Opinie

Pauw en Witteman seksisten? Albayrak was onvrouwelijk

Nebahat Albayrak was gisteravond te gast in Pauw & Witteman. De eerste twee vragen die haar gesteld werden, gingen over haar vrouw-zijn en haar Turkse komaf. Albayrak vond die vragen onzin, waarop de gastheren er nog maar even op doorgingen. Goede journalistiek of seksistisch?

Pauw en Witteman in gesprek met Albayrak, die aan Pauws rechterhand aan tafel zit. Screenshot uit de uitzending van gisteravond.

Ingeborg Beugel, voormalig correspondent in Griekenland, zat zeven keer aan tafel bij Pauw en Witteman.
'Ik ben me bewust van feit dat er kritiek is op Pauw en Witteman en hun houding ten aanzien van vrouwelijke gasten. Ik kan uit ervaring zeggen dat Pauw en Witteman absoluut niet seksistisch zijn. Ik ben een paar keer te gast geweest maar ik ben nooit seksistisch behandeld. Ik vind ze alleen niet altijd goeie interviewers. Het lijkt me duidelijk dat Pauw en Witteman gisteravond bijvoorbeeld hun huiswerk niet goed hadden gedaan. Ze raakten in de knoop met de cijfers. Zo beweerden ze opeens dat twintig procent van de PvdA'ers van Turkse afkomst is. Volgens mij voelden ze zich gewoon voor schut staan en gingen ze er daarom zo hard op door.

Ten tweede reageerde Albayrak natuurlijk zo vreselijk, onhandig, star en ijskast-achtig. Door haar reactie werd het gesprek vooral vervelend. Als ik een vrouw was geweest van allochtone afkomst en ik zou leider van de PvdA willen worden, dan zou ik antwoorden: 'Ja het is natuurlijk fantastisch dat ik als vrouw van Turkse afkomst in het land van Wilders de PvdA ga leiden. Zeker omdat we vergeleken met andere Europese landen behoorlijk achterlopen wat betreft vrouwen aan de top.' Kijk dan ben je meteen klaar. Maar het is natuurlijk zo typisch PvdA om een soort partijlijn te bedenken en daar dan niet meer van af te wijken. Albayrak had nu dus bedacht: dat ik vrouw ben en van Turkse afkomst, is geen issue. Ze reageerde zo onvrouwelijk, zonder humor en vooral niet charmant. Als ik dat zie dan denk ik alleen maar: daar ga ik niet op stemmen.

Het ligt dus meer aan Albayrak dan aan Pauw en Witteman. Want die zijn echt niet seksistisch. Ik vond overigens de reacties na afloop van de uitzending op twitter en facebook wel echt seksistisch, kwalijk en bedenkelijk. Ik weet nu waarom er zo weinig vrouwen bij Pauw en Witteman komen, je roept de hel over jezelf los als je daar gaat zitten hoor.'

Marleen Barth, Eerste Kamerlid voor de PvdA, plaatste afgelopen week een oproep aan vrouwelijke PvdA-Kamerleden zich kandidaat te stellen voor het fractievoorzitterschap:

'Het is niet altijd leuk aangesproken te worden op je sekse. Dat gebeurt mannen nooit. Tegelijkertijd: het is wel bijzonder, want het is de eerste keer dat een PvdA-vrouw zich kandidaat stelt voor deze post. Ik kan me Albayraks reactie wel voorstellen, het is een reflex die ik zelf ook ken. Op de vraag of de PvdA zat te wachten op een vrouwelijke fractievoorzitter zei ze: de PvdA zit te wachten op een leider die een zo breed mogelijk gedragen progressief kabinet dichterbij brengt. Dat is een heel goed antwoord, dat deed ze heel goed.

Ik heb vaker gehoord dat vrouwen zich bij Pauw en Witteman onheus bejegend voelen. Het was geen opvallend ingewikkeld gesprek, gisteravond, en dat is wel vaker zo met gesprekken met vrouwen in dat programma.

Maar ik sta er zelf wel anders in dan Albayrak: ik heb me destijds voor de Eerste Kamer heel bewust kandidaat gesteld omdat er alleen nog maar mannelijke kandidaten waren. We zitten nu met een kabinet met allemaal mannen op leeftijd. Ik vind het belangrijk dat we als PvdA laten zien dat het ook anders kan.'

Coen Verbraak, interviewer, maakte onder meer zesdelige tv-serie 'Kijken in de ziel - psychiaters over hun vak' en Kijken in de ziel - toptrainers':
'Scherp of seksistisch? Ik vond het vooral ongelooflijk irritant. Pauw en Witteman zijn met vrouwen sowieso niet op hun best, dan treedt een wonderlijk mechanisme in werking. En Albayrak stond ook op scherp. Maar ik vind dat als je als interviewer niet het antwoord krijgt dat je wil, je dan niet meteen de bokkenpruik moet opzetten. En dat deed Jeroen Pauw. Als interviewer moet je daarover heen stappen. De toon was erg onprettig. Gelukkig zat Halsema aan tafel, die pacificeerde wat. Jeroen Pauw leek na 1 minuut al niet meer nieuwsgierig, en als kijker denk je daardoor na een uur ook: waarom heb ik nou zitten kijken? Maar goed, iedere interviewer heeft z'n eigen manier, zij ook.'

Janneke van Heugten, oprichter van de website Vrouwenindemedia.nl:
'Ik zou woedend zijn als ik als vrouw zo zou zijn behandeld als Albayrak gisteren bij Pauw & Witteman. Ze werd alleen maar op haar vrouw-zijn aangesproken. Er werd compleet voorbijgegaan aan haar inhoudelijk kwaliteiten of idealen. Terwijl een man nooit op zijn man-zijn wordt aangesproken.

Het is schandalig hoe presentatoren als Jeroen Pauw en Paul Witteman vrouwen soms kunnen benaderen. Ook Femke Halsema die aan tafel zat werd heel raar door Witteman bevraagd. Albayrak en Halsema zijn geen excuus-truzen. Het zijn intelligente vrouwen die wat te melden hebben. Als presentatoren vrouwen zo benaderen, gaan er natuurlijk nooit meer vrouwen aanschuiven bij dat programma.

Uit mijn eigen onderzoek over vrouwen in de media en presentatoren, blijkt dat 13 procent van de vrouwen niet geïnterviewd willen worden door Jeroen Pauw. Als belangrijkste reden wordt opgegeven omdat hij vrouwen heel anders benadert dan mannen. Uit eigen onderzoek van de publieke omroep blijkt dat zij zich niet aan de mediawet houden. Want de gasten die zij uitnodigen zouden een realistische afspiegeling van de samenleving moeten zijn. Maar slechts 24 procent van de deskundigen die wordt gevraagd is vrouw. Bij de commerciële omroepen is dat 28 procent. Ook in de kranten worden gemiddeld veel minder vrouwen aan het woord gelaten om hun mening te geven. Het ligt aan twee dingen. Op de bronnenlijst van journalisten staan vaak meer mannen dan vrouwen. Maar vrouwen moeten natuurlijk ook meer initiatief tonen om zichtbaar te worden.

De reactie van Albayrak gisteravond begrijp ik echt volkomen. Zodra vrouwen op een bepaalde positie zitten moeten we er vanuit gaan dat ze daar zitten vanwege hun kwaliteiten. Als de media vrouwen blijven benaderen alsof vrouwen alleen maar vanwege hun vrouw-zijn ergens terecht kunnen komen, blijven ze krampachtig het signaal naar het publiek geven dat intelligentie kennelijk alleen voor de blanke man van middelbare leeftijd mogelijk is. Schandalig en discriminerend naar vrouwen en meisjes. Wat voor signaal geef je dan aan het publiek? En naar vrouwelijke studenten die meer dan de helft van de hogescholen en universiteiten vullen?

Ik kan me hier zo kwaad om maken. Pauw en Witteman doen ook veel dingen erg goed, maar gisteren hebben ze één van de grootste blunders begaan die je maar kan maken tegenover het mannelijke en vrouwelijke publiek.'


Screenshot van de uitzending.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden