Nieuw vensterLisa Bouyeure

Pandemic chic: slaapgebrek als statussymbool op TikTok

null Beeld

Als wandelend millennialcliché met een respectabele burn-out achter de rug zou ik eindeloos kunnen uitweiden over het concept slaapgebrek. Over ’s nachts diep gefrustreerd op de bank voor je uit zitten staren en overdag amper rechtop kunnen staan, tot over de donkere kringen onder je ogen die zelfs op Día de los Muertos voor de nodige consternatie zouden zorgen. Tegenwoordig kijk ik elke ochtend met gepaste trots naar het cijfer dat mijn Fitbit aan mijn nachtrust heeft toebedeeld (vandaag een 8,1). In een laatje voor noodgevallen liggen nog altijd de camoufleerpennen, cafeïneserums en vochtinbrengende pads die ik indertijd gebruikte om het hoogst haalbare te veinzen: uitgeslapenheid.

Ik was dan ook enigszins ontdaan door een trend die zich eerder dit jaar op TikTok ontvouwde. Frisse tienermeisjes die van nature niet met een vermoeide blik waren gezegend, pakten de make-up erbij om dan maar donkere kringen onder hun ogen te tekenen, variërend van subtiele veegjes tot zwarte gaten met felrealistische oogkasallure. Make-upinfluencers op Instagram, waar sinds de komst van TikTok vaker trends worden gevolgd dan trends worden begonnen, maken er iets gezelligers van door kringen met regenboogkleuren of kleine Louis Vuitton-logootjes te schilderen. En als straks ook de oudere generaties er niet langer overdadig kwiek bij willen lopen, kunnen ze op YouTube tutorials vinden voor de viral ‘tired eyes’ van TikTok.

In de ‘eye bag challenge’, een gerelateerde trend waarbij vooral tieners en twintigers een bepaald filter gebruiken om hun kringen te benadrukken, wordt slaapgebrek niet alleen als schoonheidsideaal maar ook als statussymbool omarmd. Hoe donkerder, hoe beter. ‘Niet dat het een wedstrijd is, maar ik heb gewonnen’, aldus de tekst onder een van de vele vergelijkbare filmpjes. Een wiskundestudente noemde het beestje maar gewoon bij de naam: ‘Looking dead is hot.’

Op TikTok pakken jonge vrouwen de make-up erbij om er minder uitgeslapen uit te zien. Beeld TikTok
Op TikTok pakken jonge vrouwen de make-up erbij om er minder uitgeslapen uit te zien.Beeld TikTok

Het deed me denken aan het jarennegentigideaal heroin chic, toen de modemensen overeen waren gekomen dat vrouwen eruit moesten zien als luxueuze junks, met een haast doorschijnende huid, holle ogen, ingevallen wangen en puntige schouders. Het deed me ook denken aan een trend voor vrouwen uit de victoriaanse tijd waarover ik ooit las in het Smithsonian Magazine, met terugwerkende kracht consumptive chic gedoopt omdat het spookachtige gelaat, de koortsige rode wangetjes en de minitaille van de tuberculosepatiënt als inspiratie hadden gediend. Het zwakke geslacht nog zwakker, een lust voor het oog.

Wat de vrouwenzaak betreft heb ik Generatie Z een stuk hoger zitten. De vermoeide blik van tiktokkers zal eerder de geschiedenis ingaan als pandemic chic, een schreeuw om hulp van een groep jongeren die totaal overprikkeld is door wat er allemaal on- en offline moet gebeuren, en zich tegelijkertijd al een jaar stierlijk verveelt. ‘Dat je die donkere kringen moet tekenen, betekent dat je niet hard genoeg werkt’, aldus een volger die de druk nog wat opvoert.

Een sympathiekere conclusie is dat de vermoeide blik gewoon het volgende is dat door de body-positivity-beweging uit het verdomhoekje wordt gehaald, na overgewicht, acne en okselhaar. In een van de filmpjes zag ik bijvoorbeeld hoe een meisje met grauw omrande ogen er onder het motto ‘let your flaws shine’ ook nog een lippotlood bij pakte om haar puistjes te accentueren, iets waar ik twintig jaar geleden niet van had durven dromen.

De mensen die dit hebben gelezen met een diepe frons in het voorhoofd, maar ook weer niet achter willen blijven bij de laatste ontwikkelingen, raad ik aan om vanaf de middenscheiding tot net boven de neusbrug een dikke verticale streep te trekken. We noemen het confusion chic.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden