Opinie

Pasen gaat veel verder terug dan Jezus Christus

Pasen hoort voor mij bij de vroegste herinneringen die ik heb aan Nederland. Zoals toen ik op mijn derde nietsvermoedend met mijn moeder mee naar de supermarkt toe ging.

Een paaseitje. Beeld epa

De eerste Paashaas die ik ontmoette moet twee meter zijn geweest. Een slungelig figuur in een hazen-onesie met een vastgeplakte plastic glimlach op zijn gezicht. Ik stelde geen vragen toen ik met hem op de foto moest.

Als klein meisje groeide ik op in een doorzonwoning in Almere Stad, vanuit de studeerkamer van mijn vader kon je zien hoe mijn ouders 's ochtends vroeg met Pasen de eieren verstopten. Gelukkig duurde het een paar jaar voor ik daar achter kwam en ging het gewoonlijk zo dat mijn zusje en ik ongeduldig bovenaan de trap klaar stonden om bij het startsein door het huis naar de achtertuin te stormen.

Bij de buurjongens, aan de andere kant van de schutting, moet zich een soortgelijk tafereel hebben afgespeeld: op hol geslagen kinderen die de hele tuin uitpluizen op zoek naar minuscule chocolade-eieren. Het was een groot feest, dat eieren zoeken.

We waren daarin niet anders dan het gemiddelde gezin hier. Als je mij als kind zou vragen waar de tradities rond Pasen vandaan komen, had ik over de paaseieren mijn antwoord klaar: die kwamen uit de supermarkt waar mama ze kocht om voor ons in de tuin te verstoppen. Maar over iets als de Matthäus Passion had ik nog nooit gehoord.

Het heeft me lang geduurd om te beseffen dat de eitjes net zo goed in Koerdische tradities bestaan als in de Nederlandse. Niet dat mijn ouders zijn opgegroeid met chocolade-eieren. Newroz, het nieuwjaar dat wij vieren op de eerste dag van de lente, gaat veel verder terug dan Christus. Eieren zijn daarbij vanzelfsprekend een symbool van nieuw leven en vruchtbaarheid. Rond Newroz duiken ze overal op in het Midden-Oosten.

Ik was een keer rond Pasen bij de meest heilige plek voor de Yezidi, de Koerdische religieuze minderheid op wie IS ongenadig de aanval opende, hun geloof komt het meest direct van de vroegere godsdienst van de Koerden - en de Perzen bijvoorbeeld - vandaan. Bij de tempel, waar je je slechts op blote voeten mag begeven, zat een klein gekleurd eitje dat met klei en wat bloemen tegen de muur aan gekwakt. Ik vroeg de gids wat dat betekent.

Dit was 'voor de bruiden van april', een offer in ruil voor vruchtbaarheid en voorspoed in het nieuwe jaar. Dat gaat veel dieper dan de chocolade-eieren die ik uit het gras groef in de achtertuin.

Juist religieuze dagen zoals Pasen zijn doordrenkt met wereldgeschiedenis, hoe dieper je zoekt hoe meer je beseft dat er van elkaar geleend moet zijn in tradities, dat het uiteindelijk gaat om hoe mens en natuur tot elkaar in verhouding staan. Zo'n ei is daar een prachtig voorbeeld van.

Beri Shalmashi is regisseur en publicist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.