OPINIEFeiten voor bij de borrel

Orgaandonatie: wat kiest u?

Nu de nieuwe donorwet volgende week in werking gaat, is het een goed moment om te bedenken of u orgaandonor wilt zijn. Wat zeggen de cijfers?

Op de OK van het Leids Universitair Medisch Centrum wordt een niertransplantatie uitgevoerd.Beeld Hollandse Hoogte / Marc de Haan

Over een week gaat de nieuwe donorwet in werking. Vanaf dan bent u potentieel orgaandonor, tenzij u actief aangeeft dat niet te willen zijn. Tot nu toe was dat andersom; van mensen die geen keuze hadden gemaakt werd aangenomen dat ze geen donor wilden zijn. Elke Nederlander boven de 18 krijgt in september een brief met de vraag om aan te geven wat er moet gebeuren met hun organen na de dood. Als u na deze brief en twee herinneringen geen antwoord heeft gegeven, gaat de overheid ervan uit dat orgaandonatie in principe mogelijk is. Er wordt dan ‘Geen bezwaar’ in het systeem geregistreerd. Wel kunnen nabestaanden altijd nog anders oordelen na uw overlijden. Een goed moment om uw keuze te overdenken en te bespreken. Wat gaat u kiezen?

Beeld Bart Mijnster

Toen de wet in 2018 werd besproken in de Kamer nam het aantal registraties in het donorregister toe. Alleen was het beoogde effect waarschijnlijk niet dat er vooral een toename was van het aantal burgers dat zich liet registreren als tegenstander van orgaandonatie, althans waar het hun eigen organen betreft. Of iemand organen van een ander wil ontvangen in een levensbedreigende situatie, wordt niet vastgelegd in het register.

Inmiddels zijn er bijna 2,5 miljoen Nederlanders boven de 12 waarvan bij overlijden de organen niet afgenomen mogen worden. Bijna 4 miljoen inwoners hebben toestemming gegeven, zo’n 800 duizend anderen laten de keuze bij iemand anders. Ruim 8 miljoen Nederlanders boven de 12 hebben nog geen keuze gemaakt. Er zijn al veel potentiële donoren, maar nog niet genoeg. Op de wachtlijsten stonden begin 2020 1.271 personen. De meeste mensen wachten op een nier, verder zijn er 116 harten, 171 longen en 134 levers nodig. Jaarlijks overlijden er ruim honderd patiënten die op een wachtlijst staan. In 2019 werden daarnaast 141 personen zo veel zieker dat een transplantatie niet meer mogelijk was.

Beeld Bart Mijnster

In Nederland worden er jaarlijks zo’n 800 personen geholpen met de organen van 250 donoren. Nederland is hiermee in Europa een middenmoter. In Spanje en Portugal ligt het aantal donaties relatief veel hoger, in Griekenland en Duitsland juist lager. Wereldwijd is het aantal orgaandonaties in Aziatische en Latijns-Amerikaanse landen veel lager dan in Europa.

Nederland staat wel bijna aan de top bij het aantal donaties van levende donoren, vooral van nieren. Omgerekend naar inwonertal bleef in 2018 alleen Turkije ons voor. Een nier van een levende donor is niet alleen een uitkomst bij een tekort aan organen, uit cijfers van de Nederlandse Transplantatiestichting blijkt ook dat de ‘houdbaarheid’ van een nier langer is bij donatie van een levende donor. Veel nieren komen van familie en vrienden. Ook waren er 58 anonieme helden die het leven van een onbekende enorm verbeterden door een nier af te staan.

Beeld Bart Mijnster

In 2019 daalde het aantal donaties. Het aantal bezwaren van nabestaanden nam toe. Ook met de nieuwe wetgeving hebben zij het laatste woord. In 19 procent van de gevallen waarbij een overledene zich had geregistreerd als donor werd om deze reden afgezien van donatie. Als u zelf wilt bepalen wat er met uw nieren, hart en longen gebeurt, is een donorregistratie niet genoeg, er is ook een gesprek met uw familie nodig.

Beeld Bart Mijnster
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden