Opinie

Pas op voor natuurbeschermers

De scoringsdrift van natuurbeschermingsorganisaties bedreigt de draagkracht van gebieden als de tot Werelderfgoed uitgeroepen Veluwe.

Beeld Ruben Smit

Om de Veluwe spannender te maken en meer toeristen te trekken, willen Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en de Milieufederatie meer runderen, herten, zwijnen, dassen en vossen in het veld. Binnenkort worden alvast de eerste Europese bizons losgelaten.

Volgens de natuurbeschermingsorganisaties is de beleving van de natuur niet meer up to date, gaan herstel van natuur en landschap te traag en verdient de Veluwe de status van Werelderfgoed, waardoor het internationale allure zal krijgen. Maar daar is allereerst een fikse opknapbeurt en dus veel geld voor nodig.

Unesco

Hier klopt iets niet. Tot het Werelderfgoed (in 1972 in het leven geroepen door de Unesco) behoren namelijk gebieden van unieke en universele waarden, waarvan de huidige biologische en/of ecologische processen beschermd dienen te worden, zodat ze bewaard blijven voor toekomstige generaties.

Laten we ervan uitgaan dat de Veluwe een dergelijk gebied is, dan staan bovengenoemde plannen haaks op de doelstelling van de Unesco. Een 'fikse opknapbeurt' in een natuurterrein, zo heeft de ervaring geleerd, betekent maanden-, soms jarenlang gejank van motorzagen, gebulder van graafmachines, bulldozers en houtversnipperaars, waardoor de rust wordt verstoord en zichtbare en onzichtbare organismen worden vernietigd. De van buitenaf aangevoerde grote grazers en het overige uitgezette wild zullen de draagkracht van het gebied door voortplanting rap gaan overschrijden en korte metten maken met de eeuwenlang bestaande biologische en ecologische processen.

De oeverloze discussies over het laten verhongeren of doodschieten van overtallige, hongerige exemplaren (in navolging van de Oostvaardersplassen), verkeersongelukken en het omploegen van tuinen van omwoners door uitzwervende dieren krijg je er gratis bij.

Stuwwalgebied

Volgens natuur- en recreatieclubs is de Veluwe het grootste aaneengesloten natuurgebied en tevens het omvangrijkste stuwwalgebied van West-Europa. In de bossen is de omvorming van de aarde tot 150 duizend jaar geleden zichtbaar en zijn er talloze sporen van menselijke bewoning vanaf de prehistorie. Me dunkt dat je als verantwoordelijke natuurorganisatie een dergelijk waardevol gebied koestert en natuurlijke processen met belangstelling volgt en de ruimte geeft. Dat je bezoekers vertelt over hoe alles met alles verband houdt, voedselaanbod, klimaat, leven en dood. De afwisseling van seizoenen, dynamiek, kleur, geur en geluid. Dat het een belevenis is om soms een vos te zien scharrelen, een troep wilde zwijnen of herten en met veel geduld een das. Maar ook de waarde van wat minder zichtbaar of aaibaar is onder de aandacht brengt.

Voor de beheerders is al dit moois echter niet genoeg. Het moet sneller, meer, groter. Het beleven van natuur zoals het zich naar haar aard voordoet, is volgens hen niet meer up to date, er moet gescoord worden, herten, bizons, wilde zwijnen, vossen, hoe meer hoe beter. De natuurlijke draagkracht van het gebied en natuurlijke processen lijken geen item.

Sensatie

Mochten deze plannen daadwerkelijk worden uitgevoerd, dan dreigt door overbegrazing, vertrapping en de verhoogde toeristische activiteiten het meest waardevolle van de Veluwe verloren te gaan, om plaats te maken voor nepnatuur, sensatie en volksverlakkerij.

Dat recreatieclubs warmlopen voor deze kermis, valt nog enigszins te begrijpen. Dat natuurbeschermingsorganisaties zich hier, willens en wetens, mee inlaten is een schandalige zaak. Ambitie, prestige en dadendrang lijken zwaarder te wegen dan zorgvuldig beheer, vakkennis en liefde voor álle bestaande levensvormen.

Het is de hoogste tijd om de natuur te beschermen tegen de modegekte van de officiële natuurbescherming.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.