Opinie

Peiling: 'Als dronken pubers omvallen, lijken ze meteen dood'

Laat jongeren die zich laveloos drinken en buiten westen of met alcoholvergiftiging op de Eerste Hulp belanden, zelf opdraaien voor de kosten, vindt Herre Kingma, bestuursvoorzitter van het Medisch Spectrum Twente. Goed plan?

Een berg lege bierflesjes na een schuurfeest in de polder.Beeld Bart Mühl

Nico van der Lely, kinderarts, opende in 2006 polikliniek Jeugd en Alcohol in Delft: 'Kinderen zijn ècht andere wezens dan volwassenen. Dat blijkt keer op keer uit alle onderzoeken. Het is de puberparadox: weten dat iets niet goed voor je is, en het toch doen. En in tegenstelling tot wat veel mensen denken, voelen kinderen zo'n dronkenschap echt niet aankomen. Op drie punten verschillen drinkende kinderen en pubers met volwassenen: 1. ze zien er niet dronken uit, lopen nog keurig op één lijn als ze gedronken hebben, maar als ze dan omvallen lijken ze, punt 2, meteen wel dood. En achteraf blijkt altijd, en dat is 3: ze hebben het niet voelen aankomen. Als je nou echt een held bent, zorg je dat alcohol uit de omgeving van kinderen blijft. Dat is nog altijd de meest effectieve aanpak.'

Wouter Kniest, woordvoerder Zorgverzekeraars Nederland:
'We weten niet precies hoe het bedoeld is. Als het gaat om extra overlast door bijvoorbeeld vernieling, of de noodzaak tot extra beveiliging, ja, die kosten kunnen aardig oplopen. Maar wat niet kan is mensen laten betalen voor medische behandelingen. Je kunt niet zeggen: dit is letsel door verwijtbaar gedrag, dan maar zelf betalen. Zo hebben we dat in Nederland niet georganiseerd. We hebben een solidair stelsel. Want als je daar onderscheid in gaat maken, begeef je je op glad ijs. Waar ligt dan de grens?'

'Aan de andere kant kun je zeggen: de ziekenhuizen berekenen de kosten door, en dat gaat via de zorgverzekeraars, dus eigenlijk betalen we allemaal al.'

Een woordvoerder van het Trimbosinstituut, dat onderzoek doet naar geestelijke gezondheid, mentale veerkracht en verslaving:
'Wij vragen ons vier dingen af:
1. Waarom juist jongeren? Laat je dan iemand die dronken tegen een boom rijdt ook opdraaien voor de kosten?
2. Zelf laten betalen werkt drempelverhogend. Jongeren gaan dan zorg mijden en dat is het laatste dat je wil.
3. We vragen ons af of het wel effectief is. Onze zorg is dat ziekenhuizen de jongeren dan na behandeling gewoon maar naar huis sturen in plaats van vervolghulp aan te bieden.
4. Uit onderzoek is gebleken dat bij jongeren de hersenen nog in ontwikkeling zijn, dat leidt tot buitensporig gedrag. Bovendien zien we vaak dat comazuipers jongeren zijn die voor de eerste keer drinken.'

Wim van Dalen, directeur STAP, Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid: 'Ik word er een beetje verdrietig van. Het voorstel illustreert een beetje dat Kingma er niet héél diep over heeft nagedacht. Zoiets werkt alleen als je het consequent doorvoert, en dan heb je het plotseling over alle mensen die teveel drinken.'

Bovendien is uit hersenonderzoek gebleken dat het, als het bijvoorbeeld om alcohol gaat, het voor veel jongeren teveel gevraagd is verantwoordelijk denken in gedrag te vertalen. Ze weten niet waar de grens ligt tussen drinken en intoxicatie.

De industrie investeert miljoenen om jongeren zover te krijgen dat ze drinken. Steeds weer nieuwe verpakkingen, nieuwe smaakjes, lage prijzen. Drinken wordt gepromoot op YouTube, op Facebook, bij voetbalwedstrijden, het is echt tien keer de kat op het spek binden. Om dan jongeren er zelf voor te laten opdraaien.... Begrijp me niet verkeerd, natuurlijk hebben ouders en jongeren zelf een verantwoordelijkheid, maar het kernprobleem zit 'm in de verkrijgbaarheid van alcohol. Het is juist strategie van de alcoholindustrie om de gebruiker verantwoordelijk te houden, niet het product.'

Joep Stassen, van de brancheorganisatie Vereniging Importeurs en Producenten van Gedistilleerde Dranken:

'Tja, wij kunnen er ons wel in vinden de jeugd meer weerbaar te willen maken, maar de prijs neerleggen bij comazuipers zal het probleem niet oplossen. Ze betalen al een gezondheidsprijs. Dit is alleen repressie. Wat ga je dan doen met mensen die zonder helm rondrijden, bijvoorbeeld?'

'Wij geloven in voorlichting. Bijvoorbeeld de campagne geen zestien geen druppel. Maar de horeca moet de leeftijdsgrens beter bewaken, de supermarkten, de sportkantines, de buurthuizen. Het maatschappelijk middenveld moet daarbij betrokken worden, net als het ministerie van VWS, en handhaving.'

Bier drinken op een schuurfeest.Beeld Bart Mühl
Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden