Opinie

PAX heeft niets geleerd van de geschiedenis

Syrische vluchtelingen worden niet verleid naar huis terug te keren door bombardementen maar door een vredesregeling.

Migranten, voor het overgrote deel afkomstig uit Syrië, passeren de grens tussen Griekenland en Macedonië. Beeld epa

Kennelijk leidt een lopende, maar in een impasse verkerende oorlog ook bij vredesbeweging PAX tot de gedachte om dan ook maar een andere, nog openstaande rekening te vereffenen. Zoals Bush jr. in het kader van de strijd tegen Al-Qaida in 2003 besloot om alsnog met Saddam Hoessein af te rekenen en Erdogan in het kader van de strijd tegen ISIS deze zomer met de PKK, zo stelde programmaleider Marjolein Wijninckx in de Volkskrant van 27 augustus voor om in het kader van diezelfde strijd tegen ISIS ook Assad eindelijk aan te pakken. Met de misdaden van ISIS viel het in vergelijking met die van Assad eigenlijk best wel mee, zo stelde Wijninckx, en als Assad eenmaal van het toneel is verdwenen, dan keren alle Syrische vluchtelingen wel weer naar hun land terug.

We hebben als Aramese Beweging voor Mensenrechten geen enkele behoefte om Assad te verdedigen, zoals we destijds ook nooit hebben ontkend dat Saddam Hoessein een brute dictator was en we ook onderschrijven dat de PKK terreurdaden begaat. Maar de geschiedenis leert ons dat het openen van zo'n tweede front de aandacht afleidt van de 'war of necessity', namelijk die tegen een sinds 9/11 alleen maar in omvang en intensiteit toegenomen jihadistisch terrorisme, èn dat die oorlogen om openstaande rekeningen te vereffenen alleen maar tot nog meer burgerdoden en wetteloosheid hebben geleid.


Markt

Juist de Aramese christenen in het Midden-Oosten zijn het slachtoffer van deze 'wars of choice': in Irak is hun aantal sinds 2003 gedecimeerd, in Turkije is de Aramese gemeenschap als gevolg van de jarenlange oorlog tussen de regering en de PKK vrijwel geheel verdwenen en te vrezen valt dat dit na een regime change in Syrië ook zal gebeuren.

Wijninckx verbaast zich erover dat de beschietingen van de markt in Sarajevo 20 jaar geleden wel leidden tot militair ingrijpen en de beschietingen van de markt van het Syrische Douma niet. De verklaring is volgens ons dat, anders dan PAX, de internationale gemeenschap in de loop van de afgelopen 20 jaar wél iets heeft geleerd over het resultaat van militair ingrijpen. In Bosnië en Kosovo zijn tot op de dag van vandaag, 20 respectievelijk 15 jaar na de militaire interventies, nog steeds westerse troepen gelegerd om de vrede daar te helpen bewaren.

In Afghanistan, Irak, Libië en Jemen (waar Obama alleen drones en geen Amerikaanse militairen heeft laten vechten) is de samenleving ten gevolge van de militaire interventies nog verder ontwricht en de situatie uitzichtlozer geworden. De situaties in deze landen vóór de militaire interventies waren erg, maar we horen van veel mensen die uit deze landen afkomstig zijn, dat ze die situaties liever hadden dan de huidige.

Van alle militaire interventies die het Westen dit millennium in het Midden-Oosten heeft gepleegd, heeft er niet één het gewenste resultaat opgeleverd of zelfs maar tot een enigszins bevredigend resultaat geleid. De term 'no-fly-zone' klinkt vreedzaam, maar in de praktijk zal deze afgedwongen moeten worden met langdurige bombardementen. Vrede bereik je niet door weer een nieuwe oorlog te starten, maar aan de onderhandelingstafel.

Wat dat betreft verbaast ons ook het feit dat Wijninckx juist nu met haar oproep komt, terwijl de aanleiding die zij noemt al veel langer speelt. De vredesonderhandelingen over Syrië, die anderhalf jaar lang volledig in het slop gezeten hebben, zouden namelijk juist nu, volgens het rapport dat de VN-gezant voor Syrië, Staffan de Mistura, afgelopen maand aan de Veiligheidsraad aanbood, weer op gang gebracht kunnen worden. Het lijkt ons zaak om die onderhandelingen eerst een serieuze kans van slagen te geven en niet meteen onmogelijk te maken door op te roepen tot een militaire interventie. Syrisch vluchtelingen zullen niet verleid worden naar huis terug te keren door bombardementen, maar door een vredesregeling.

Aziz Beth Aho is voorzitter van de Aramese Beweging voor Mensenrechten (ABM).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.