opinie commentaar

Pak het grote probleem bij schulden aan: dat ze zich zo snel vermeerderen

Het kabinet schiet schuldenaren te hulp, maar het belangrijkste euvel in het systeem wordt niet aangepakt.

'Wie zijn rekeningen niet kan betalen, moet op zijn minst gevrijwaard blijven van de boeteverhogingen en extra kosten die incassobureaus en deurwaarders in rekening brengen.' Foto Peter van Hugten

Er was een tv-serie en een manifest voor nodig, maar het kabinet is dan toch wakker geschud. Het ziet eindelijk in dat de manier waarop Nederland met schuldenaren omgaat, niet alleen inhumaan is, maar vooral hopeloos inefficiënt.

Bedrijven geven vele miljoenen uit aan deurwaarders en incassobureaus. Om dat te financieren, worden mensen met schulden alleen maar met meer schulden opgezadeld en zo steeds dieper het moeras in gedrukt. De kans dat ze ooit nog iets terugbetalen, wordt alleen maar kleiner.

Het kabinet schiet hen nu te hulp, of althans, het roept alle betrokkenen op om hen te hulp te schieten. Boetes mogen voortaan ook bij kleinere bedragen gespreid worden betaald, zorg- en huurtoeslag worden direct aan de zorgverzekeraar of verhuurder betaald om te voorkomen dat het geld aan de verkeerde dingen wordt besteed. En er komen experimenten met een schuldenrechter, die kan helpen om een schuldenberg af te bouwen.

Sympathieke maatregelen, maar het belangrijkste euvel in het huidige systeem wordt niet aangepakt. Het grote probleem bij schulden is dat ze zich zo snel vermeerderen. Als je een boete niet kunt betalen, loopt die razendsnel op. Als je een rekening niet kunt betalen, komt er al snel een incassobureau achter je aan, dat in het algemeen weinig genade toont en de prijs continu verhoogt. Er wordt direct verondersteld dat sprake is van onwil. Het incassobeleid van de overheid en andere bedrijven is doordrenkt van wantrouwen.

Het onbeperkte geloof in de zelfredzaamheid van de mens lijkt een verstandige aanpak in de weg te staan. Het beleid wordt nog steeds te veel beheerst door de ‘eigen schuld, dikke bult’-mantra.

Het is hoog tijd dat de overheid c.q. de gemeente zich vroegtijdig over burgers met problematische schulden ontfermt, zodat schuldeisers indien nodig op afstand kunnen worden gehouden en wordt voorkomen dat iemand in een neerwaartse spiraal terechtkomt. Wie zijn rekeningen niet kan betalen, moet op zijn minst gevrijwaard blijven van de boeteverhogingen en extra kosten die incassobureaus en deurwaarders in rekening brengen.