WEEK VAN DE HOOFDREDACTEUR Pieter Klok

Over het verschil tussen dé boer en de individuele boer

Het boerenprotest lijkt in de samenleving op brede steun te kunnen rekenen, maar op de Volkskrantredactie is ook kritiek te horen. Een deel van onze Commentaargroep bijvoorbeeld vindt dat de boeren het er zelf naar hebben gemaakt. Ze weten al jaren dat de stikstofuitstoot een probleem is en toch weigeren ze de productie naar beneden te brengen of hun productiemethoden aan te passen. 

Het is natuurlijk verleidelijk om de boeren de schuld te geven van het stikstofprobleem, net zoals het verleidelijk is de schuld van het broeikaseffect in de schoenen te schuiven van fossiele energiebedrijven als Shell. Dan hoeven we weer even niet naar onszelf te kijken. 

Boerenprotest op het Malieveld in Den Haag. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Zelf vind ik dat je altijd onderscheid moet maken tussen een collectieve verantwoordelijkheid en de individuele verantwoordelijkheid. De individuele boer is vooral aan het overleven. Hij probeert zijn boerenbedrijf overeind te houden en wordt geconfronteerd met een overheid die hem continu nieuwe regels oplegt. Je kunt niet van hem verwachten dat hij het collectieve belang – de stikstofuitstoot moet naar beneden – voorrang geeft. Het is in de eerste plaats aan de overheid om het collectieve belang te beschermen. En juist die overheid laat het in deze afweten, zoals Raoul du Pré ook beschreef in ons uiteindelijke commentaar.

Hoogleraar Jan Douwe van der Ploeg – de vader van onze Italië-correspondent – legde in een ingezonden stuk uit dat veel boeren onze steun verdienen. Zij zijn druk bezig om milieuvriendelijker te worden. Maar er zijn ook grote agrarische ondernemers die vooral geïnteresseerd zijn in geld verdienen. Zij verbruiken veel meer kunstmest en krachtvoer en hebben ook een veel hogere uitstoot dan veel van hun collega’s. Ze hebben een bondgenootschap gesloten met de voer- en vleesindustrie – die onder meer de boerenprotesten financieel steunen – om hun belangen veilig te stellen.   

Je moet altijd oppassen dat een paar extremisten (die het nodig vinden met een doodskist rond te rijden of de deur van het provinciehuis te slopen) het beeld van de groep gaan bepalen. Het is ook hier van het grootste belang om te blijven benadrukken dat er grote onderlinge verschillen zijn en niet te makkelijk een homogene groep te veronderstellen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden