Paranoïde drama krijgt wind in de zeilen met Trump

Met Trump in het Witte Huis zal de werkelijkheid de kunst imiteren, of zelfs overtreffen.

Nina Chroetsjova
Donald Trump tijdens de USA Thank You Tour in Wisconsin Beeld afp
Donald Trump tijdens de USA Thank You Tour in WisconsinBeeld afp

De aanstaande Amerikaanse president Donald Trump lijkt een vergeten Hollywoodgenre te willen doen herleven: het paranoïde melodrama. De mooiste film in dit genre, The Manchurian Candidate, gaat over een communistisch complot om de gehersenspoelde zoon van een vooraanstaande rechtse familie te gebruiken om het Amerikaanse politieke systeem op zijn kop te zetten.

Gezien de genegenheid die Trump en veel van zijn adviseurs koesteren voor president Poetin, lijkt het erop dat het leven de kunst gaat imiteren - zo niet overtreffen.

De voorliefde voor Poetin die Trump, zijn beoogd minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson en nationaal veiligheidsadviseur Michael Flynn delen is trouwens niet het resultaat van hersenspoeling - tenzij je liefde voor geld (en de mensen die het jouw richting op kunnen sturen) zo wilt zien. Hoe het ook zij, hun Kremlinophilia - om eens een oud woord te gebruiken dat bol staat van Koude Oorlogsparanoia - is beslist on-Amerikaans.

Kijk naar de hoon van Trump en consorten voor de CIA-rapportages die stellen dat door het Kremlin aangestuurde hackers in de Amerikaanse verkiezingen hebben geïntervenieerd ten gunste van Trump. John Bolton, kandidaat-onderminister van Buitenlandse Zaken, heeft zelfs geopperd dat dit een misleidingscampagne is om het onschuldige Kremlin te besmeuren.

Dat Trump het Kremlin eerder gelooft dan de CIA is al bizar en gevaarlijk. Dat hij tegelijkertijd Tillerson (momenteel topman van ExxonMobil, Amerika's grootste energiebedrijf, dat tientallen miljarden in Rusland heeft geinvesteerd) voordraagt om Amerika's hoogste diplomaat te worden, brengt deze liefdesaffaire met een grote tegenstander naar een in de Amerikaanse geschiedenis ongekend niveau.

Voor Tillerson is het niets nieuws om partij voor Rusland te kiezen tegen de VS. Neem de sancties die de VS en Europa tegen Rusland hebben ingesteld na de illegale annexatie van de Krim in 2014. Tillerson trok zich er niets van aan en stuurde, tegen de zin van Obama, een vertegenwoordiger naar een economisch forum in Sint Petersburg. Ook vond hij het niet nodig de 'Orde van Vriendschap', die hij kort voor de invasie van de Krim van Poetin kreeg, te retourneren, en blijft hij trots op zijn status als 'vriend van Vladimir'.

Ook Flynn heeft lekker uit de trog van het Kremlin gesmuld. Na zijn ontslag door Obama wegens incompetentie als leider van de militaire inlichtingendienst DIA haalde Flynn direct zijn Russische zakencontacten aan. En Trump zelf heeft zonder twijfel van talloze Russisch oligarchen geld aangenomen.

De Amerikanen worden geconfronteerd met drie vragen. Wat gebeurt er als de FBI bewijs vindt voor crimineel gedrag van de president? Of, waarschijnlijker, wat gebeurt er als Trump een streep probeert te zetten door een FBI-onderzoek naar handeltjes met Rusland van hemzelf of zijn trawanten? Vraag twee: wat zijn Tillersons financiële belangen in Rusland?

In hoeverre heeft hij samengewerkt met Igor Sesjin, baas van staatsoliebedrijf Rosneft, oud-KGB'er en verantwoordelijk voor het renationaliseren van een groot deel van Ruslands olie-industrie? En vraag drie: in hoeverre is het Amerikaanse volk bereid een president te accepteren die geen respect toont voor mannen en vrouwen die hun leven willen riskeren om de VS te beschermen, maar die Poetin en consorten prijst en verdedigt als hun roekeloze en zelfs criminele gedrag bekend wordt gemaakt?

Aan het eind van The Manchurian Candidate ontsnapt een ander gehersenspoeld personage, Marco (Frank Sinatra), aan de hem toebedeelde rol en verijdelt op het nippertje het communistisch complot. Maar dat was de Koude Oorlog volgens Hollywood: natuurlijk wonnen de good guys. Trump the Movie eindigt vast minder goed.

© Project Syndicate

Nina Chroetsjova doceert internationale betrekkingen aan The New School, New York

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden