opinieverduurzaming

Overheid zit verduurzamende burger dwars in plaats van te steunen en stimuleren

De (lokale) overheid stimuleert het verduurzamen van woningen, heeft klimaat hoog op de agenda staan en wil verpaupering van het buitengebied tegengaan. Zowel privé als bedrijfsmatig heeft Bas van Tol andere ervaringen.

De nieuwbouwwijk Oosterwold in Flevoland moet zo duurzaam, ecologisch en zelfvoorzienend mogelijk worden.Beeld ccc

Verpaupering van het buitengebied begint een probleem te worden, een probleem wat alleen maar groter wordt omdat de overheid de veestapel drastisch wil inkrimpen. Met dit in ons achterhoofd hebben wij (2 broers) in 2016 een oude boerderij gekocht die in het bezit was van de provincie. Deze boerderij werd al ruim zeven jaar anti-kraak bewoond.

Het idee was om hier een pand te bouwen en hier drie wooneenheden in te maken, deels gericht op de toekomstige mantelzorg van onze ouders. Tevens zouden onze bedrijven zich hier vestigen.

Tegenwerking: door banken en gemeente

Al bij de aankoop van deze boerderij bleek dat ons plan door de diverse instanties flink werd tegengewerkt. De financiering van het pand was al een opgave op zich. Omdat twee broers gezamenlijk een hypotheek wilden aangaan, weigerden het merendeel van de banken onze aanvraag al op voorhand.

Daarnaast zat er op dat moment nog een agrarische bestemming op het pand waardoor financiering van het geheel nog verder werd bemoeilijkt. Uiteindelijk is dit toch gelukt, maar met het huidige acceptatiebeleid van onze bank zou onze aanvraag nu worden afgewezen.

Dit betekend dat wij qua hypotheek geen alternatieven hebben. Maar ook dat andere mensen die een dergelijk plan hebben dit vrijwel zeker niet meer gefinancierd krijgen.

De gemeente stond welwillend tegenover de bewoning door drie gezinnen en de vestiging van onze bedrijven. Hiervoor moest echter wel een kostbare wijziging van het bestemmingsplan worden doorgevoerd.

De gemeente stond er wel op dat het oude pand werd gerenoveerd omdat dit een karakteristiek pand zou zijn. Wij hebben ons hierin geschikt, maar dit leidde wel tot een flinke toename van de (ver)bouwkosten. Daarbij moest het pand ook aan het huidige bouwbesluit voldoen, waardoor de karakteristieke eigenschappen deels verloren zijn gegaan.

Om te voldoen aan het bouwbesluit, en om ons steentje bij te dragen aan het klimaat, is het pand zeer goed geïsoleerd. Het gehele pand wordt voorzien van triple glas, de vloer en wanden zijn goed geïsoleerd en het dak is voorzien van 27cm dik steenwol.

Subsidies: achteraf en mét aannemer

Voor het verduurzamen van woningen zijn er diverse subsidies te verkrijgen via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Op basis van de voorwaarden die werden vermeld 1 concludeerden wij dat ons project aan deze eisen voldeed 2.

Na het indienen van de subsidieaanvraag voor de genomen maatregelen (beglazing, isolatiewanden en dak) werd deze na ongeveer acht weken afgewezen, omdat wij de subsidie zouden hebben aangevraagd voor een kantoor. Dit bleek een foute vermelding in het BAG 3-register te zijn. Dit is door de gemeente nog dezelfde dag herzien, maar de RVO had er geen boodschap aan. We konden een nieuwe aanvraag indienen of bezwaar aantekenen.

Wij hebben een bezwaar ingediend maar ook deze werd afgewezen op basis van voorwaarden die de  RVO elders op de website heeft vermeld. De website blinkt uit in onoverzichtelijkheid. De verduurzaming van een woning of gebouw dat ook maar iets afwijkt van de norm, wordt door de RVO direct uitgesloten voor subsidies.

De RVO stelt wel als eis dat de werkzaamheden worden uitgevoerd door een aannemer. Daarnaast wordt de toekenning van de subsidie pas achteraf beoordeeld. Als het verduurzamen en het klimaat zo belangrijk zijn, waarom moet men dan de maatregelen door een aannemer laten uitvoeren? Mensen met een beperkt budget worden zo al uitgesloten van subsidie waardoor men waarschijnlijk ook niet overgaat tot het nemen van maatregelen. Terwijl men dit mogelijk wel zou doen als het toegestaan zou zijn om zelf de maatregelen uit te voeren.

Ditzelfde geldt voor het achteraf toekennen van de subsidie. Waarom kan dit niet vooraf worden toegekend, en achteraf worden gecontroleerd. Op die manier heeft men zekerheid dat de subsidie wordt uitgekeerd.

Je begint je langzamerhand af te vragen of de overheid niet doelbewust dit beleid heeft gekozen. Dit met als doel om op voorhand zoveel mogelijk mensen te laten investeren, en achteraf dan zo min mogelijk subsidie te hoeven uitkeren. Mocht u willen verduurzamen dan doet u er verstandig aan om dit alleen te doen als u de volledige kosten zelf kunt dragen. Reken er niet automatisch op dat u daadwerkelijk subsidie krijgt.

Zonnepaneel: het asbest van nu

De subsidie voor bijvoorbeeld zonnepanelen is veel eenvoudiger. Waarbij al bekend is dat zonnepanelen zo ongeveer het asbest is van deze tijd. Ook verzekeringen beginnen dat in te zien, omdat panden die voorzien zijn van zonnepanelen, steeds moeilijker te verzekeren zijn.

Warmtepompen worden ook flink gesubsidieerd terwijl voor een groot deel van de woningen de energiekosten van een warmtepomp veel hoger uitvallen dan die van een cv-ketel.

In ons geval had het gebruik van een warmtepomp tevens betekend dat onze hoofdaansluiting van de elektriciteit verzwaard had moeten worden. Hierdoor zou het vastrecht fors toenemen waardoor het financieel nog minder interessant wordt om een warmtepomp te plaatsen.

Dan de zakelijke situatie: één van de broers heeft een bedrijf wat zich richt op het milieuvriendelijk reinigen van lucht en water. Denk hierbij aan desinfectie, verwijderen van medicijnresiduen en bestrijdingsmiddelen, et cetera.

Europese wetgeving: kostbaar

Door de Europese Unie is de gebruikte techniek nu aangemerkt als ‘biocide’ waardoor deze aan wetgeving moet voldoen. Op zich is dat een goede zaak, maar het is wel kwalijk dat wij (en onze collega’s) moeten meebetalen aan het ontwikkelen van deze wetgeving. 

Waarbij het toch op zijn minst vreemd is dat een zeer groot deel van de kosten bestaat uit kosten voor de beoordeling van dossiers. Dit zijn kosten die moeten worden betaald aan onder andere de Europese Unie en één of meerdere lidstaten. Alleen de beoordelingskosten bedragen al enkele tonnen.

Gelukkig is er door diverse bedrijven een consortium gevormd wat gezamenlijk werkt aan deze wetgeving, waardoor de kosten per bedrijf aanzienlijk dalen. Maar we hebben het dan nog altijd over vele tienduizenden euro’s per bedrijf. 

Aan de ene kant promoot de overheid dus maatregelen om het klimaat te verbeteren en woningen te verduurzamen. In de praktijk zijn de voorwaarden echter zo opgesteld dat hele groepen mensen worden uitgesloten van subsidie.

Aan de andere kant moeten bedrijven, die zich richten op het verbeteren van het milieu/klimaat, enorme kosten maken om te blijven bestaan. Dit betekend dat een bedrijf zijn producten duurder moet maken omdat deze de gedane investeringen zal moeten terug verdienen. Uiteindelijk komen deze kosten dus ook weer bij de consument terecht.

Gezien de enorme tegenwerking die wij ondervonden (en nog steeds ondervinden) kunnen wij dan ook niet anders concluderen dat de overheid in werkelijkheid weinig oog heeft voor  verduurzaming en het klimaat.

Bas van Tol is eigenaar van Tol Watertechniek

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden