Gastcolumn Ela Colak

Plotseling ontpopt Johnson zich als feminist, vrouwen zijn immers ook noodzakelijk stemvee

Boris Johnson heeft een probleem met vrouwen. Ik doel niet op zijn privéleven, maar op de vrouwelijke kiezers in Groot-Brittannië: die hebben het niet zo op de nieuwe premier. Volgens recente opiniepeilingen zouden mannen meer vertrouwen in hem hebben dan vrouwen, want liefst 43 procent van de ondervraagde vrouwen vindt het een slechte zaak dat Johnson premier is geworden.

Johnsons vrouwonvriendelijke en ronduit seksistische opmerkingen in het verleden, zijn brexitcampagne die bol van leugens stond en ja, ook zijn turbulente liefdesleven (met een buitenechtelijk kind) zouden debet zijn aan de negatieve kijk van vrouwen op de nieuwe bewoner van 10 Downing Street.

Des te verbazingwekkender dat Johnson vorige maand tijdens een bijeenkomst van de Conservatieve Partij uitriep dat hij een feminist is. Een man, afkomstig uit een elitair-patriarchaal systeem, ontpopt zich als aanhanger, nee, medestrijder van een groep moedige, maatschappijkritische vrouwen die vaak gehoond worden om wat ze zijn: feministen. Het klinkt bijna te kluchtig, maar Johnson beweert stellig dat hij gelooft in de fundamentele gelijkheid van de seksen. Hartverwarmend.

Omdat Johnsons heldendaden aan het vrouwenfront niet zo in het oog springen, riekt dit naar genderwashing. Een term die in het verlengde ligt van pinkwashing, waarbij hetero’s zichzelf met één dag per jaar meevaren op een boot tijdens Gay Pride solidair achten met lhbti-plusgemeenschap. Het is vergelijkbaar met greenwashing: bedrijven die zich ten onrechte presenteren als milieuvriendelijk om in de smaak te vallen bij ‘bewuste’ consumenten.

Genderwashing, op Twitter ook bekend als #feministwashing, geldt dus voor sympathisanten van de strijd voor de rechten en gelijke behandeling van vrouwen, zonder dat de betrokkenen opvallende bijdragen daaraan hebben geleverd. Neem bijvoorbeeld ‘sterren’ die plots als feminist uit de kast komen. Zoals zangeres Beyoncé, die een miljoenendeal sloot met H&M, een bedrijf dat meermaals is verweten z’n mode te betrekken uit levensgevaarlijke naaiateliers in Bangladesh, waar vrouwen werken die zwaar worden onder­betaald. En afgelopen maart, op Internationale Vrouwendag, draaide McDonald’s uit sympathie voor de vrouwenzaak hun eerste letter ‘M’ om, voor all the women in the world. Ook voor een bedrijf als McDonald’s geldt: leuk dat ze een dag meeliften, maar wat gebeurt er daadwerkelijk binnen de organisatie? Met alleen wat vage cijfers over het aantal vrouwelijke werk­nemers wordt je beleid niet opeens vrouwvriendelijk.

Nu gaat Boris Johnson dus aan de haal met de term feminist. De politicus die ooit bijvoorbeeld zei dat als je als man op de Conservatieven stemt, je echtgenote op miraculeuze wijze grotere borsten krijgt. De man die zijn opvolger bij The Spectator, het blad waar Johnson hoofdredacteur was, tipte hoe om te gaan met een bemoeizuchtige vrouwelijke uitgever: Just pat her on the bottom and send her on her way.’

Vorige maand, toen de race naar het Conservatieve leiderschap nog in volle gang was, kon Johnsons opponent Jeremy Hunt uiteraard niet achterblijven. Hunt gaf twee redenen waarom hij zichzelf feminist noemt. Ten eerste, zei hij, omdat hij gelooft in een ­meritocratie, waarin elk individu zich ten volle kan ontplooien. En ten tweede omdat, en zijn antwoord was bijna te eerlijk: ‘We gaan algemene verkiezingen niet winnen zonder de stemmen van vrouwen.’ Zo simpel is het: vrouwen als noodzakelijk stemvee, in tijden van Tories-nood.   

Fijn dus dat Johnson het gelijkheidsbeginsel aanhangt, feit blijft dat hij vrouwen eerder vaak heeft weggezet en als parlementslid niet van zich liet horen bij vrouwenzaken zoals wanneer er werd gestemd over abortus. 

Of hij het nog kan rechtbreien? Als zijn kabinet de komende maanden al overleeft, heeft hij zijn handen vol aan de chaos die naar alle waarschijnlijkheid op 1 november uitbreekt in zijn land. Me dunkt dat vrouwelijke kiezers, als ze binnenkort mogen meestemmen bij algemene verkiezingen, geen boodschap hebben aan dit type genderwashing- politici.

Maar er is een sprankje hoop: Johnson trok vorig jaar in zijn kortstondige carrière als minister van Buitenlandse Zaken 212 miljoen pond uit voor educatie aan kansarme meisjes in de Gemenebest. Dit maakt hem nog geen feminist, maar het biedt mogelijkheden.

Ela Colak is schrijver en gastcolumnist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden