Opinie

Oplossing asielvraagstuk vergt fermere stappen

Vluchtelingen Europa moet één asielbeleid krijgen, evenals gezamenlijke opvangcentra volgens Europese normen.

Een demonstratie vorige maand in Dresden van de extreemrechtse NPD tegen vluchtelingen. Beeld AFP/Getty Images

De vluchtelingencrisis schreeuwt om een oplossing. Een oplossing die beoogt te voorkomen dat nog meer mensenlevens verloren gaan op de Middellandse Zee, en dat er een einde komt aan mensonterende situaties zoals die op de Griekse eilanden. Maar ook een oplossing die voldoende oog heeft voor de realiteit van wat ons land aan kan als het gaat om de opvang van asielzoekers. Bovendien moet worden voorkomen dat Wilders en zijn Europese bondgenoten garen weten te spinnen bij deze vluchtelingencrisis voor hun electoraal gewin.

Hoge hekken bij de Hongaarse grens, nog meer politiemacht bij de tunnel bij Calais, Duitse ontmoedigingsfilms; het helpt allemaal niet. Al die tijd keken de Europese leiders weg. Zij besloten zelfs tot minder patrouilleren op de Middellandse Zee. Alsof daarmee de stroom van vluchtelingen vanzelf zou ophouden. Dat besluit werd teruggedraaid na het drama met de 800 doden.

Europa moet de realiteit onder ogen zien; de stroom van asielzoekers neemt toe, en dit is alleen oplosbaar door een gezamenlijke aanpak. Er is dus een ferme wil nodig om de vluchtelingencrisis als Europa gezamenlijk op te lossen.

Een ferme wil betekent allereerst dat de Europese leiders erkennen dat de vluchtelingencrisis een Europees probleem is. Om vervolgens te komen tot een oplossing is het nodig om de bestaande regels, zoals de Dublin-overeenkomst, los te laten.

Deze overeenkomst bepaalt dat landen waar de asielzoekers zich voor het eerst melden verantwoordelijk zijn voor hun asielprocedure en opvang. Italië en Griekenland hebben vaker om hulp gevraagd vanwege de grote stroom asielzoekers die zich in die landen meldt. Het loslaten van de Dublin-overeenkomst is dus een belangrijke stap om te komen tot een gezamenlijke aanpak.

Daarnaast is het nodig dat de Europese leiders besluiten tot het opzetten van gezamenlijke Europese opvangcentra in landen waar de meeste asielzoekers aankomen. Bovendien zullen in die opvangcentra de asielaanvragen worden beoordeeld.

Dit kan volgens de Europese normen, zoals neergelegd in de Kwalificatierichtlijn. Deze richtlijn beoogt bescherming te bieden aan personen die voor hun leven vrezen als gevolg van burgeroorlog en geweld in hun land. Hierbij kan de hulp van de VN-Vluchtelingenorganisatie UNHCR worden ingeroepen, zoals dit nu ook al gebeurt met uitgenodigde vluchtelingen.

Het opzetten van de Europese opvangcentra heeft grote voordelen. Het voorkomt dat asielzoekers gaan zwerven door Europa met alle gevolgen van dien. En het voorkomt dat de Europese landen afzonderlijk eigen opvangcentra gaan opzetten. In Nederland zal dit tot gevolg hebben dat de asielzoekerscentra niet zo vollopen. Asielzoekers worden opgevangen in de speciaal daartoe ingestelde Europese zones. Asielzoekers die recht hebben op bescherming worden vervolgens verdeeld over alle EU-landen. Als er geen snelle oplossing komt voor de vluchtelingencrisis is de kans groot dat de slagbomen weer zullen terugkomen binnen Europa.

Al jaren heeft Europa als ambitie één Europees asielstelsel tot stand te brengen met een uniforme asielprocedure en gelijke opvangvoorzieningen. Dit is nu het moment deze ambitie waar te maken. Ook bij een Europese aanpak hoort dat alleen vluchtelingen bescherming verdienen, en dat personen die geen recht hebben op asiel worden teruggestuurd naar hun land. Dit onderscheid moeten we maken. Het Vluchtelingenverdrag biedt bescherming aan mensen die vluchten voor oorlog en geweld uit landen als Syrië en Soedan.

Het is onzinnig om als Europese leiders te besluiten de boten van mensensmokkelaars te vernietigen in landen als Marokko en Libië; daar gelaten of dit überhaupt mag volgens het internationale recht.

Het is veel effectiever om in overleg te treden met die landen en met de Verenigde Naties om te zoeken naar mogelijkheden voor een menswaardige opvang in eigen regio van mensen die op de gammele boten stappen op weg naar Europa. Maar ook hiervoor is een ferme wil nodig om de vluchtelingencrisis gezamenlijk aan te pakken.

Laat onze premier een Europese top bijeen roepen om te komen tot een Europese aanpak om nog meer menselijke drama's te voorkomen. Met het Nederlandse voorzitterschap van de Europese Unie in het vooruitzicht is dit mooi huiswerk voor Mark Rutte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.