ColumnSheila Sitalsing

Poetin offert de wereld op aan een koloniaal waanidee

null Beeld
Sheila Sitalsing

Waar de beloofde donatie van zes miljard dollar blijft, vroeg David Beasley maandag via de pers aan Elon Musk. Beasley staat aan het hoofd van het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties, Musk is de man die zich god waant in zijn eigen universum, en de eerste wist onlangs aan de tweede de belofte te ontlokken dat hij een paar van zijn miljarden zou afstaan aan de bestrijding van honger in de wereld.

Musk zou daarna inderdaad ongeveer 6 miljard dollar hebben gestoken in liefdadigheid. ‘Iedereen dacht dat het naar ons is gegaan’, zei Beasley maandag tegen het persbureau Associated Press, ‘maar wij hebben nog niets ontvangen. Ik houd goede hoop.’

Hongerbestrijding is een acute behoefte, of nou ja, honger is een permanent probleem, want er is altijd wel ergens op de wereld honger van de soort waar mensen door wegkwijnen en kinderen dwerggroei en ontwikkelingsstoornissen door krijgen, al zie je dat niet elke dag op televisie. Zie Jemen, zie Afghanistan, zie Syrië.

Heel af en toe kun je nog uit ongeïnformeerde kelen ‘dat komt door de overbevolking’ of woorden van gelijke strekking horen raspen, maar met die onzin rekende de grote Amerikaans-Franse activiste Susan George in de jaren zeventig al af in How the Other Half Dies, het systeemkritische boek over hongersnoden dat hele generaties hulpverleners in de kast hadden staan.

Want eten is er meer dan genoeg, er is meer dan we op kunnen en er worden dagelijks bergen prima voedsel weggegooid. Honger is meestal het resultaat van cynische afwegingen van politieke, militaire en economische belangen: oorlog, marktbescherming, monopoliehandhaving, de wens om de vijand en/of concurrent af te knijpen, veel te kwetsbare handelsketens die niemand wil veranderen omdat er te veel geld mee wordt verdiend, geen distributie naar sommige plekken omdat er te weinig geld mee wordt verdiend. Voorts: de gebruikelijke inhaligheid en slechtheid, het ontbreken van voldoende wil en vereende krachten, vermengd met veranderende weersomstandigheden, natuurkrachten, pech en machteloosheid.

Zoals op dit moment, nu de Russische bezetter de Oekraïense havens blijft blokkeren, waardoor prima Oekraïense tarwe in de schuren dreigt te blijven liggen. Verbouwd op de intens vruchtbare zwarte grond die ze daar tsjornozem noemen (bij de Volkskrant kan niemand dat woord zo mooi uitspreken als voormalig Oekraïne-correspondent Fleur de Weerd, die daar prachtig over kan schrijven).

Oekraïense tarwe voedt een belangrijk deel van de wereld, de prijzen van alles – van de kunstmest om het voedsel te laten groeien tot de diesel om het vervoeren – zijn naar ongekende hoogte gestegen. De hongerdreiging is daardoor nog groter dan gebruikelijk. Daarom is Beasley dezer dagen te vinden in Davos, om de vermogenden en machtigen der aarde die daar congresseren een geweten te schoppen.

Er valt genoeg te schoppen. Het Russische regime dat er geen been in ziet hele delen van de wereld die afhankelijk zijn van Oekraïne om gevoed te worden, op te offeren aan een koloniaal waanidee. De voedselproducenten die nog schatrijker worden dan ze al waren (‘voedselmiljardairs’, muntte Oxfam al) nu prijzen pieken. Westerse regeringen die het nog steeds niet aandurven om miljardairs als Musk veel meer belasting te laten betalen, zodat Beasley voor hongerbestrijding niet afhankelijk hoeft te zijn van de filantropie van schatrijke individuen die graag zelf bepalen wat het algemene belang is. Er is werk aan de winkel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden