Column

Oude zeemanswetten moet je niet overtreden

 Niemand heeft iets over voor de drenkelingen.

Toine Heijmans
Mario van Parijs: Het is onverschilligheid, ikke, ikke, ikke. Beeld x
Mario van Parijs: Het is onverschilligheid, ikke, ikke, ikke.Beeld x

Op zee moet je besluitvaardig zijn en oude zeemanswetten dienen. Drenkelingen vis je uit het water, ook al zijn ze lastig of paspoortloos - dat zit er bij zeelui ingeramd omdat ze weten: wij kunnen ook verdrinken. Alleen degenen die de zee niet kennen, zegt Mario van Parijs, laten een mens verzuipen.

Hij knielt op de grond in de stuurhut van marineloodsvaartuig Castor en vraagt of ik de koperen behuizing van het gyrokompas wil optillen, zodat hij het aan kan sluiten. Mario kocht de Castor negen jaar terug als sloopschroot uit een failliete boedel op Urk en haalde met een groep vrijwilligers de glans terug. Nu is de Castor weer wat ie moet zijn: een opvallend scherp schip met een flauwe zeeg en een geknepen kont, opgepoetst tot in de poriën. Gebouwd voor de marine net na de oorlog, ligt het nu te deinen naast Hotel New York. Hij woont er met vriendin Eelke, en is beschikbaar voor van alles. Ook voor een reddingsactie op de Middellandse Zee.

Mario las vorig jaar over de wassende vluchtelingenstroom en begon te bellen - hij is behoorlijk impulsief. Het is, zegt hij, onnozel en onnodig dat die mensen daar verdrinken. De Castor is gebouwd voor lastig werk op hoge zee en Mario zocht naar geld, want een reddingscampagne kost zeven ton, de helft alleen al voor brandstof. Hij begon met crowdfunding. Hij haalde alle kranten. Mario was overal, die week, ook bij Pauw, heel Nederland wist ervan: het ging gebeuren. Maar het gebeurde niet. Met moeite harkte Mario 2.500 euro bij elkaar. Hij zegt: 'Niemand heeft geld over voor vluchtelingen op zee.' Wel kreeg hij reacties. Het zijn illegalen, gewoon een stelletje negers. Maak je druk over je eigen mensen. Laat ze maar verzuipen.

Daarom ligt de Castor nu langs de kade en niet op de Middellandse Zee. Dat mensen domme dingen zeggen en denken begrijpt hij wel. Dat politici hetzelfde doen, 'maar dan genuanceerder', kan hij niet verkroppen. Prachtig hoor, dat ze opvang in de regio willen, maar dat willen ze al twintig jaar en wanneer gaan ze daar eens mee beginnen? Het is algemene onverschilligheid, zegt hij, het is ikke ikke ikke. Het zijn alleen politici die een woord als 'aanzuigende werking' kunnen bedenken. Als je de zee kent, denk je anders.

Minister Koenders zei over de drenkelingenramp: 'Er is geen tijd te verliezen om tot een samenhangend pakket van maatregelen te komen'. Pluis die zin eens uit. Er staat niks, het is plastic taal. Het zijn letters die als strandzand door je vingers glijden.

Negen jaar geleden was ik op Malta om te beschrijven hoe twee ambtenaren er probeerden de opvang te regelen voor de telkens weer aanspoelende bootjesmensen - de clandestini. In oude fabriekspanden werden die mensen opgestapeld. De Europese Unie deed niets.

Een half jaar geleden vloog ik in een toestel van de Nederlandse kustwacht laag over zee, zoekend naar al dan niet gezonken bootjes. Libië lichtte op aan de horizon en in het kaatsende blauw vonden we twee verlaten rubberboten. Officieel was het een 'monitoringmissie' van Frontex, dat de buitengrenzen van Europa bewaakt, maar de mannen aan boord wisten dat ze vooral aan het redden waren. Een van hen, een Italiaan, vertelde me wat er na de winter ging gebeuren. Hij zei: volgend voorjaar breekt de hel los en gaan we allemaal weer zeggen hoe erg we het vinden.

Het schip is klaar voor een reddingscampagne. Beeld -
Het schip is klaar voor een reddingscampagne.Beeld -

Nu is het dat voorjaar. Nu is die Europese Unie ineens in spoedzitting bijeen. Nu draait Mario halfzware shag op het achterschip van de Castor. De zon verwarmt het dek en maakt een teakgeur los; verderop ligt een gloednieuw schip op stootgaren, gebouwd door IHC, één van die trotse Hollandse werven. Wij zijn zeevarenden, zegt Mario. In Den Helder liggen een hoop grote grijze boten niets te doen. Waarom varen die niet naar de Middellandse Zee?

Ja, waarom niet? Het zeevarende Nederland stuurt marineschepen naar Somalië om er piraten te bestrijden, stuurt een marineschip naar Libië om Kadhafi te verdrijven, zet er een helikopter op het strand om een Nederlander te redden. Op die stranden heersen nu de mensensmokkelaars. Maar zodra het op drenkelingen aankomt, blijft het stil. Het gaat in Den Haag en Brussel niet over drenkelingen, het gaat er over politiek. Dat is een probleem.

Het gaat mis als er mensen aan het roer staan, die oude zeemanswetten overtreden.

Marineloodsvaartuig Castor werd van de sloop gered. Beeld -
Marineloodsvaartuig Castor werd van de sloop gered.Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden