties komen vanwege de opsluiting van Navalny. Als hij was geëmployeerd door AstraZeneca of de Citigroup of The Trump Organization, had hij zich op de dezelfde adequate wijze van zijn taak gekweten.

In de jaren negentig van de vorige eeuw werden mannen als Lavrov ‘luxeproducten van het communisme’ genoemd. Ze stonden in de etalage van de communistische regimes, maar ze leidden levens als mensen aan de top van de kapitalistische wereld. ‘Sinister’ is ook een adjectief voor de soort: de leden kunnen voor nagenoeg alles worden ingehuurd. Vorige maand reageerde Lavrov met een o zo typerende kwinkslag op de vraag of hij niet bang was voor imagoschade vanwege de behandeling van Navalny: ‘We zijn geen jonge dames die voor het eerst naar een bal gaan.’ Poetin had het nooit zo gezegd: rancune laat geen nonchalance toe. Bovendien was hij nooit een mooie jonge heer die namens de Sovjet-Unie voor het bal werd uitverkoren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden