CommentaarPeter Giesen

Pensioenfondsen kunnen laten zien dat kapitaal ook kan worden gebruikt voor een betere wereld

Ontbossing in het Amazonegebied in Brazilië. Beeld AFP
Ontbossing in het Amazonegebied in Brazilië.Beeld AFP

Als pensioenfondsen niet meer willen investeren, zullen bedrijven hun slechte gedrag veranderen.

Maag-darm-leverarts Serge Zweers zag tot zijn verbazing dat zijn pensioenfonds voor medisch specialisten investeerde in bierbrouwerijen, fastfoodketens en wapenfabrikanten, hetgeen zijns inziens niet strookte met de eed die hij als arts had afgelegd om de gezondheid van zijn medemens te bevorderen. Zweers riep het pensioenfonds op te stoppen met deze omstreden beleggingen.

In Wageningen protesteerde personeel van de universiteit tegen de beleggingen van hun pensioenfonds in Braziliaanse vleesbedrijven die betrokken zijn bij de ontbossing van het Amazonegebied. Het is een goede zaak dat deelnemers van pensioenfondsen ijveren voor een verantwoorde belegging van hun premies. Pensioenfondsen vertegenwoordigen een enorm kapitaal, alleen al in Nederland meer dan 1.300 miljard euro. Dat geld kan worden ingezet om een betere wereld te bevorderen. Bedrijven zullen worden geprikkeld hun gedrag te veranderen als pensioenfondsen niet meer willen investeren in ondernemingen die vervuilen, hun werknemers slecht behandelen of andere maatschappelijk ongewenste activiteiten ontplooien.

Natuurlijk zijn pensioenfondsen het aan hun deelnemers verplicht een zo hoog mogelijk rendement te halen, zeker in een tijd waarin de pensioenen onder druk staan. Maar er zijn ruimschoots voldoende mogelijkheden om een hoog rendement te halen met beleggingen die wél maatschappelijk verantwoord zijn.

Welke beleggingen niet aanvaardbaar worden geacht, kan per pensioenfonds verschillen. Artsen zullen zwaarder tillen aan investeringen in bijvoorbeeld bierbrouwerijen dan andere beroepsgroepen. Maar de meeste werknemers zullen niet via hun pensioenfonds willen investeren in bedrijven die het milieu aantasten of hun personeel slecht behandelen, in Nederland of elders. Met verantwoord beleggen kan niet alleen zulk ongewenst gedrag worden bestraft, maar kunnen ook nuttige activiteiten worden bevorderd, zoals woningbouw of de ontwikkeling van schone technologie.

De financiële markten worden vaak beschouwd als de aanjagers van een ‘casinokapitalisme’ dat slechts korte termijnbelangen dient en geen enkele maatschappelijke verantwoordelijkheid wil nemen. Het zijn echter niet alleen speculanten en hedgefondsen die actief zijn op de beurs. Pensioenfondsen hebben de kans om te laten zien dat kapitaal ook kan worden gebruikt om de wereld te verbeteren.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden