Opinie

'Plasterk is als een tuinman die denkt dat de bloemen vanzelf gaan bloeien'

De PvdA kiest opnieuw voor een politiek van meer markt en eigen verantwoordelijkheid, schrijft Ronald van Raak (SP) in reactie op Ronald Plasterk. 'Dat was niet de belofte die Samsom voor de verkiezingen deed.'

PvdA-leider Diederik Samsom voor aanvang van een extra beraad, voorafgaand aan een ledenraad in Zwolle. Beeld anp

De verzorgingsstaat is geen probleem, maar een oplossing voor problemen. Als mensen ouder, ziek of werkloos worden en hulp nodig hebben om hun leven in eigen hand te houden. De PvdA neemt afstand van de verzorgingsstaat en kiest voor een 'participatiesamenleving'. Daarmee neemt de PvdA ook afstand van de sociaaldemocratie.

Minister Plasterk verdedigt vandaag in de Volkskrant de nieuwe koers van het kabinet. Mensen zijn hoger opgeleid dan voorheen en zouden daarom minder behoefte hebben aan gemeenschappelijke regelingen voor sociale zekerheid. Maar de huidige crisis laat nu juist zien dat iedereen in de problemen kan komen en sociale zekerheid nodig heeft.

PvdA propageerde schaalvergroting
Plasterk stelt tevens dat publieke organisaties als woningcorporaties, onderwijsinstellingen en zorginstellingen zo groot zijn geworden dat de afstand tot burgers is gegroeid. Maar dat is juist het gevolg geweest van doelbewust beleid, een politiek van vermarkting en schaalvergroting die de PvdA jarenlang heeft gepropageerd.

De minister van Binnenlandse Zaken zegt dat er niets nieuws onder de zon is. Al onder premier Kok nam de PvdA afscheid van de verzorgingsstaat, een opvatting die volgens Plasterk werd overgenomen door liberalen en christendemocraten. Dat was nadat Kok de partij de ideologische veren had afgeworpen. De PvdA kiest nu opnieuw voor een Paars compromis.

Dat mag natuurlijk, maar daarmee kiest de PvdA opnieuw voor een politiek van meer markt en eigen verantwoordelijkheid. Dat was niet de belofte die Samsom voor de verkiezingen deed en ook niet de wens van de linkse kiezers die hun vertrouwen aan de PvdA hebben gegeven. Zij hebben niet gekozen voor dezelfde politiek die de tegenstellingen in dit land heeft vergroot.

Minder vertrouwen
Mensen zijn op dit moment juist minder bereid om verantwoordelijkheid te nemen voor elkaar. Dat heeft te maken met de geest van de tijd, maar ook met het gevoerde beleid. De politiek van meer markt en eigen verantwoordelijkheid heeft er mede toe geleid dat burgers minder vertrouwen hebben in de overheid en minder solidariteit voelen met elkaar.

Plasterk doet denken aan de tuinman die denkt dat de bloemen vanzelf gaan bloeien als je maar stopt met water geven. Een gevoel van lotsverbondenheid ontstaat niet vanzelf als de overheid zich maar terugtrekt en gemeenschappelijke voorzieningen worden afgeschaft. Solidariteit moet je ook organiseren.

Het begrip 'participatiesamenleving' is onzinnig, elke samenleving is gebaseerd op 'participatie'. De vraag is hoe je die participatie organiseert. Roepen dat de verzorgingsstaat achterhaald is, is populistisch, sociale regelingen zijn belangrijk om de samenleving bij elkaar te houden. Als de PvdA hier afstand van neemt, neemt zij ook afscheid van zichzelf.

Ronald van Raak is Tweede Kamerlid voor de SP.

 
Een gevoel van lotsverbondenheid ontstaat niet vanzelf als de overheid zich maar terugtrekt en gemeenschappelijke voorzieningen worden afgeschaft. Solidariteit moet je ook organiseren.
SP-Tweede Kamerlid Ronald van Raak. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden