Opinie

'Pedagogische tik is vaak begin kindermishandeling'

Ouders die hun kinderen slaan zijn vaak zelf opgevoed met geweld en vernederingen, schrijven Henrique Sachse, Joke Meulmeester en Nens Coebergh. 'Zij kijken terug op een jeugd vol angst.'

Beeld anp

Als vertrouwensartsen inzake kindermishandeling en jeugdartsen hebben wij met verbazing het artikel over de pedagogische tik in Medisch Contact gelezen. Wij herkennen ons zeer in de uitstekende repliek van Gabriëlle Jurriaans. Bij het opvoeden van kinderen past geen geweld.

Ter aanvulling willen wij graag onder de aandacht brengen dat in 2007 in boek 1 van het Burgerlijk Wetboek aan artikel 247 de bepaling is toegevoegd: 'In de verzorging van het kind passen ouders geen geestelijk of lichamelijk geweld of enig andere vernederende behandeling toe.' Het gaat hier niet om strafrecht, maar een norm waar wij als maatschappij voor staan. In Nederland erkennen we het recht van ouders om kinderen naar hun eigen inzicht op te voeden, maar met deze norm stellen wij een grens met welke middelen zij dat doen. In alle stukken voortkomend uit de bovengenoemde wetswijziging, het Internationale Verdrag van de Rechten van het Kind en de inmiddels verplichte meldcodes staat zonneklaar dat kinderen recht hebben op een opvoeding zonder geweld. Dagelijks maken wij in ons werk mee dat de 'tik om bestwil' wel degelijk de start is van een afglijden naar lichamelijke mishandeling.

Liefdevol corrigeren
De kwetsbare ouders met wie wij praten, geven vaak aan dat de tik niet werkte. Deze ouders zijn zelf opgevoed met tikken of andere vernederingen. Zij hebben van thuis niet meegekregen dat er andere - positieve en liefdevolle - manieren zijn om kinderen te corrigeren. Wij ontkennen niet dat peuters en kleuters hoge eisen kunnen stellen aan het geduld van ouders en zeker aan kwetsbare ouders. Ouders een handvat bieden door dit te onderkennen en hen op weg te helpen naar betere methoden is een betere investering in het welzijn van hun kinderen. Veel ouders die wij in ons werk tegenkomen kijken zelf terug op een jeugd waarin - onuitgesproken - angst heerste. Het risico dezelfde fout te maken moeten wij niet versterken door de pedagogische tik te vergoelijken.

Ook ouders die in andere culturen dan de westerse zijn groot gebracht, zijn wel degelijk bereid om kinderen op te voeden zonder lijfstraffen.

Beeld anp

Preventief
Jeugdartsen werken, samen met jeugdverpleegkundigen, preventief aan positief opvoeden op de consultatiebureaus en in de Centra voor Jeugd en Gezin. Jong geleerd is oud gedaan; kinderen die in een positieve sfeer worden opgevoed, worden later goede ouders.

Bij de Advies- en Meldpunten Kindermishandeling komen ouders niet vrijwillig, maar omdat de opvoeding volledig dreigt te ontsporen. Ook deze ouders willen het beste voor hun kind en wij laten hen inzien dat zij dit niet bereiken met geweld.

Gezondheidsschade
Geweld richt veel schade aan, op korte en lange termijn. Zowel de fysieke als de psychische gezondheid wordt ondermijnd. Artsen en andere hulpverleners proberen met respect voor de ouders die gezondheidsschade zo veel mogelijk te voorkomen of te beperken.

In onze Nederlandse samenleving - met haar maatschappelijke visie van opvoeden zonder geweld en daarin ondersteund door de wetenschap - hoort een pedagogische tik niet thuis.

Henrique Sachs, Joke Meulmeester en Nens Coebach zijn vertrouwensartsen en jeugdartsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden