Commentaar Woningmarkt

Overheid moet regie woningmarkt nemen om te dure huizen en segregatie tegen te gaan

De woningmarkt heeft een nieuw kookpunt bereikt met alle gevolgen van dien voor de leefbaarheid van de grote steden. Starters maken nauwelijks meer kans op een woning, de gevolgen vertalen zich in openstaande vacatures voor leraren en verpleegkundigen die zich geen huis in de stad meer kunnen veroorloven.

Recordprijzen op de woningmarkt heeft gevolgen voor de leefbaarheid van de grote steden. Beeld ANP

De laatste grote nationale visionaire schets op het wonen in Nederland dateert uit 1991 toen de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra (Vinex) uitkwam. Daarna heeft de overheid zich steeds verder teruggetrokken van de woningmarkt vanuit het idee dat het woningbeleid ‘af’ was en gemeenten, corporaties en projectontwikkelaars maar samen op lokaal niveau moesten uitzoeken hoe zij vorm gaven aan de bouwafspraken.

Regionale afspraken zijn op veel punten te verdedigen maar met het huidige tekort aan betaalbare woningen dringt de vraag zich op of de overheid de regie niet moet terugnemen. De markt is niet volmaakt, zo is wel gebleken tijdens de economische crisis toen de bouw vrijwel volledig tot stilstand kwam. Bovendien blijkt in de praktijk dat gemeenten niet altijd en overal even voortvarend optreden. Bestemmingsplannen laten jaren op zich wachten, bouwgrond wordt niet bouwrijp gemaakt of wordt aan de hoogste bieder gegund, waardoor te weinig betaalbare woningen zijn opgeleverd. Die achterstand is bijna niet meer in te lopen.

Gemeenten zijn prima in staat te bepalen waar en welke woningen gebouwd moeten worden, maar ze kunnen onvoldoende druk uitoefenen. Bovendien ondervinden zij last van het financiële beleid dat wél vanuit Den Haag wordt opgelegd zoals de verhoogde belastingdruk voor corporaties. Gevolg is minder sociale woningen, meer ruimte voor de vrije sector en investeerders die aan minder strenge kapitaal- en duurzaamheidseisen moeten voldoen. Het risico is steeds meer sociale segregatie en onleefbaarheid.

Dit zelfversterkend proces moet worden doorbroken. Nederland kent nog relatief weinig stedelijke problematiek in vergelijking met andere landen als gevolg van decennia van sociaal volkshuisvestingsbeleid. Om die kostbare erfenis niet voorgoed te verkwanselen, zou de overheid de middelen moeten aangrijpen om de bouw van betaalbare woningen weer meer te stimuleren en speculanten af te remmen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.