Column Joost Zaat

Plaspil-alert: veel gedoe en onrust om kleine absolute aantallen

Mijn eerste werkdag na de herfstvakantie. De laatste patiënt is even na vijven de deur uit. Muziekje aan, uurtje tijd voor de post en e-mail. Een knalrode e-mail van het NHG, mijn beroepsvereniging, valt op. ‘NHG-alert, informatie over vragen die u de komende dagen in uw praktijk kunt krijgen.’ Wat nu? Dreigend dodelijk virus? Eindelijk een goed griepvaccin? Nee hoor, het blijkt dat een veel gebruikte plaspil, hydrochloorthiazide, een hoger risico geeft op een basalioom, de alleronschuldigste vorm van huidkanker, en ook op het iets minder onschuldige plaveiselcelcarcinoom. Al maanden geleden had ik in een vakblad een berichtje gelezen en dat als kennisgeving aangenomen. Er zijn vaker onverwachte bijwerkingen van pillen. Vanwaar zo’n waarschuwing? Wie is er ongerust geworden?

De kans dat u, mits wit getint, tijdens uw leven een basalioom oploopt is ongeveer 20 tot 30 procent. Elk jaar krijgen 35.000 mensen een basalioom en 9.000 mensen een plaveiselcelcarcinoom. Hartstikke alledaags dus maar aan geen van beide vormen gaat u dood, tenzij u de boel laat versloffen. Jammer dat ze ‘kanker’ heten. Ze komen vooral bij oudere mensen voor. Ben je bouwvakker en sta je altijd zonder zonnebrandcrème en T-shirt in de zon, dan wordt je kans hoger. De zon is vrijwel altijd de veroorzaker en die plaspil maakt je huid gevoeliger voor uv-straling.

Na een jaar of vijf slikken is je kans op een basalioom 1,5 keer hoger dan wanneer je geen of andere pillen had geslikt en voor dat plaveiselcelcarcinoom is de kans ruim 7 keer hoger. De nieuws-alert gaf geen absolute aantallen. Hoeveel minder huidkanker is er als iedereen stopt? Het bericht berust op goed uitgevoerd en groot Deens onderzoek waarbij allerlei databanken aan elkaar geknoopt zijn. Voor elke patiënt met huidkanker werden er 20 vergelijkbare patiënten zonder huidkanker gezocht. De onderzoekers keken hoe vaak er en in welke doses die plaspil was gebruikt. Dat lange gebruik van die plaspil is zeldzaam: 2,6 procent van de mensen met een basalioom en 10 procent bij mensen met een plaveiselcelcarcinoom. Volgens de onderzoekers is 0,6 procent van alle basaliomen te wijten aan de plaspil en 9 procent van de plavelscelcarcinomen. Omgerekend naar Nederland: zo’n 200 respectievelijk 800 patiënten.

Het College voor Geneesmiddelen (CBG) was net als vergelijkbare colleges elders in Europa ongerust, zo bleek me bij navraag. Ze geven alerts uit als het om een omvangrijk probleem gaat. In Nederland gebruiken zo’n 650.000 mensen die pil in een of andere vorm en dat doen ze vaak langdurig. Patiënten moeten hun gedrag aanpassen. Van het CBG en NHG hoeft u niet te stoppen maar dan moet u een pet op en veel smeren. Een van de reden voor de publiciteit is dat het CBG en het NHG niet wilden dat mensen zo maar zouden stoppen.

Ik snap zo’n alert wel, maar het blijft veel gedoe en onrust om kleine absolute aantallen. Een beroerte door een te hoge bloeddruk is heel wat erger dan een goed behandelbaar zweertje. Ik zou niet schrikken en niet vergeten dat de zon is ook lekker is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.