Opinie

Overheid brengt jonge student in verleiding te veel te lenen

De overheid moet bij leningen aan studenten de kredietwaarschuwing geven, inzicht geven in de totale kosten en zo snel mogelijk aflossen stimuleren.

StudentenBeeld anp

De overheid legt strenge regels op aan de consumptief-kredietmarkt, om overcreditering tegen te gaan. Het nieuwe leenstelsel of studiefinanciering leidt tot meer studenten die lenen en meer studenten die meer lenen dan nodig is voor hun studie. De overheid houdt zich daarbij niet aan de door haarzelf aan de markt opgelegde wet- en regelgeving.

De overheid heeft sinds de kredietcrisis de wet- en regelgeving voor de consumptief-kredietmarkt flink aangescherpt. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft het toezicht verder geïntensiveerd. Met als doelstelling het voorkomen van overcreditering en het verhogen van de kwaliteit van het advies aan mensen.

Geldshop is ook tegen overcreditering en voorvechter van verantwoord lenen. Door onderzoek, persberichten en publieksacties komen wij op voor de belangen van de consument als naar onze mening sprake is van onverantwoord lenen.

Geen advies

In dit licht bezien is het voor Geldshop verbazingwekkend dat de overheid een nieuw stelsel van studiefinanciering introduceert zonder enige vorm van advies aan jonge studenten. De huidige rente van de lening is verleidelijk laag met 0,12 procent. Daar komt nog bij dat studenten er maximaal 35 jaar over mogen doen om de lening af te lossen.

De lange periode van aflossing lijkt sympathiek voor de korte termijn, maar naarmate je langer doet over het aflossen worden de totale kredietkosten natuurlijk hoger. De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) kan met een paar eenvoudige rekenvoorbeelden de totale kredietkosten bij het aflossen van de lening in 10, 15, 20 en 35 jaar inzichtelijk maken, zodat studenten daar rekening mee kunnen houden.

Op de website van DUO staat wel veel belangrijke en relevante informatie, bijvoorbeeld over het maken van een studiebegroting om te berekenen hoeveel je moet lenen. Dat ziet er goed uit, maar dat is nog geen inkomens- en lastentoets en bovendien ontbreekt de kredietwaarschuwing: Let op! Geld lenen kost geld.

Bovendien is niet duidelijk of DUO periodiek contact gaat leggen met oud-studenten om ze te stimuleren (eerder) af te lossen.

Madiha LeuvenBeeld anp

Geen registratie

Tot slot wordt het krediet niet geregistreerd bij het Buro Kredietregistratie (BKR), maar als studenten na hun studie een hypotheek willen afsluiten zullen vragen gesteld worden over studiefinanciering. En dan blijkt dat zij daardoor minder kunnen lenen voor hun woning. Ook dit zou nadrukkelijker onder de aandacht gebracht kunnen worden.

Hoe anders is dit in de markt van het consumptief krediet, waarin wij adviseren en bemiddelen. De kredietwaarschuwing wordt getoond op elke pagina van onze website, mensen kunnen een verantwoorde kredietmaximum-berekening maken en in ons advies bespreken wij de persoonlijke en financiële situatie en doen wij een controle bij het BKR. Deze informatie gebruiken wij om passend advies te geven en om overcreditering te voorkomen.

Geldshop adviseert mensen om een persoonlijke lening af te lossen binnen een zo kort mogelijke looptijd. En mensen die een doorlopend krediet hebben zonder vaste looptijd waarschuwen wij periodiek, als onderdeel van ons nazorgtraject, om tijdig (meer) af te lossen.

Beeld Madiha Leuven

Studenten maken niet altijd de juiste keuzes. Uit recent onderzoek van het Nibud blijkt dat 33 procent van de studenten leent om het geld te sparen of te gebruiken voor de inrichting van hun woning na de studie. Opnieuw 33 procent leent maximaal omdat het kan.

Goedkoop geld en een heel lange terugbetaaltijd brengt jonge mensen in een verleiding waar ze eigenlijk niet in gebracht moeten worden. Met de nieuwe studiefinanciering zullen de aantallen zeer waarschijnlijk verder toenemen.

Volwassenen

Ook volwassenen kunnen niet altijd de verleiding weerstaan. Zo hebben wij regelmatig mensen aan de telefoon die een lening hebben, twee creditcards maximaal belast, nog een bedrag in roodstand en ook nog een flink bedrag hebben uitstaan bij een postorderbedrijf. Wij doen ons best deze overcreditering te verhelpen door het samenvoegen van de leningen, terugdringen van de rente, aanzetten tot aflossen en waar mogelijk het aandragen van mogelijkheden tot besparen.

Er zijn volgens cijfers van het ministerie van Onderwijs 120 duizend oud-studenten met een betalingsachterstand. Wij vragen ons af hoe dat straks gaat met de studenten die nu meer lenen dan noodzakelijk is voor hun studie. Zijn zij straks zo gewend aan lenen dat zij ook de fouten gaan maken die volwassenen maken door het stapelen van leningen. Als dat zo is dan zal het probleem van overcreditering eerder toenemen dan verminderen.

Kredietwaarschuwing

Tot slot gunnen wij iedereen de mogelijkheid om te studeren. En natuurlijk kan een goedkope studielening heel handig zijn, maar er is naar onze mening onvoldoende gewaarborgd dat excessen uitgesloten worden.

Wij adviseren de overheid om de kredietwaarschuwing te gebruiken, inzicht te geven in de totale kredietkosten bij aflossen in 10, 15, 20 en 35 jaar, nazorg te bieden met als doel zo snel als mogelijk af te lossen en actief beleid te voeren bij betalingsachterstanden. Bij het verstrekken van leningen hoort namelijk ook het beheer van de leningen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden