OpinieLezersbrieven

Over Baudet, patenten, Andere Tijden, spoken word, Billie Eilish en jappenkampen

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 8 mei

Thierry Baudet na afloop van het overleg in de Rooksalon.  Beeld FREEK VAN DEN BERGH/ de Volkskrant
Thierry Baudet na afloop van het overleg in de Rooksalon.Beeld FREEK VAN DEN BERGH/ de Volkskrant

Brief van de dag: Het zou fijn zijn als Thierry Baudet mijn zorgen kan wegnemen

Naar aanleiding van de ophef rond de ‘bevrijdingsposter’ waarop Forum voor Democratie, gebruikmakend van het logo van het Nationaal Comité 4 en 5 mei, het jaar 2020 markeert als het sterfjaar van de vrijheid in Nederland, plaatste Thierry Baudet een reactie op Twitter: ‘Al decennia politiseren onze ­tegenstanders de oorlog om massale ­immigratie, Europese machtsfantasieën en moderne kunst te pushen’.

Het gaat mij hier om het ‘pushen van moderne kunst’ waarvan hij ‘onze tegenstanders’, tot wie ik mijzelf reken, beticht. Zou Baudet mij in gewone mensentaal, zonder Latijnse spreuken, landende uilen en boreale visioenen, glashelder duidelijk kunnen maken op welke momenten en op welke manieren zijn tegenstanders al decennia de Tweede Wereldoorlog politiseren om moderne kunst te pushen? Zou hij een beleidsnota, een besluit of een wet kunnen aanwijzen waarin dat pushen plaatsvond of – vindt? En wat verstaat hij onder ‘moderne kunst’?

Kan hij een periode aangeven waarin deze moderne kunst zich heeft gemanifesteerd en/of nog manifesteert? Bijvoorbeeld: moderne kunst is alle kunst van na 5 mei 1945. Of alle kunst tussen, laten we zeggen, 1933 en 2020, het overlijdensjaar van de vrijheid. Nu tast ik daarover in het duister en dat knaagt. Het zou de zaak dienen als zijn definitie van moderne kunst niet in onduidelijkheid ontaardt.

Ik maak mij sinds 5 mei 2021 echt serieuze zorgen. Ik zou mijzelf zeker geen modern kunstenaar willen noemen, maar ik ben wel meer dan de helft van mijn leven in de kunsten actief. De reactie van Baudet op de ontstane ophef, hierboven geciteerd, houdt mij wakker.

Mijn vraag is niet alleen of hij kan uitleggen wat moderne kunst volgens hem inhoudt en hoe die kunst gepushed is, maar ook wat kunstenaars in het algemeen van hem en zijn partij mogen verwachten, mocht hij op enig moment in dit land premier worden, nadat hij – vanzelfsprekend – gebruik heeft gemaakt van alle democratische middelen die de Nederlandse burger sinds mei 1945 ­onaangetast ter beschikking staan.

Het zou fijn zijn als Baudet in deze mijn zorgen kan wegnemen, en die van al mijn kunstbroeders, en dat ik weer lekker kan gaan slapen in de wetenschap dat er voor kunstenaars, modern en niet-modern, geen enkele reden is om werkelijk ongerust te zijn, mocht ooit de dag aanbreken waarop zijn frisse wind gaat waaien door het land waarin, volgens zijn partij, in 2020 de vrijheid ten grave is gedragen.

Diederik van Vleuten, Theatermaker, tekstschrijver, musicus, Driehuizen

Vertrouwen

Nu de grootste stofwolken op het Binnenhof zijn verdwenen, is het tijd om het vertrouwen binnen de politiek te herstellen. Ik stel voor om eens naar de wetenschap te kijken. Ook die heeft in het verre en recente verleden te maken gehad met schandalen en verloren ­vertrouwen. En ook de wetenschap is ­gebouwd op onderling vertrouwen, aangevuld met een aantal controle­systemen, die inderdaad soms falen.

De Utrechtse Universiteit heeft nu een cursus verantwoorde uitvoering van de wetenschap opgezet. In het ­Engels natuurlijk Responsible Conduct of Research (RCR), want veel jonge weten­schappers komen van elders. Het gaat over integer verzamelen van en omgaan met data, mentorschap, verantwoorde besteding van subsidies, en bescherming van proefpersonen en dieren.

Ziehier een aantal punten waar het politieke bedrijf ook wat van kan opsteken. De blauwdruk voor de VUP-cursus (Verantwoord Uitvoeren van Politiek) ligt er dus al. Natuurlijk wel verplichte aanwezigheid voor alle politici en een toets na afloop. Kamervoorzitter Vera Bergkamp kan me altijd bellen.

Marcel van der Heyden, Utrecht

Patenten

De vrijgave van patenten op vaccins zou de ontwikkeling van nieuwe vaccins kunnen remmen. Voor die bedreiging is een woord: chantage door Big Pharma. Oftewel: als jullie onze superwinsten niet blijven spekken, laten we jullie doodvallen.

Thomas de Boer, Groningen

Participatiewet

Op 1 januari 1965 (wie weet dat nog) heeft Marga Klompé als minister van het toenmalige ministerie van CRM (Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk werk) de Algemene Bijstandswet (ABW) het licht doen zien. Een wet met rechten en plichten, maar bovenal een positieve grondhouding tot ingezetenen die hulp en ondersteuning nodig hebben. Daarbij ontwikkelden de gezamenlijke overheden in samenwerking met het IVA de functie bijstandsmaatschappelijk werker. Deze veldwerkers van de sociale diensten hadden tot opdracht integraal hulp te verlenen bij problemen op het terrein van onder meer ­inkomen, werk en schulden. Daarmee tevens voorkomend dat er een wirwar aan instellingen zou ontstaan.

Helaas heeft dat maar kort geduurd, want begin jaren tachtig, met het aantreden van de kabinetten-Lubbers, werden sociale diensten onder druk van bezuinigingen uitkeringsloketten. In de loop van de jaren is de gemeentelijke inzet verder verschraald, met als dieptepunt de Participatiewet. Vroeger was alles beter is natuurlijk niet waar, maar terug naar de uitgangspunten van de oorspronkelijke ABW zou een ­geweldige stap voorwaarts betekenen.

Harm Speelman, Nijeveen

Glas

Voor sommige mensen is het glas halfleeg, voor andere halfvol. Bert Wagendorp kijkt om zijn nihilistische en negatieve blik te vullen naar de website The World Counts. Ik kan iedereen aan­raden om naar de website Our World in Data te kijken. Daar zul je zien dat we de absolute armoede in tweehonderd jaar tijd met meer dan 70 procent verminderd hebben en dat we op weg zijn hem uit te roeien.

Op deze website is veel meer troostrijke waarheid te vinden. Het glas is niet eens halfvol, maar veel voller. Waarom hebben progressieve mensen zo’n hekel aan progressie? Het zal wel aangeboren zijn.

Hans Kellerhuis, Utrecht

Verkiezingen winnen

In Rutte in Europa vat de zin ‘Vergeet niet: de kern van het werk van al die leiders is verkiezingen winnen’ goed samen hoe deze leiders dus vooral bezig zijn om te blijven zitten waar ze zitten. Door zich juist hier niet mee bezig te houden, houden ze meer tijd over voor hun echte kerntaak: je best doen voor de burgers die het mogelijk hebben gemaakt dat je de ­verkiezingen hebt gewonnen.

Micha Hoogewoud, Hoofddorp

Spoken word

‘Ooit was de poëzie alleen maar stem.’ De eerste regel van de inleiding in de verzamelbundel Het hoogste woord (1996), waarin de podiumgedichten van Simon Vinkenoog (1928-2009) waren verzameld. ‘De dichter sprak, zag, zong, verhaalde en vermaande, al naar zijn aard of zijn charisma hem droeg.’

Bij de presentatie van die bundel speelde ook Jules Deelder een rol; daarbij vertelde hij zeer schatplichtig te zijn aan deze nestor van de Nederlandse ­podiumdichters. En als Johnny ‘the Selfkicker’ van Doorn erbij was geweest, zou hij hetzelfde hebben gezegd. ­Vinkenoog was een belangrijk model voor de jongere podiumdichters.

Helaas ontbreekt Vinkenoog geheel in het artikel dat Gijs Beukers schreef over het verschijnsel spoken word. Hij citeert wel Mineke Schippers, die zei dat dit verschijnsel zo oud is als de mensheid, maar hij laat de Nederlandse ontwikkelingen beginnen bij Van Doorn en Deelder.

Deze heren hadden zeker op iemand anders gewezen. Waarschijnlijk ook nog op Lucebert. Want die was een van de mooiste dichterlijke voordragers.

Coen de Jonge, Peize

Jappenkamp

Ook dit jaar werd de dodenherdenking op de Dam alsmede het verslag hiervan in de Volkskrant ontsierd door het gebruik van een scheldwoord. Wij gebruiken nooit het woord ‘moffen’ tijdens de herdenking. Het zijn Duitse concentratiekampen en nooit de moffenkampen. Dit geldt helaas niet voor Japan. Nog steeds wordt het woord ‘jappenkamp’ gebruikt. Ook hier is het een teken van beschaving dit scheldwoord niet meer te gebruiken. ‘Japanse kampen’ in het vervolg graag.

Maurice Nelissen, Heerlen

Andere Tijden

Amper hebben we de 4 en 5 mei-herdenking achter de rug, waarin iedereen riep hoe belangrijk het is om het ver­leden te kennen en er lessen uit te ­trekken, of de NPO schrapt het enige ­reguliere geschiedenisprogramma op de televisie, Andere Tijden. Is in ons ­publieke bestel wél plek en budget voor BN’ers die in voorwerpen bijten of hun eigen softporno-activiteiten aanprijzen, maar niet voor een bekroond geschiedenisprogramma? Laten we nog maar eens dat citaat van George Santayana van stal halen: ‘Wie de geschiedenis niet kent, is gedoemd haar te herhalen.’

Marlies Jansen, Oegstgeest

Billie Eilish

Wieteke van Zeil ontleedt de nieuwe look van zangeres Billie Eilish, in sexy burlesk op de cover van Vogue, onder de feministische microscoop: is dit nu bevrijdend of beperkend?

Zoals gebruikelijk is het oordeel aan de hele wereld behalve Eilish zelf, natuurlijk. Want wat maken de intenties van de zangeres uit als de argeloze beschouwer ze verkeerd kan begrijpen? Of, erger nog, als anderen (mannen, o gruwel!) ook iets aan Eilish’ schoonheidssucces zouden verdienen?

De male gaze als erfvijand van het vrouwenlichaam kan het rustig aan doen, zolang vrouwen elkaar de maat blijven nemen op een manier die ze tot de nek insnoert met hun wederzijdse oordelen. Daar hoef je geen korset voor aan te trekken.

Jasper Nagtzaam, Amsterdam

Hen

Waarom niet overal in plaats van ‘hen’ of ‘die’ de eigennaam gebruiken? Als we dat bij ieder mens doen, is er geen verschil meer tussen wie dan ook.

Elly van den Boom, Den Haag

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden