OpinieBrieven

Over het klimaat op scholen, solidariteit, ouders, voetbalstadions en hitterecords

De lezersbrieven van zaterdag 15 augustus.

Een groep jongeren gaat van de glijbaan in een zwembad in Center Parcs. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Brief van de dag: klimaat op scholen

In 1979 begon ik mijn leraren­carrière in een prachtig gebouw van Dudok. Een onbedorven Gesamtkunstwerk. Afgezien van mooi was het gebouw ook praktisch. De beneden- en bovenramen konden open. Het gemiddeld aantal leerlingen (25) paste in de lokalen en bovendien waren die leerlingen nog niet zo groot. De verwarming had knoppen waarmee je de warmte kon regelen.

Echter: langzaam maar zeker werd er het één en ander ‘verbeterd’, omdat de scholen zelf mochten bepalen waarin ze investeerden. Er kwam hier en daar stijlloos verlaagd systeemplafonnetje. De originele lage houten kasten verdwenen en hele stalen kastenwanden werden op gezag van willekeurige collega’s voor de gangramen geplaats, zodat we niet meer een keer per jaar hoefden op te ruimen. Helaas verdween er daardoor ook veel licht. Er werd een gat in de gevel gehakt voor een uit z’n verband gerukte Van Nelle fabriek-achtige luchtbrug naar de nieuwbouw naast het oude gebouw. Het kon de overbevolking van het gebouw helaas niet regelen. Want inmiddels gold: hoe meer leerlingen, hoe meer geld. En daardoor was het leerlingen­aantal onverantwoord gestegen.

Terwijl de monumentale kozijnen verrotten werd er een veel te automatische zonwering geplaatst waardoor de benedenramen niet meer dan 30 centimeter open konden. Vaak zat ik in een ­lokaal waarvan twee bovenramen op enig moment niet meer open gingen en door de conciërge niet gerepareerd konden worden. Daar bleef het dan bij, tot op de dag van vandaag.

Het verwarmingssysteem verouderde. Iemand bedacht dat de knoppen gedemonteerd moesten worden zodat de leerlingen die niet meer zelf op de loeistand konden draaien. Desalniettemin werd het in de loop van de dag met gemak 28 graden. Toen zaten er inmiddels ook in de eindexamenklassen meestal 30 en vaak 33 leerlingen (18 jaar en 2 meter). De bout van de voormalige knop liet zich nog wel stellen, dus liep ik jarenlang met een grote waterpomptang in mijn schooltas om de temperatuur zelf te kunnen ­regelen.

De rest van de school, de docenten met de rug tegen het bord, onderging klagend en zwetend die tropische temperaturen in de winter en de zomer zonder dat er voldoende frisse lucht kon worden aangevoerd. Nee, een gezond klimaat heerst er niet op onze scholen en dan heb ik het nog niet eens over stof en vieze wc’s, omdat op schoonmaken ook rigoureus bezuinigd werd.

Wat nu precies belangrijker was dan een gezonde leefomgeving is mij nooit duidelijk geworden. Misschien kan covid-19 dan toch nog iets goeds veroorzaken.

Elly van den Boom, Den Haag

Narcisme

Klinisch psycholoog Jan Derksen betoogt dat de Nederlander zo narcistisch ik-gericht is. Ik vind zijn visie op ‘de Nederlander’, die overigens niet bestaat, wel erg negatief. Misschien is het omdat ik als psycholoog en psychotherapeut ben ‘opgevoed’ in een richting waarin persoonlijke ontwikkeling en groei wordt gezien als waardevol, maar tevens als ‘leeg’ wordt beschouwd als de capaciteit tot verbinding met ­anderen in de gemeenschap ontbreekt.

Natuurlijk zal frustratietolerantie lager zijn in een land met zoveel welvaart, weinig rampspoed en geen oorlog, maar ik herken niet dat kinderen grenzeloos worden opgevoed. Je kunt je kind echter moeilijk expres iets aandoen om het te harden (overigens wordt kinderen ‘niet expres’ nog steeds veel aangedaan of juist onthouden). De leerschool volgt vanzelf en voor een goede omgang daarmee is geregeld wel enige of meer psychologische begeleiding nodig. Maar ook in mijn praktijk ervaar ik veel cliënten als best redelijk en beleefd en niet zo vaak als naar narcistisch.

De mensen zijn zelfbewuster en slikken en pikken minder, maar geldt dat voor Jan Derksen niet evengoed? ‘It takes a village to raise a child’ en van dit ‘dorp’ kunnen psychologen ook (een tijdje) onderdeel zijn voor enige ‘heropvoeding’ waar het ouders of leraren ontglipt is. Het eindresultaat is een best ­redelijke en aangename bevolking.

Marcel Gerrits JansGroningen

Samen

Dagelijks voel ik me als ‘kwetsbare oudere’ de enige slalommer op straat en in winkels. Premier Rutte brengt het niet verder dan ‘we zijn geen kleuterland of politiestaat’. Het RIVM bijt zich vast in eigen waarheden die een voor een omvallen.

Ik verwacht van een kabinet regie en sturing, inclusief de daarbij behorende sancties als beide niet helpen. Net zoals jongeren sturing en grenzen (sancties) nodig hebben om te snappen waar de verwoestende impact van covid- 19 op hun eigen leven om draait: gezondheid, werk, economie, carrière en sociale contacten.

Inmiddels is me wel duidelijk dat ­liberalisme betekent: let op wat je doet in coronatijd, dat gaan we niet voor je doen. We dwingen geen quarantaines af, geen afstand houden, geen tests op Schiphol en nog veel meer. Laat mij maar gewoon slalommen, want dat ‘samen’ kan me gestolen worden.

Jaap van VelzenVlissingen

Solidariteit

Waarin vind ik solidariteit? In de te langzame verhoging van de pensioenleeftijd, het mondjesmaat afbouwen van de hypotheekrenteaftrek of in het leenstelsel? Daarbovenop heb ik een te flexibele arbeidspositie, een studieschuld en weinig uitzicht op een koopwoning. Waarin zit de zekerheid van mijn generatie? Precies, in het sociale leven.

U vraagt mij om het sociale leven in te perken op basis van solidariteit, maar waar was uw solidariteit toen ons economische vooruitzicht – mede door uzelf – onzeker werd gemaakt?

Thomas van der MeidenAmsterdam

Ouders

Er wordt veel gesproken en gedacht over hoe jongeren aan te spreken op hun gedrag. Via de sociale media of ­influencers. Hebben jongeren dan geen ouders meer die dat kunnen?

Jeannette OtteHillegom

Ouders (2)

Er zijn steeds meer ouders die hun kinderen als hun vriendjes beschouwen en die er daarom voor waken dat de kleinen onprettige dingen ervaren. Pedagogen raden dit gedrag af, maar curling parents mogen doen wat ze willen, wanneer ze zich binnen de wet ­bewegen.

Laten ze alleen wat minder jeremiëren in de media over hoe verschrikkelijk het voor hun kinderen is dat die zich niet groepsgewijs kunnen platzuipen op examenfeesten, in mediterrane badplaatsen en tijdens de ontgroening.

Ten eerste omdat er nog steeds ouders zijn die hun meerderjarige kinderen niet als weerloze kasplantjes beschouwen, ten tweede omdat veel studenten te kennen geven dat er belangrijkere dingen in hun leven zijn dan zuipen met de vriendjes. Ten derde omdat de onaflatende ouderlijke jeremiades ook contraproductieve reacties opwekken. Zo van, ‘Who cares?’. Of zelfs van onverholen leedvermaak, ‘Net goed!’. Dat willen deze helikopterouders toch niet op hun geweten hebben?

August Hans den BoefVorden

Eigen verantwoordelijkheid

Laboratoriumwerkers werken zich al maanden een slag in de rondte om alle coronatesten op tijd uit te voeren. Zij zien door de feestjes nu al testtekorten ontstaan. Wanneer de epidemie straks weer een hoogtepunt bereikt, is het de vraag of de mensen die de testen het hardst nodig hebben (patiënten, ouderen, verplegend personeel, artsen, schoonmakers in zorginstellingen) nog getest kunnen worden. De ziekenhuizen zullen dan weer een beroep doen op alle verpleegkundigen.

Ingrijpen doet de overheid niet, iedereen wordt geacht haar/zijn eigen verantwoordelijkheid te nemen. De coalitie geeft het goede voorbeeld, het stikstofprobleem ettert al jaren door, onze ­meteorologen staan versteld van de warmterecords, Nederland bungelt onderaan in Europa als het gaat om het ­behalen van de klimaatdoelen. De geluidsgegevens voor vliegvelden kloppen nooit, hoe giftig chroom-6 is, bleef lang onder de radar, mensen die geen symptomen hebben zijn niet besmettelijk voor covid-19, mondkapjes werken niet, aerogene verspreiding van covid-19 is niet aan de orde.

De coalitie liep ook nu weer vóór een stemming liever weg dan dat ze iets voor hard werkende verpleegkundigen doet, zelfs uitleggen waar ze – niet – voor staat bleek te veel gevraagd. Gezien de peilingen staat het grootste deel van de Nederlanders achter het overheidsbeleid. Waarom zou je als jongere dan wel je verantwoordelijkheid nemen?

Mirjam HermansHeesbeen

Tussenjaar

De Volkskrant had er goed aan gedaan als er naast vijf witte, bevoorrechte jongeren die een tussenjaar nemen ook tieners aan het woord waren gekomen die na hun eindexamen niet de luxe hebben om, ik citeer, ‘op zoek te gaan naar het vonkje’.

Rens PetersAmsterdam

Introductieweek

In de Volkskrant een klaagzang van eerstejaars studenten die hun introductieweek moeten missen vanwege de coronacrisis. Hun oudere broers en zussen hebben gezegd dat het ‘de mooiste week van hun leven’ is. De coranacrisis maakt duidelijk dat mensen het gevoel voor proportie volledig kwijt zijn.Laat die jongelui eerst maar eens een wereldreis maken, als dat weer kan, of een diepe, langdurige vriendschap et iemand hebben, of een intense langdurige liefdesrelatie. Daar kan geen intro-weekje tegenop.

Babette van DijkGroningen

Introductieweek (2)

Welke waanzinnige bedacht toch dat de mooiste tijd uit je leven één week duurt? Waarvoor zijn dan al die prachtige, leerzame boeken geschreven?

Irene Beuker OrloffAmsterdam

Stadions

Het spelen zonder publiek went blijkbaar snel bij de voetballers. Fijn om te horen, nu kunnen we snel tien velden op de Maasvlakte neerleggen, de hele Eredivisie daarheen verplaatsen en de plek van de stadions hergebruiken voor woningbouw. Dat gaat miljoenen euro’s schelen aan de (ver)bouw van stadions, infrastructuur en wat dies meer zij.

Henk van den HoovenHazerswoude-Rijndijk

Record

In de media wordt iedere absurde weerafwijking benoemd als een record. Een hitterecord, een temperatuurrecord, hittegolfrecord, het lijkt alsof we met het klimaat aan sportwedstrijden meedoen, waarbij een record iets positief aangeeft. Misschien kan er bij weerafwijkingen veroorzaakt door klimaatveranderingen beter gesproken worden over ‘drama’. Dit geeft duidelijker aan dat we echt niet blij hoeven te zijn met ‘dit heerlijke Hollandse vakantieweer’. De aarde begint het kookpunt te benaderen, waarbij wij als zoogdieren de eersten zullen zijn om het loodje te leggen. Tijd voor een waarschuwing in plaats van een prestigieus record.

Frits van het HoofdArnhem

Heetste week

Kees Smit verbaast zich dat de koudste periode in de winter, of warmste in de zomer een stuk later kan vallen dan de langste, respectievelijk kortste dag. De verklaring is deze: in de winter zijn de wateren, in ons geval de zo belangrijke Oostzee, maximaal afgekoeld. Een noordooststroming zal dan de meeste kou geven. In de zomer helpt de opgewarmde Noordzee en binnenlandse wateren mee. De grond wordt ook steeds droger, wat opwarming in de hand werkt.

Overigens wordt onze winter steeds korter en onze zomer steeds langer. Oktober 2018 gaf nog hitte, eind februari 2019 liepen we al in T-shirt. Een Elfstedentocht gaan we nooit meer meemaken. December 2015 zijn we klimatologisch de Rubicon overgestoken, toen het 6 graden te warm werd en de bijen half december rond vlogen. Het zal almaar en langer warmer worden.

Thomas KamphuisZwolle

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden