Opinie

Opleiding is meer dan een snackautomatiek

Het laten betalen per vak zal het leervermogen en de ontwikkeling van studenten belemmeren.

Collegezaal van de Universiteit Tilburg.Beeld anp

Het idee van Wirken, Duisenberg, Mohandis en Van den Boom, en het experiment in Amsterdam, zijn interessante ontwikkelingen die we met belangstelling gaan volgen. Toch kijken we er ook met zorg naar. Een systeem waarin studenten alleen maar losse vakken volgen en niet meer een samenhangende opleiding, is geen goed idee, om meerdere redenen.

Breder kijken

Uit vele onderzoeken blijkt dat studenten die voltijds studeren, deel gaan uitmaken van de community van hun instelling. Dat is een sleutel voor studiesucces. Juist de binding met hun universiteit, met docenten en andere studenten, zorgt ervoor dat ze zich betrokken voelen en zichzelf volledig inzetten voor hun eigen opleiding en ontwikkeling. Maar het zorgt er ook voor dat ze in aanraking komen met studenten van andere opleidingen, dat ze breder kijken en kiezen en dat ze zich ontwikkelen.

Een mooi voorbeeld van succes zijn de zelfstandige studententeams van Delft, Eindhoven en Twente die de eerste plaatsen bezetten op de afgelopen World Solar Challenge in Australië, met hun auto's op zonne-energie. Die zijn juist ontstaan door betrokken voltijdstudenten, vanuit verschillende studierichtingen, ondersteund door docenten en het netwerk van de universiteiten.

Het laten betalen per vak zal ertoe leiden dat studenten zich in veel mindere mate onderdeel voelen van hun community. Dit zal hun leervermogen hinderen en hun ontwikkeling belemmeren. Juist het stimuleren van de leeromgeving door kleinschalige intensieve interactie tussen docenten en studenten en tussen studenten onderling heeft bij de (technische) universiteiten de afgelopen jaren erg veel aandacht gehad en heeft tot goede resultaten geleid.

De TU Eindhoven heeft enkele jaren terug haar bacheloronderwijs geheel vernieuwd en aansluitend ook de masteropleidingen. Daarbij staat keuzevrijheid centraal, maar wel met intensieve coaching, onder meer om ervoor te zorgen dat er goede, coherente programma's worden samengesteld. Die aanpak is op allerlei manieren een succes. Studenten kiezen niet alleen breder dan voorheen, maar nemen ook vaker deel aan multidisciplinaire projecten en ze zijn succesvoller in het afronden van hun studie.

Samenhang

Samenhang is een ander punt van zorg bij vrije keuze. Curricula van universitaire opleidingen zijn weloverwogen samengesteld. Je kunt daar niet naar willekeur losse elementen uithalen. Een opleiding is meer dan een snackautomaat waar je naar believen een gerecht uit kunt halen.

Overigens is er een alternatief pad mogelijk om studenten de tijd te geven tijdelijk andere activiteiten te ontplooien: geef ze de mogelijkheid om per semester onderwijs te volgen. Dat is een veel eenvoudiger oplossing, met minder administratieve werklast en met behoud van samenhang in de opleiding.

Er moet dan een oplossing worden gevonden voor het feit dat studenten dan formeel de studentenstatus verliezen als zij een semester niet ingeschreven zijn aan de universiteit, wat gevolgen heeft voor bijvoorbeeld hun ov-jaarkaart en hun ziektekostenverzekering. Wij zouden het toejuichen als hierover initiatieven door de Kamer zouden worden genomen.

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden