Opinieblog Vergeldingsactie

Opinieblog - Wordt vervuilend vliegen eindelijk ingeperkt, met dank aan de stikstofcrisis?

Ook de luchtvaart moet inleveren om de stikstofcrisis het hoofd te bieden, stelt de commissie-Rermkes. Het Volkskrant-commentaar klinkt enthousiast: ‘Alweer een milieuvervuilende sector waar de stikstofcrisis een positief effect op heeft: de luchtvaart.’ De conclusie: ‘Dat de commissie-Remkes groei van de luchtvaart afhankelijk maakt van stikstofreductie is zeer te prijzen. De onbedoelde bijvangst van dat advies is meer dan welkom.’  Wat vinden andere kranten?

De commissie-Remkes adviseert om de luchtvaartsector strengere regels op te leggen. Beeld ANP XTRA

Schoner

In het AD stelt commentator Hans van Soest ‘Vliegen moet echt schoner’, maar hij maakt ook een kanttekening:

‘Na de boeren en de automobilist is nu de luchtreiziger aan de beurt. De commissie-Remkes – die oplossingen aandraagt voor de stikstofcrisis – adviseert om de luchtvaartsector strengere regels op te leggen. Terecht, want wanneer we de samenleving vragen allemaal iets in te leveren om zo het nitraat- en ammoniakprobleem in natuurgebieden aan te pakken, moet iedereen daar eerlijk aan bijdragen. (..)

‘Het is hard nodig dat vliegtuigen schoner worden. En we moeten kritisch kijken of we wel door moeten blijven gaan met al die spotgoedkope vluchten naar steden die we ook per trein kunnen bereiken. (..) Maar strengere maatregelen moeten er niet toe leiden dat vliegen straks onmogelijk wordt gemaakt. Want behalve dat burgers de vrijheid moeten houden om op vakantie te kunnen, is groei van het zakenverkeer noodzakelijk voor de werkgelegenheid in ons land.’

KLM begrijpt het niet

Trouw heeft in het hoofdcommentaar, ‘Zet stop op groei van de luchtvaart’, kritiek op KLM:

‘In een ideale samenleving zou het niet zo hoeven te zijn, maar de politiek heeft hulp van buiten nodig om die sectorbelangen te kunnen overstijgen. Het tweede rapport over het stikstofbeleid van de commissie-Remkes, dat specifiek over de mogelijke bijdrage van de luchtvaart gaat, is daarvan een goed voorbeeld. Het mag klinken als een open deur – Remkes’ conclusie is dat elke sector een bijdrage zal moeten leveren – maar in de huidige politieke verhoudingen klinkt het helaas bijna revolutionair. (..)

‘KLM liet in haar reactie gisteren zien dat bredere belang nog altijd niet echt te begrijpen. De reactie van de nationale luchtvaartmaatschappij leek op het eerste gezicht positief, maar de hardleersheid zit in de terloops gestelde randvoorwaarden. Om een bijdrage te kunnen leveren is, aldus samengevat de reactie, groei van het aantal vliegbewegingen nodig.

‘Het is goed dat Remkes in feite adviseert in dit al jaren verkondigde ideaal niet mee te gaan. Dat betekent in de praktijk ook dat, mocht het kabinet gaan besluiten Lelystad toch te openen voor vakantievliegverkeer, de daarmee vrijvallende ruimte op Schiphol niet wordt gebruikt voor meer vliegbewegingen.’

Allergrootste vervuiler

In NRC wijst columnist Tom-Jan Meeus erop dat de oplossing toch vooral bij de veehouderij gezocht moet worden, onder de kop ‘De kleine daadkracht van Carola Schouten’.

‘De luchtvaart produceert één procent (één procent!) van alle stikstofneerslag. Je kunt er vergaande gevolgen aan verbinden – geen opening Lelystad Airport bijvoorbeeld. Je kunt er ook vergaande politiek van maken, omdat de VVD en haar minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur) in dat geval, na de maximumsnelheid, een nieuwe nederlaag lijden die het partijprofiel ernstig schaadt.

‘Tegelijk legt die stikstofkwestie een veel grotere onevenwichtigheid bloot. De politiek treft wel vergaand beleid voor relatief kleine vervuilers – het verkeer (zes procent van de stikstofneerslag) en de luchtvaart (één procent). Maar de allergrootste vervuiler, de landbouw (45 procent van de stikstofneerslag), heeft tot nu toe alleen te ‘lijden’ onder de opkoopregeling voor varkenshouders die dus anderhalf jaar te laat komt.’

Huidige burgerschapsonderwijs voldoet niet meer - 15 januari

Met een wetswijziging wil minister Arie Slob van Onderwijs scholen dwingen werk te maken van de burgerschapslessen. Goed idee, vindt oud-PvdA-Kamerlid en onderwijsadviseur Samira Bouchibti: het huidige burgerschapsonderwijs sluit volgens haar onvoldoende aan bij de ontwikkelingen in onze samenleving.

Minister-president Mark Rutte woont een les burgerschapsonderwijs bij op Openbare Basisschool De Kameleon. Beeld ANP

In 2006 werd in de wet vastgelegd dat scholen aandacht moeten besteden aan actief burgerschap en sociale integratie. Minister Slob (OCW) heeft in het wetsvoorstel Verduidelijking burgerschap voor het primair, speciaal en voortgezet onderwijs, de wet aangepast.

In de nieuwe wet worden de doelstellingen en de uitgangspunten van burgerschapsonderwijs verduidelijkt en het vak krijgt een meer verplichtend karakter. Volgens Slob sluit het huidige burgerschapsonderwijs onvoldoende aan bij de ontwikkelingen in onze samenleving. Ik ben het hiermee eens en kan niet wachten tot de wet door de Eerste Kamer komt.

Scholen zijn samenlevingen in het klein waarin maatschappelijke problemen vaak in versterkte mate doorspelen. Jongeren zitten volop in het proces van identiteits- en groepsvorming. Zij zoeken van nature vaak de grenzen op en gaan de confrontatie aan. Zeker in het huidige maatschappelijke klimaat kan dit leiden tot spanningen en een grimmige sfeer. Sommige leerlingen dreigen door hun afwijzende instelling op sociaal, cultureel en intellectueel vlak niet alleen in de samenleving, maar ook ten opzichte van elkaar op steeds grotere afstand komen te staan. Dit verschijnsel baart velen zorgen.

Eigen groep

Aan de ene kant heb je jongeren die zich in hun zoektocht naar identiteit heel eenzijdig oriënteren, bijvoorbeeld als Turk of als moslim. Ze keren zich af van de samenleving en leven binnen de eigen groep. Het zijn leerlingen die zich alleen identificeren met jongeren waarmee ze dezelfde opvattingen delen. Zij hekelen onze huidige maatschappij, verdelen de wereld in gelovig en ongelovig en groeien op in boosheid en met frustraties.

Aan de andere kant heb je jongeren die in klassen over ‘al die’ buitenlanders praten en die ‘dé moslims’ spuugzat zijn omdat ze zich maar niet willen aanpassen, of gewoon niet deugen. In veel opzichten is de houding van deze groep gelijk aan die van de bovenstaande groep. Ook zij worstelen met hun identiteit en hebben het gevoel dat hun normen en waarden onder druk staan; zij hebben het gevoel dat de Nederlandse identiteit en cultuur worden aangetast.

Dit zie je terug in de heftige emoties die de discussies over Zwarte Piet, de islam en vluchtelingen oproepen. Ook zij denken in ‘wij-zij’ en praten in oneliners als ‘er wonen echt te veel buitenlanders in onze wijk’. Een grote groep leerlingen van autochtone komaf vindt praten over discriminatie en racisme maar gezeur. Zij vinden juist dat Nederlanders worden gediscrimineerd . ‘Vluchtelingen krijgen alles en hoeven er niets voor te doen. Zij worden allemaal voorgetrokken. En ze zijn ook nog bijna allemaal crimineel.’

Jongeren nemen deze opvattingen mee de klas in. Denkbeelden die in het gezin, op straat, in de sociale media leven en die op school niet zomaar even worden ‘uitgezet’.

Bubbel

Een aanzienlijk deel van onze jongeren groeit op in een witte of een zwarte bubbel: in sociaal, economisch, cultureel, religieus en intellectueel gescheiden werelden. Zij kennen andere culturen vooral van de tv of sociale media, waar de vooroordelen die ze hebben vaak worden bevestigd. Het is geen overbodige luxe om jongeren te begeleiden in het zoeken en het onderhouden van verbinding en dialoog.

Wat mij betreft heeft het vak burgerschap niet alleen betrekking op rechtsstatelijke en democratische aangelegenheden, maar ook op sociale en maatschappelijke verhoudingen en ontmoetingen.

Verbinden en dialoog zoeken is een taak die een school actief en duurzaam in de praktijk moet brengen. Die benadering werkt depolariserend, pakt het ‘wij-zij-denken’ aan en levert inclusiviteit op. Goed onderwijs zorgt ervoor dat leerlingen van elkaar leren en hun vooroordelen omzetten in oprechte, respectvolle oordelen.

Randvoorwaarden

Voor een inclusieve school moeten wel randvoorwaarden worden geschapen. Ontmoeting en verbinding gaan niet vanzelf, maar kunnen juist in het onderwijs wel worden gerealiseerd. Burgerschap kan meer dan welke vak ook daaraan impulsen geven. Wel moet er door de school worden gewerkt aan het versterken dan wel het creëren van uitwisseling. En er moet worden ingezet op inclusiviteit. Naast burgerschap kan een school sport, kunst, cultuur en de grondwet als instrumenten inzetten.

De Grondwet is niet zomaar een tekst, maar de levende basis waarop de democratische waarden van onze samenleving zijn gegrondvest, bij uitstek verbindend. Tegenover de Grondwet en de daaraan verbonden rechten staat wat mij betreft één grondplicht: die om open, vreedzaam en op democratisch wijze vorm en inhoud te geven aan ons land. Wij hebben allen de verantwoordelijkheid om democratische waarden levend te houden, te praktiseren en door te geven aan nieuwe generaties. Samenleven is een werkwoord.

Samira Bouchibti is oud-PvdA-Kamerlid en onderwijsadviseur.

14 januari - ‘Het is onnodig roerig in Rome’

Paus Franciscus overweegt het priesterambt in het Amazonegebied open te stellen voor getrouwde mannen. Onwenselijk, zou emeritus paus Benedictus in zijn boek hebben geschreven. Priester en hoogleraar Antoine Bodar over de pauselijke polarisering.

Paus Franciscus (rechts) en emeritus paus Benedictus. Beeld afp

‘Onderliggend aan de discussie over het openstellen van het priesterambt, is een bredere discussie binnen de kerk’, laat Bodar vanuit Rome weten. ‘Er is een tweedeling ontstaan. Vooral tussen de kerk in Duitsland enerzijds, die deels meer op de lijn van de huidige paus Franciscus zit, en de lijn-Benedictus anderzijds. De Duitse kerk heeft de synode [een bisschoppenconferentie, red] in oktober 2019 betaald. Vooraanstaanden daarin lijken de synode als instrument te gebruiken om hun zin in het Amazone-gebied, inzake gedeeltelijk opheffing van het celibaat door te zetten. De dreigende gespletenheid in twee kampen van de kerk lijkt met het boek van Benedictus nu naar buiten te komen.

Spontaan, soms wat impulsief

‘Paus Franciscus schept onduidelijkheid. De katholieke kerk is van oorsprong Europees. Het is een Latijnse kerk die wortelt in het Romeinse recht. Het heeft een traditie van duidelijkheid: korte, heldere wetten. Klare taal, geen misverstanden. Daar breekt de Zuid-Amerikaanse paus Franciscus mee. Hij is spontaan, soms wat impulsiever. En Franciscus is gewoon voorzichtiger.

‘Franciscus zegt vaak open te staan voor veranderingen, of over voorstellen na te denken. Daarmee schept hij geen helderheid. Hij denkt nu na over het openstellen van het priesterambt voor getrouwde mannen. Hij zegt niet: dat gaan we doen. Dat wakkert de discussie aan. En soms strijd.

‘Hetzelfde gebeurde met de discussie over homoseksualiteit. De paus zei: wie ben ik om erover te oordelen? Als media vervolgens schrijven dat de paus homoseksualiteit accepteert, corrigeert hij dat niet. Ik vind dat als Europeaan niet handig. Je kunt als paus beter duidelijkheid scheppen.

Centraal gezag

‘Nu heeft Franciscus aangegeven te overwegen het priesterambt in het Amazonegebied open te stellen voor getrouwde mannen. Daar valt best wat voor te zeggen. De Oosterse orthodoxe kerk staat al langer open voor getrouwde mannen, en wat zou er op tegen zijn? Naar mijn idee is het wel vreemd om het priesterambt alleen voor het Amazonegebied open te stellen voor getrouwde mannen; de katholieke kerk is een wereldkerk. Waarom zou je regionale verschillen bevorderen? Dat lijkt me niet verstandig. Ik ben dus niet tegen getrouwde mannen als priester, maar dan moet het wel overal mogelijk zijn. In het Amazonegebied, maar net zo goed in Groningen en Utrecht.

‘Het centraal gezag moet op hoofdlijnen, zoals de discussie over het celibaat, vanuit Rome komen. Anders werk je onduidelijkheid in de hand. Nu wordt er voortdurend heen en weer gepraat; het lijkt erop dat Benedictus een hartenkreet heeft gedaan: ‘ik kon niet zwijgen’, zou hij geschreven hebben. Daaruit blijkt de polarisering. Het is nu onnodig roerig in Rome. De paus kan beter voor of tegen zijn. Dan is de discussie gesloten.’

Zijn de dagen van het vrije vuurwerk geteld? - 10 januari

Een door vuurwerk opgeblazen prullenbak. Tijdens de jaarwisseling is op z'n minst voor 15 miljoen euro schade aangericht aan huizen en auto's. Beeld ANP

De roep om een verbod op vuurwerk heeft sinds de jaarwisseling de wind mee. Rotterdam gaat voorop, een enorme meerderheid in de Amsterdamse raad is voor, al is burgemeester Halsema nog niet overtuigd. De vuurwerkverkopers steunen inmiddels een verbod op knallers. Lezers reageren.

Geen oplossing

In het artikel over de vuurwerkverkopers zijn hun argumenten: ‘we hebben een voorraad en investeringen’, ‘het zijn onze inkomsten als ondernemer’, ‘luister niet naar de waan van de dag’ en ‘het ligt aan het illegale vuurwerk’. Als ondernemer weet je dat er al jaren discussie is over een mogelijk verbod, dat er steeds minder aanbieders zijn en je een risicovolle investering doet. Ook geven ze alsnog geen oplossing voor de overlast en onveiligheid. Als dit het beste is dat ze kunnen bedenken, dan ben ik voorstander van een verbod.

Marjan Formenoij, De Meern

Waan

Vuurwerkverkoper Van Maarseveen is van mening dat, betreffende een mogelijk vuurwerkverbod, politici zich niet moeten leiden door de waan van de dag. Oud en Nieuw ís de waan, nee, de waanzin van de dag!

Hans van Noord, Utrecht

15 procent

De vuurwerk-belangenvereniging (BPN) schaart zich achter de oproep om knalvuurwerk en sierpijlen te verbieden. Dat blijkt 15 procent van de omzet te zijn. Welk ander vuurwerk houd je dan over, vraag ik me af. Het doet me denken aan de gedachte dat je van een beetje seks niet zwanger wordt. Volgens mij is er maar één handhaafbare remedie: verbied al het consumentenvuurwerk.

Ton van Rijswijk, Nijmegen

Vuurpijl tegen mijn hoofd

Ik ben het volledig eens met de oogarts die bepleit dat veilig vuurwerk niet bestaat. In het jaar 2000 stond ik op de stoep van ons huis de buren een goed nieuwjaar te wensen, toen er over het huis een vuurpijl vloog die mij vol op mijn hoofd raakte. Het was aan mijn broer te danken dat mijn haar niet in de fik vloog en hij wist het bloeden snel te stelpen. Nu, 20 jaar, later kan ik die klap nog haast voelen. Het had ook heel anders kunnen aflopen, besef ik elke keer weer.

Joke  Winkelman. Delft

Verbazing in België

Het vuurwerkdebat in Nederland wekt milde verbijstering in België. Het draagvlak en de tolerantie voor lawaaierige onnozelaars om de buurt op te schrikken met knallers verkleind zienderogen. Gelukkig maar.

Stavros Kanakaris, Sint-Agatha-Berchem


Lokken Harry en Meghan een burgeroorlog uit met hun Megxit? - 9 januari

De Britse kranten berichten over de aankondiging van Harry en Meghan. Beeld AFP

Het voorpaginanieuws van alle Britse kranten vanmorgen: prins Harry en zijn echtgenote Meghan willen zich deels terugtrekken uit het Koninklijk Huis met alle bijbehorende ceremoniële verplichtingen.The Sun kopt: ‘Megxit’, met in grote letters: ‘Burgeroorlog omdat Harry & Meg de Royals verlaten’ en ‘Koningin verdrietig… Charles en Wills razend’. 

Palace bombshell’, een bom in het paleis, weet The Sun ook nog op de voorpagina te krijgen en concurrent The Daily Mail: ‘Royal bombshell’. Tekst op de voorpagina: ‘De Sussexen treden terug als senior royals op een dramatische manier, ZONDER Hare Majesteit, Charles of William te informeren.’ The Daily Mirror (‘Royal sensation’) zet dit achterbakse gedrag zelfs in grote letters over de hele voorpagina: ‘Ze hadden het zelfs de koningin niet verteld’.

Mirror-commentator Rachael Bletchly heeft geen goed woord over voor de prins. ‘Met zijn humeurigheid heeft hij de fatsoenlijke koningin laten zitten’, is de kop boven het commentaar. ‘In de zeven decennia dat onze onvermoeibare vorstin heerst, heeft ze nooit haar taken verzaakt. Daarom zal de schokkende bekendmaking van haar humeurige kleinzoon haar in het middenrif hebben geraakt. Harry heeft egoïstisch de instelling de rug toegekeerd, waarvoor zij heeft gevochten, om te moderniseren en veilig te stellen voor hem en zijn kinderen. En hij had niet eens het lef om het haar te vertellen.’

The Sun citeert een belangrijke bron binnen de koninklijke familie die zegt dat de verklaring van Harry en Meghan alle protocollen doorbreekt en wordt uitgelegd als ‘een oorlogsverklaring aan de familie. ‘Er is woede over de manier waarop zij dit gedaan hebben, zonder na te denken over de gevolgen voor het instituut. De koningin is diep bedroefd’, aldus de bron van The Sun.

De term ‘Megxit’ duikt ook op in de VS op de voorpagina van de New York Post, dat een illustratie had laten maken van Harry en Meghan (voorheen een Amerikaanse televisiester) in een krap burgermansinterieurtje, op zoek naar een ‘gewoon leven’.

De serieuzere dagbladen presenteren het nieuws met neutralere koppen, die van i newspaper is het kortst: ‘Prince quits’, prins stapt op. Alleen de zakenkrant Financial Times zet het bericht onder op de voorpagina, zonder een foto van het beroemde koppel.

Diepe teleurstelling

Volgens The Daily Telegraph was de koninklijke familie woensdagavond ‘gekwetst’ en ‘diep teleurgesteld’ door de ‘terugtrekking’ van Harry en Meghan, ‘zonder de koningin of andere leden van het koningshuis te raadplegen’. De krant schrijft over ‘een buitengewone verklaring’ die het paar woensdagavond vrijgaf. ‘De koningin en anderen waren niet voorbereid en de aankondiging was volgens bronnen rond het koningshuis niet door het paleis goedgekeurd.’

In een verklaring die bijna twee uur later werd vrijgegeven, zei Buckingham Palace dat de ‘wens van het stel om een andere aanpak te kiezen’ ‘gecompliceerde problemen’ veroorzaakt die tijd kosten om op te lossen.

Op de site van de BBC komen enkele deskundigen over het koningshuis aan het woord. Hoogleraar Kate Williams zegt dat het stel het moeilijk zal krijgen als ze een ‘normaal’ leven gaan leiden, omdat de schandaalpers alleen maar meer in hen geïnteresseerd zal zijn na hun drastische stap. ‘Ze zijn al wereldwijde beroemdheden’ en zullen dat blijven. Bovendien zullen ze altijd in verband gebracht worden met het Britse koningshuis, zegt Williams. Ook als ze een deel van het jaar in Canada gaan wonen, zullen ze bescherming nodig hebben.

Penny Junor, een koningshuiscommentator, maakt een vergelijking met het gedrag van Harry’s moeder, prinses Diana, die na haar scheiding van prins Charles zich ook uit allerlei koninklijke taken terugtrok zonder iemand van tevoren op de hoogte te stellen. Graham Swift van de club Republic, die ijvert voor een gekozen staatshoofd, zegt dat de belastingbetalers zich na de stap van Harry en Meghan opnieuw zullen afvragen wie hun beveiliging zal gaan betalen en of al dat geld voor het koningshuis wel de moeite waard is.

 ‘Deze Iraanse aanval kan het conflict juist sussen’ - 8 januari

Een selectie van interessante debatten op internet en in andere media, bij elkaar geblogd door opinieredacteuren van de Volkskrant. Lees hier het vorige opinieblog terug.

Een krater van één van de raketten die Iran afvuurde. Beeld REUTERS

Iran heeft met het afschieten van een aantal raketten op twee Amerikaanse bases in Irak een wraakactie uitgevoerd, als vergelding voor de liquidatie van generaal Soleimani. Betekent dit het begin van een nieuwe Golfoorlog? Of blijkt uit de schampere reactie van de Amerikaanse president Trump dat het allemaal wel meevalt. Een speldenprik zonder slachtoffers kan het conflict sussen, denkt Michael Safi in The Guardian

Volgens Irak en Trump vielen er geen slachtoffers bij de beschietingen. Safi (Guardian-correspondent in Beiroet) denkt in zijn analyse dat dit met opzet is: het regime in Teheran wil het eigen volk laten zien dat het menens is met de aangekondigde ‘ernstige wraak’, maar wil escalatie vermijden. De haviken in het Witte Huis zouden de aanvallen kunnen aangrijpen voor militaire actie, maar waarschijnlijker bieden ze ‘een uitweg uit de crisis’.

Iran maakte een grote show van de aanvallen, met veel symboliek, schrijft Safi. Ze werden uitgevoerd rond dezelfde tijd (1.30 uur in de nacht) als de Amerikaanse aanval op de auto van Soleimani en Iraanse topfiguren twitterden meteen Iraanse vlaggen (zoals Trump de Amerikaanse na de liquidatie). Maar de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Zarif twitterde ook meteen dat de beperkte actie binnen het internationaal recht op zelfbescherming valt, merkt Safi op, en dat Iran niet uit is op een oorlog.

Trump bagatelliseerde de aanvallen. ‘Dit biedt de gelegenheid voor beide partijen om te de-escaleren zonder gezichtsverlies.’

‘Iran zal kunnen zeggen dat het gewelddadige wraak heeft genomen voor de dood van Soleimani en omschakelen naar oorlog via milities – de favoriete strategie van Iran tegen een onmetelijk veel sterkere tegenstander – en naar diplomatieke druk om de Amerikaanse troepen uit Irak te laten vertrekken. De VS kunnen ook een stapje terugdoen en de wraakactie afdoen als een slappe daad zonder enig gevolg.’

Maar, geeft Safi toe: ‘Dit is het beste-gevalscenario.’

Venezolaanse interim-president Guaidó is ‘jogger die zijn laatste ronde rent’ - 7 januari

Juan Guaidó geeft een persconferentie nadat hem de toegang tot het parlement is geweigerd. Beeld EPA

Juan Guaidó werd een jaar geleden bejubeld als de ‘Obama van Venezuela’. In april 2019 schreef de zoon van een leraar en een taxichauffeur dat het moment voor verandering aangebroken was. Negen maanden later komt hij het parlement niet meer in. Hij zou een ‘jogger zijn die zijn laatste ronde rent’.

Het lijkt erop dat de gok die Amerika genomen heeft door Guaidó te steunen, verkeerd uitpakt, schrijft The New York Times. Het buitenlandbeleid ten aanzien van Venezuela verwordt ‘steeds meer tot een mislukking’, schrijven Julie Turkewitz, Lara Jakes en Ana Vanessa Herrero.

Guaidó werd volgens hen ‘aanvankelijk door velen omarmd als een frisse stem op een plaats waar zovelen hadden gefaald’. Maar: ‘na een jaar van ingewikkelde manoeuvres door Guaidó - zoals een poging het leger te overtuigen zich tegen de president te keren en een poging om broodnodige humanitaire hulp vanuit het buitenland te krijgen - slaagde Guaidó er niet in Maduro, die stevige controle behoudt van het leger en van de nationale rijkdommen, te verstoten.

‘Miljoenen Venezolanen hebben de afgelopen jaren in een emotionele achtbaan gezeten en hun hoop op verandering bij de ene leider na de andere gevestigd. Telkens zagen ze hen falen en de oppositie afbrokkelen. Op maandag zeiden velen dat de gebeurtenissen van het weekend aanvoelden als een laatste, brute crash.

‘In het openbaar is meneer Guaidó vrolijk gebleven. Maar privé blijkt soms de tol van het afgelopen jaar. (…) Het gehuurde appartement [van het gezin Guaidó] in een middenklassebuurt in Caracas is half leeg, het huis van een man die niet zeker weet waar hij morgen zal slapen.’

Volgens de Britse krant The Guardian  hapert de campagne tegen Maduro . Toch heeft Guaidó beloofd dat 2020 het ‘jaar van vrijheid’ van Venezuela zal worden. ‘Meer dan vijftig regeringen, waaronder de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Brazilië, erkenden Guaidó [vorig jaar] als president van Venezuela, op basis van zijn leiderschap in de protesten en vermoedens dat Maduro de presidentsverkiezingen van 2018 had gestolen. Ondanks die steun, massale straatprotesten en minstens twee pogingen om militaire opstanden tegen Maduro te veroorzaken, heeft Guaidó de autoritaire erfgenaam van Hugo Chávez niet omvergeworpen, die nog steeds steun geniet van China en Rusland.

‘In een recent interview met El País ontkende Guaidó dat zijn protest was mislukt. Hij vergeleek zichzelf met een jogger die ‘de laatste ronde’ ingaat van de zoektocht naar politieke verandering.’

Volgens de Franse krant Le Monde staan de beelden van een hulpeloze Guaidó bij het Venezolaanse parlement ‘symbool voor de nieuwe mate van chaos die de politieke situatie heeft bereikt in dit land, waarvan het ‘socialistische’ regime van Nicolas Maduro, erfgenaam van Hugo Chávez, een dictatuur is geworden.’ (…)

‘Na de gekke dag van zondag wordt niet alleen het presidentschap van Venezuela betwist door twee mannen, maar het parlement heeft twee leiders die tegelijkertijd legitimiteit claimen. Terwijl de politie Juan Guaidó het gebouw uittrok, kozen afgevaardigden er in een woedende sfeer Luis Eduardo Parra, een voormalige tegenstander die is beschuldigd van corruptie, als parlementsvoorzitter. Een paar uur later klaagden andere volksvertegenwoordigers, verzameld in de kantoren van een oppositiekrant, over een ‘parlementaire staatsgreep’ en herkozen Guaidó als voorzitter en interim-president.’

De gevolgen van deze versnelde politieke desintegratie zijn in de eerste plaats alarmerend voor de 30 miljoen inwoners van Venezuela, aldus Le Monde in zijn commentaar. ‘Alleen diplomatieke druk van de Verenigde Staten en de Europese Unie kan de Venezolaanse politieke actoren helpen de impasse te doorbreken. Door te onderhandelen over nieuwe verkiezingen, om een einde te maken aan de dramatische drift van een land dat alles heeft om voorspoedig te zijn.’

Het vuurwerkverbod is wel/geen goed idee - 31 december

Vuurwerkresten op straat in het centrum van de hoofdstad na de oud en nieuw viering. Beeld ANP Evert Elzinga

De rookpluimen van Nieuwjaarsnacht zijn amper opgetrokken, of het debat over het voortbestaan van consumentenvuurwerk explodeert en de Partij voor de Dieren en GroenLinks werken aan een vuurwerkverbod. Een bloemlezing uit de talloze lezersreacties die de Volkskrant ontving: de een wil geen verbod maar een schadefonds, de ander ziet heil in een verbod op knalvuurwerk.

Geen verbod, maar verscherpte regels

‘In plaats van het blijkbaar onhaalbare vuurwerkverbod, zou je ook het volgende af kunnen spreken:

- bezit, vervoer en afsteken van vuurwerk onder invloed (norm conform verkeerswet) is niet toegestaan;

- bezit en vervoer van vuurwerk door minderjarigen is niet toegestaan (zie Arnhem);

- afsteken van vuurwerk door minderjarigen is alleen toegestaan onder toezicht van een of beide ouders die niet onder invloed is;

- op overtreding van een of meer van deze regels staat een boete van het dubbele van de waarde van het vuurwerk dat de betrokkene in bezit heeft, met een minimum van 1.000 euro, en een straatverbod tijdens de eerstvolgende vuurwerkperiode.

Zo maar doen?’

Arno Witte, Hoofddorp

Een vuurwerkfonds

‘Als de vuurwerk verkoop aan particulieren niet verboden wordt, is het misschien wel een goed plan om er een soort toeslag op te doen die in een fonds wordt gestort waarmee schade kan worden hersteld. Net zoals je bij het boeken van een reis moet bijdragen aan het calamiteitenfonds.

‘In datzelfde fonds kan dan het bedrag worden gestort dat de overheid aan BTW inkomsten heeft van de vuurwerkverkoop (dit jaar ruim 13 miljoen euro). Op deze manier wordt tenminste een deel van de materiële schade gedekt door de vuurwerkliefhebbers zelf.’

Gerda Pauwelussen, Castricum

Ondermijnen van veiligheid

‘Met artikel 6 van het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie (‘Eenieder heeft recht op vrijheid en veiligheid van zijn persoon’), dat juridisch bindend is voor Nederland, kun je bij de rechter particulier vuurwerkbezit laten verbieden. Want dat artikel verdraagt zich op geen enkele wijze met de legale aankoop, en het tot ontploffing brengen van explosieven door burgers, vaak nog onder invloed ook. Zij ondermijnen daarmee de veiligheid van derden.’

Dam Weijers, Amsterdam

Vuurwerkboeren

‘Het is met vuurwerk net als met alles: aanbod schept vraag. Het gebruik verbieden is dus tamelijk zinloos als het spul gewoon in de schappen ligt. Het aanbod aanpakken is misschien ook niet meteen het einde van het vuurwerkverhaal, maar begin eens met onze nationale vuurwerkboeren te praten. En maak onderscheid tussen knal en sier. Het onwettig maken van knalvuurwerk levert in ieder geval op dat je niet de wet kunt overreden zonder jezelf te verraden.’

Jan Jozef Pool, Amsterdam

Collateral damage

‘Misschien is het een idee om het belastinggeld, dat binnenstroomt door de verkoop van vuurwerk, te besteden aan goede doelen. Een fonds voor schadevergoeding aan slachtoffers van vuurwerk bijvoorbeeld, zoals de Haagse politieagent die blijvende gehoorschade opliep toen hij een vuurwerkbom onder zijn auto kreeg. 

‘Het geld kan ook gebruikt worden om bomen te planten. Misschien zuiveren die de vuile lucht die ontstaat door de dampen van het vuurwerk. Er zijn de laatste tijd ook veel agenten wegbezuinigd; het geld kan geïnvesteerd worden in de politie om extra personeel aan te trekken. Maar nog doeltreffender is: een algeheel verbod op knalvuurwerk! Helaas gaat het voor Mark Rutte en consorten nu alleen maar om het geld. Dat dieren getraumatiseerd worden, mensen een oog of vingers verliezen en hulpverleners hun werk niet normaal kunnen uitvoeren is slechts collateral damage.’

Bert Westra, Stiens

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden