Column Rob Vreeken

Over twee weken mogen vrouwen in Saoedi-Arabië autorijden. Maar wie heeft oog voor hun goedkope Filipijnse kindermeisjes?

Nog twee weken, dan mogen vrouwen in Saoedi-Arabië autorijden.

Dat is raar. Eigenlijk zou het autorij­verbod namelijk ook voor Saoedische mannen moeten gelden. Volgens het wahabisme, de zeer strikte versie van de islam die in Saoedi-Arabië zo’n beetje staatsgodsdienst is, moet ‘het voorbeeld van de profeet’ door de gelovigen in alles worden nagevolgd. En de profeet reed niet in een Range Rover, maar op een ezel.

Laten we niettemin het opheffen van het verbod als goed nieuws beschouwen. Voor de vrouwen in Saoedi-Arabië is het weer een stapje in de goede richting. Dat is een beetje te danken aan de onstuimige kroonprins Mohammed bin Salman, maar toch vooral aan de Saoedische vrouwen zelf. Zij gaan in groten getale naar de universiteit, betreden de arbeidsmarkt en zijn steeds minder geneigd zich in alles te schikken naar de man in huis.

In andere Arabische staten in het Golf­gebied is dat al langer gaande. Tien jaar geleden bezocht ik in Dubai een conferentie met de omineuze naam Women as Global Leaders – vrouwen als wereldleiders, toe maar. Vrouwen doen in niets onder voor mannen en behoren op alle maatschappelijke gebieden gelijkwaardig te zijn, dat was zo’n beetje de teneur.

Het was geen oogluikend toegestaan onderonsje van academici, nee, de hele regering had zich met pompeus vertoon aan de bijeenkomst verbonden. Kroonprins sjeik Mohammed bin Rashid al Maktoum verrichte in een kolossale congreshal de opening en met geld van de overheid waren buitenlandse gastsprekers als Jane Fonda en ­Sarah Ferguson, hertogin van York, ingevlogen.

Dat ook getrouwde vrouwen met kinderen in de Golfstaten carrière kunnen maken, is overigens volstrekt niet te danken aan een gelijke verdeling van huishoudelijk werk. Arabische mannen steken geen vinger uit in huis. Zelfs als uit historisch onderzoek zou blijken dat de profeet Mohammed elke avond de vaat deed en tweemaal per week de luierwas, zouden ze het ook wat dit betreft vertikken zijn voorbeeld te volgen.

Het geheime wapen achter de opmars van de Arabische vrouw zijn de ‘domestic workers’: Filipijnse kindermeisjes en werksters uit Indonesië en Sri Lanka. Ze zijn goedkoop, 24 uur per dag beschikbaar en overgeleverd aan de luimen van de man des huizes, zijn vrouw en zijn kinderen. Natuurlijk zijn niet alle werkgevers kwaadaardig, maar de getuigenissen over misbruik en uitbuiting zijn legio.

Een Saoedische vrouw oefent in de auto. Over twee weken krijgen ­vrouwen in Saoedi-Arabië het recht auto te rijden. Foto YAFP

Ik had verwacht dat de Aziatische hulpen in de huishouding wel onderwerp van gesprek zouden zijn op Women as Global Leaders. Uit oogpunt van vrouwelijke solidariteit misschien, of op zijn minst in het debat over het combineren van betaalde arbeid en zorgtaken. Maar geen woord, drie dagen lang. Er leek een samenzwering van stilzwijgen te bestaan over de domestics.

Het was voor mij de grootste deceptie van de conferentie. Pas wanneer ik vrouwen ernaar vroeg, leek hun een licht op te gaan, een beetje verbaasd. O ja, de hulp in huis, vanzelfsprekend, die hebben we ook nog – als betrof het de schemerlamp.

De Aziatische gastarbeiders zijn het schandaal van de Golfregio. Maar terwijl de mannelijke bouwvakkers elkáár nog hebben, en de taxichauffeurs hun autonomie, hebben de vrouwen dat allemaal niet, onzichtbaar en eenzaam binnen de vier muren van het huis. Dat ze überhaupt bestaan, ­weten we dankzij de rapporten van mensenrechtenorganisaties.

Dat de Saoedische vrouwen bestaan, weten we inmiddels donders goed. Journalisten zijn dol op ze, ik niet uitgezonderd. De eerste tien vrouwen hebben maandag een rijbewijs uitgereikt gekregen, op vertoon van hun buitenlandse rijbewijs. Dat zullen er spoedig veel meer zijn.

Hopelijk doen ze het niet al te massaal. Anders worden straks al die Pakistaanse chauffeurs ontslagen.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.